PlusAchtergrond

Trump speelt in op onvrede in Pennsylvania

Het broeit in Pennsylvania, sinds de coronacrisis. En dat kan later dit jaar flinke impact hebben op de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Ondernemers die hun zaak tegen de regels in openen riskeren een boete. Beeld Sergio Avellaneda

Als Ed Frack niets doet, verliest hij zijn net geopende sportschool. De deuren zijn al twee maanden dicht. Hij kreeg geen dollar steun van de Amerikaanse overheid. Zijn vrouw is zwanger, de hypotheek moet betaald worden en de energierekening ligt op de mat. Het is do or die, zegt Frack. En dus trekken gezwollen biceps op deze zondagmiddag aan gewichten alsof het een zorgeloze zondag in 2019 is. Sportschool SuperSets moet tot nader order gesloten blijven, maar eigenaar Frack staat buiten nieuwe klanten in te schrijven.

We zijn in Allentown, even ten noorden van Philadelphia in Pennsylvania. Verder naar het westen mogen de eerste bedrijven weer open, maar in dit gebied geldt nog tot volgende week een strikt thuisblijfgebod. Het virus is niet voldoende onder controle, is het oordeel van de gouverneur. Pas in juni verwacht hij de eerste opstartfase. Het leidt tot woede en wanhoop onder sommige bewoners.

Diepe kloven

Sportschoolhouder Frack is ervan overtuigd dat hij met de juiste voorzorgsmaatregelen veilig open kan. Zoals hij het vandaag clandestien doet: niet meer dan 25 procent van de toestellen bezet, mondkapjes op en temperatuurchecks bij de deur, is het idee. “Het lijkt alsof niemand hogerop om ons geeft,” zegt hij. “Eerst moesten we een paar weken dicht. Maar dat werd verlengd, en verlengd. Het kan zomaar nog een maand of twee duren. Niemand die een antwoord heeft.”

Het debat over heropening is in de VS verdeeld langs diepe kloven tussen Democraten en Republikeinen. In politiek mengt Frack zich liever niet – hij vraagt met zijn rebellie simpelweg aandacht voor ondernemers die, zoals hij, grote moeite hebben aanspraak te maken op steunprogramma’s en hun bedrijven ten onder zien gaan. Maar Frack moet constateren dat de president aan zijn kant staat. “Hij lijkt pro-openen.”

Dat sentiment wordt gehoord in Washington. Pennsylvana is een belangrijke swing state in de presidentsverkiezingen van november. Dit gebied, de Lehigh Valley, is Amerika in micro­formaat, met een mix van stedelingen, plattelanders en bewoners van stadse buitenwijken. Ze verdelen hun stemmen doorgaans ongeveer gelijk over Democraten en Republikeinen. In 2016 kozen ze onverwachts voor Trump, wat cruciaal was voor zijn overwinning. De regio wordt nu gezien als politieke graadmeter.

Kans voor Republikeinen

Trump weet hoe belangrijk dit gebied is. Eerder deze maand kwam hij op bezoek bij een fabrikant van mondkapjes in Allentown. Gouverneurs besluiten over lockdowns, maar Trump stelde zich op als afgevaardigde van Amerikanen die vinden dat het te lang duurt. “We moeten jullie gouverneur zover krijgen dat hij een beetje gaat heropenen,” zei hij. “Jullie hebben hier gebieden die nauwelijks getroffen zijn en ze willen ze gesloten houden. Kun je niet doen.”

Terwijl de lockdown nog geldt, worden bij sportschool Supersets leden geronseld. Beeld Sergio Avellaneda

Sommige ambtenaren en sheriffs in door Republikeinen geleide gemeenten negeren het gefaseerde heropeningsplan van de Democratische gouverneur en staan bedrijven alweer toe te draaien. Enkele ondernemers probeerden in de rechtbank af te dwingen dat ze open mochten, met hulp van een Republikeinse politicus. De rechter oordeelde dat hij niet over corona­beleid gaat. Republikeinen zien een kans. Ze hopen dat onvrede de kiezers in deze doorslaggevende regio richting Trump drijft. Of dat terecht is, is de vraag. Toen Ipsos begin mei de stemming peilde, vond 72 procent van de inwoners van Pennsylvania dat de Democratische gouverneur Tom Wolf de crisis goed aanpakte. Niet meer dan 45 procent zei hetzelfde over de president. Maar sindsdien is het ongeduld gegroeid.

Zwevende kiezer

Beth Ann Lerch, bijvoorbeeld, was aanvankelijk bereid haar kapsalon te sluiten voor de goede zaak, maar staat inmiddels op ontploffen. Ze is naar de sportschool gekomen om haar sympathie te uiten. Lerch kreeg ook geen steunlening uit Washington – het geld was op – en ze weet niet wanneer ze weer open mag. Er is een tijdelijke werkloosheidsuitkering, maar een van de betalingen is niet aangekomen en niemand is bereikbaar om te vragen waar het geld gebleven is. “Wat gebeurt er als mijn salon het aan het einde van het jaar alsnog niet overleeft? Dan is die regeling er niet meer.”

Sportschooleigenaar Ed Frack kon niet rekenen op overheidssteun.Beeld Sergio Avellaneda

Lerch is normaal gesproken een zwevende kiezer, vertelt ze, maar nu de coronasluitingen van de gouverneur zo lang duren, heeft ze genoeg van de Democraten. “Op dit moment neig ik naar anarchie,” zegt ze. “Dit is een schending van onze rechten.” Collega Barbara Huff, ook kapster met een eigen salon, tot voor kort even­eens zwevend: “Ik stem voortaan op de partij die níet bezig is onze grondwet aan stukken te scheuren.” Ze doelt op de Republikeinen. “De mensen zijn boos op politici die niet luisteren,” ziet Jeff Barber, een lokale bankier die veel ondernemers begeleidt in hun worsteling met leningen en sluitingen. “We zijn een land van vrijheden. We zijn allemaal volwassen, we kunnen best open met wat veiligheidsrichtlijnen. Hoe langer ze dingen gesloten houden, hoe meer dat de Republikeinen gaat helpen.”

Tien minuten nadat Ed Frack zijn sportschool heropend heeft, draait een politieauto de oprit op. Twee agenten stappen uit, gemaskerd met zwart kapje dat bij hun uniform past. Eerder ­deze week waarschuwden ze Frack al: als SuperSets tegen de regels in opengaat, dreigt een boete. Ze houden het vriendelijk te midden van zo’n vijftig sportschoolfanaten en ondernemers die Frack steunen.

Een agent noteert zijn gegevens. De politieman klinkt haast verontschuldigend. “Wij moeten ons werk doen en vertellen dat jullie mondkapjes moeten dragen en afstand moeten houden.” Als de sportschool open blijft en er komen klachten, waarschuwt de agent, moet hij terugkomen. Voor nu gaat hij overleggen met zijn baas.

Frack knikt begrijpend. Hij is van plan af te wachten of daadwerkelijk straf dreigt, en per dag te bezien of hij zijn conflict met de autoriteiten wil doorzetten. Zodra de politieauto wegrijdt, applaudisseren zijn leden. “Go Ed!” roept iemand. Een dame: “America!”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden