Plus Analyse

Trump en Huis van Afgevaardigden op ramkoers

Het Huis van Afgevaardigden en president Trump liggen op ramkoers over het Mueller-rapport. Hoe eindigt dit?

President Donald Trump en Nancy Pelosi Beeld AFP

De Verenigde Staten verkeren in een constitutionele crisis, volgens Nancy Pelosi, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Want de regering houdt zich volgens haar niet aan haar grondwettelijke plicht om de wetgevende macht van informatie te voorzien.

Het uitroepen van een constitutionele crisis is misschien nog wat voorbarig, maar van een constitutionele patstelling kun je wel spreken. En als de voortekenen niet bedriegen, is de loopgravenoorlog tussen het Huis en de president voorlopig nog niet uitgevochten.

Waar gaat deze ruzie over?

De Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden wil het hele rapport van speciaal aanklager Mueller zien, plus onderliggende documenten. Mueller onderzocht de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen, de contacten tussen Rusland en de Trump-campagne, en de vraag of Trump de rechtsgang belemmerd heeft. Tot nu toe hebben ze alleen een versie die door minister van justitie Barr is geredigeerd.

Op de achtergrond speelt een vertrouwensconflict. De Democraten vinden dat Barr de conclusies van Mueller aanvankelijk veel te rooskleurig voorstelde en willen nu zelf het volledige rapport beoordelen. De Republikeinen daarentegen geloven niet dat het vrijgeven van deze staatsgeheime informatie een legitiem doel dient; de Democraten willen er volgens hen alleen een politiek slaatje uit slaan.

Op de achtergrond speelt daarnaast een fundamentele strijd over de macht van de wetgevende en de uitvoerende macht. Want ook in andere dossiers krijgen de Democraten in het Huis vaak nul op het rekest, als ze informatie opvragen.

Welke wapens zetten de Democraten in?

De Democraten dreigen om een resolutie aan te nemen waarin minister Barr ‘minachting van het Huis’ wordt verweten. Normaal gesproken is de minister van justitie aan zet na zo’n resolutie, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat Barr zichzelf in staat van beschuldiging zal stellen. Zo’n resolutie zou dus een eerste schot zijn in een lange, juridische strijd.

Die zou kunnen uitmonden in een impeachment-procedure. Misschien niet eens met het uiteindelijke doel om Trump af te zetten, maar als tactiek om juridisch sterker te staan. Als het Congres bezig is met een afzettingsprocedure, zal een rechter eerder oordelen dat het Huis belang heeft bij informatie over het doen en laten van de president.

Welke wapens zet de regering-Trump in?

De regering-Trump heeft zich vast ingedekt door het hele rapport van Mueller onder ‘presidentieel privilege’ te stellen. Presidentieel privilege is normaal gesproken bedoeld om de beraadslagingen van de president met zijn naaste adviseurs niet te belasten met de dreiging van openbaarheid. Het recht van een president om zonder meeluisteraars frank en vrij van gedachten te kunnen wisselen is in het verleden bevestigd door het Hooggerechtshof.

Maar het volledige rapport eronder laten vallen, lijkt wel een beetje op juridisch blufpoker.

Wie zal dit winnen?

Puur juridisch gezien liggen er wel wat precedenten die het Huis een goede kans geven om aan het langste eind te trekken: het heeft de taak om de regering te controleren en moet daarvoor kunnen beschikken over informatie.

Maar dat zal pas na een lange strijd zijn. En politiek gezien is het de vraag of Trump daar niet bij wint. Hij is goed in dit soort politieke moddergevechten en zal het niet erg vinden om in de aanloop naar de verkiezingen van 2020 continu in de rol van verontwaardigd slachtoffer te kunnen kruipen. Terwijl de Democraten de tussentijdse verkiezingen van 2018 juist wonnen door het niet over Trump te hebben, maar over zorg en onderwijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.