PlusAnalyse

Trump is zelf een speelbal van de coronacrisis

President Trump toont zich in verhouding tot het coronavirus eerder speelbal van de gebeurtenissen dan de vertrouwde loods door woelige wateren die een Amerikaanse ­president moet zijn.

President Donald Trump.Beeld AFP

Donald Trumps aankondiging van een inreisverbod uit het Schengen­gebied had woensdagavond flinke concurrentie van binnenlands coronanieuws: de NBA meldde dat de basketbalcompetitie gestaakt werd. En acteur Tom Hanks en zijn vrouw waren besmet en in quarantaine gegaan in Australië.

Dat alles maakte het een belangrijke dag voor het nieuwe coronavirus in de VS. Misschien wel de dag dat het hele land overtuigd raakte van de ernst van de situatie, ook aanhangers van de Amerikaanse president. Volgens een recente peiling maakte een week geleden 68 procent van de Democratische kiezers zich er zorgen over besmet te kunnen raken. Van de Republikeinen was maar 34 procent bang.

Dat stond niet los van de uitspraken en tweets van de president. Terwijl in China draconische maatregelen werden genomen en de situatie in Italië verder uit de hand liep, suggereerde Trump wekenlang dat de VS de dans ontsprongen waren dankzij het doortastend beperken van het vliegverkeer uit China, Korea en Iran.

Een hart onder de riem

In strijd met wat artsen, ziekenhuizen en virologen meldden, beweerde hij dat iedereen die dat wilde getest kon worden; dat een vaccin voor de ziekte een kwestie van maanden zou zijn; dat het allemaal niet erger was dan de griep en dat het virus, net als zoveel andere ziekteverwekkers, in de lente vanzelf zou verdwijnen. ‘Leugenachtige media’ die op de hand waren van de Democratische partij maakten het volgens hem erger dan het was. De klagende gouverneur van Washington, een van de zwaarst getroffen staten, was een ‘slang’.

Met zijn toespraak woensdagavond sloeg de president, tot opluchting van veel deskundigen en politici, ook Republikeinse, een heel andere toon aan. Ernstig sprak hij het land toe, kondigde met het reisverbod een concrete, zeer vergaande maatregel aan, beloofde steunmaatregelen voor de zwaar aangeslagen economie. Zoals van een president verwacht wordt, stak hij het volk ook een hart onder de riem: “We hebben de beste economie, de meest geavanceerde medische zorg, de meest getalenteerde artsen, wetenschappers en onderzoekers waar ook ter wereld.” En dus ‘heeft het virus geen kans tegen ons’.

Direct nadat hij het traditionele ‘God zegene Amerika’ had uitgesproken, bleken er problemen met zijn tekst. Nee, niet alle mensen en goederen uit heel Europa werden in de ban gedaan (alleen personen uit het Schengengebied) tenzij iemand een houder van een Amerikaans paspoort of verblijfsvergunning is, of familie van zo iemand. Nee, niet alle medische kosten na een besmetting worden vergoed, alleen de tests. Nee, die tests zijn nog steeds niet volop beschikbaar.

Wie zoekt naar degenen die in de VS leiding geven aan het bestrijden van de corona-epidemie, komt terecht bij de top van de federale medische instituten, die de president steeds openlijker tegenspreken als hij ernaast zit, gouverneurs en burgemeesters. Zij trekken inmiddels allemaal hun eigen plan. New York, met al zijn theaters, houdt het op 500. Los Angeles wil niet meer dan 50 mensen bij elkaar zien.

Slechte timing

Dat die beslissingen op lokaal niveau worden genomen, is gezien de federale structuur van de VS niet onlogisch. Wat Trump kan bijdragen, zijn concrete maatregelen die de lokale overheden helpen en direct getroffen burgers en bedrijven ondersteunen. Die steun beloofde hij ook. Maar voor dat geld is hij afhankelijk van het Congres en dus van de Democraten. Die kwamen kort na zijn toespraak met een eigen verlanglijst.

Ook in dat opzicht is Trump eerder een speelbal van de gebeurtenissen dan de vertrouwde loods door woelige wateren die een president zou moeten zijn. Voor zijn herverkiezing had het coronavirus niet op een slechter moment kunnen toeslaan.

‘Biden deed het fout’

Zo verbindend en presidentieel als hij zich woensdag opstelde, opende Donald Trump vannacht de aanval op Joe Biden, koploper in de race om de Democratische nominatie voor het presidentschap. Biden moest het ontgelden om zijn volgens Trump ‘slechtste aanpak van een epidemie ooit’. 

Daarmee doelde hij op de varkenspest uit 2009, toen Biden als vicepresident onder Barack Obama eindverantwoordelijke was voor de bestrijding daarvan en met een toespraak paniek zou hebben gezaaid. ‘Duizenden mensen kwamen om het leven,’ twitterde de president vannacht. ‘Hun aanpak was de slechtste ooit. Die van ons de allerbeste!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden