Plus Achtergrond

Trump erkent Israëlische nederzettingen Westelijke Jordaan­oever

De Israëlische neder­zettingen op de Westelijke Jordaan­oever ziet de VS niet langer als illegaal. Het Witte Huis breekt met 40 jaar beleid en trekt zich andermaal weinig aan van internationale afspraken. 

Met de beslissing schuift de regering-Trump de 41 jaar oude leidraad, ook bekend als het Hansell Memorandum uit 1978, voor het Amerikaanse beleid over de Israëlische nederzettingen terzijde. Beeld Hazem Bader/AFP

De controversiële Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zijn volgens de rege­ring-Trump toch niet in strijd met internationaal recht. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo kondigde maandag aan dat de Verenigde Staten hun standpunt, dat meer dan 40 jaar in meer of mindere mate leidraad was in de buitenlandse politiek, verlaten.

Status quo

Hoewel de aankondiging vooral een symbolische is, toont de VS wederom dat het zich weinig ­gelegen laat aan de status quo in het internationaal recht. Vrijwel de gehele internationale gemeenschap beschouwt de nederzettingen in het gebied dat de Israël in 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog verover­de als illegaal. Veroverd gebied mag volgens internationaal recht niet worden gekoloniseerd. In december 2016 heeft de VN-Veiligheidsraad Israël nog opgeroepen een einde te maken aan alle nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden, inclusief Oost-Jeruzalem.

In Israël is verheugd gereageerd op Pompeo’s woorden. In een officiële ­verklaring van zijn regering noemt premier Benjamin Netanyahu de beleidswijziging de ‘correctie van een historische fout’. Zijn politieke opponent, Benny Gantz, die tot woensdag heeft om in Israël een regering te vormen, omarmde Pompeo’s statement als een teken van ‘Amerika’s diepgewortelde steun aan Israël’.

Bloedvergieten

Buiten de VS en Israël wordt de koerswijziging knarsetandend ontvangen. De EU bracht direct een verklaring naar buiten waarin ze, zonder de VS expliciet te noemen, de visie van de unie op bezette gebieden herbevestigde. ‘Volgens het internationale recht zijn nederzettingen illegaal. Die op de Westelijke Jordaanoever tasten de levensvatbaarheid van de tweestatenoplossing en de vooruitzichten voor een duurzame vrede aan,’ aldus de verklaring van het blok van 28 landen. Volgens die tweestatenoplossing zouden de Palestijnen een onafhankelijke staat vestigen op de Westelijke Jordaanoever, die nu voor het leeuwendeel in beslag wordt genomen door de illegale Israëlische nederzettingen.

Volgens de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat verruilt de VS met de koerswijziging ‘internationale wetten voor de wet van de jungle’. Gevreesd wordt dat die de Israëlische kolonisten zal stimuleren meer gebied te annexeren en op korte termijn tot bloedvergieten zal leiden. Toen Trump in 2017 aankondigde de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem te verhuizen, ging dat gepaard met grootschalige protesten op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook. Daarbij vielen tientallen doden.

Corruptieschandalen

Het is niet de eerste keer dat president Trump decennia aan Amerikaans beleid laat varen, ten faveure van de wensen van de Israëlische premier Netanyahu. Twee jaar geleden erkende Trump Jeruza­lem officieel als hoofdstad van Israël en eerder dit jaar erkende hij de bezette Golanhoogten als Israëlisch grondgebied.

Net als toen wordt de beleidswijziging ook nu gezien als een middel om Netanyahu’s politieke positie in Israël te verstevigen. De Israëlische premier, die wordt achtervolgd door corruptieschandalen, vecht momenteel voor politiek lijfsbehoud.

Pompeo zei in de persconferentie maandag dat de VS nog altijd op zoek is naar een duurzame oplossing voor de vrede tussen de Palestijnen en Israël. Maar het lijkt nu, na weer een klap voor de Palestijnen, nog onwaarschijnlijker dat Trumps regering de belofte kan inlossen om vrede in het Midden-Oosten te stichten.

Beeld Laura Van Der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden