PlusAchtergrond

Trump en het coronavirus: van ‘een griepje’ naar ‘it’s bad, it’s bad’

Waar president Trump in maart nog meerdere malen aangaf het coronavirus ‘very well under control’ te hebben, veranderde hij halverwege opeens 180 graden van standpunt. Nu blijkt hij zeven maanden later zélf besmet. Wat gebeurde er allemaal in de tussentijd?

Beeld EPA

3 maart 2020: toch niet zo ‘very well under control’

Donald Trump beschouwt het coronavirus in maart dit jaar nog als een varkentje dat hij en zijn regering wel even zullen wassen. Na de eerste besmetting in de Verenigde Staten (op 21 januari 2020) houdt Trump stug vol dat het virus ‘very well under control’ is. Hij vergelijkt het virus op een verkiezingsbijeenkomst in South Carolina met de normale griep. Corona zou in april wel weer zijn verdwenen door het warmere weer.

Kritiek van de Democraten op de aanpak van de Republikeinse regering noemt Trump ‘hun nieuwe hoax’. Ook zei de president tijdens een staatsbezoek in India dat ‘heel weinig’ mensen besmet waren en dat die ‘allemaal beter werden’.

Terwijl het virus in maart zijn opmars maakt in de VS, vrezen deskundigen dat de situatie toch niet zo ‘very well under control’ is als Trump steeds suggereert. Gevreesd wordt voor een epidemie die moeilijk in te dammen is.

13 maart: vliegverkeer stil

Trump legt op 13 maart al het personenverkeer vanuit Europa naar de VS voor dertig dagen stil. Tevens roept hij de noodtoestand uit in zijn land. In zijn toespraak geeft hij aan dat strenge maar noodzakelijke maatregelen nodig zijn om het coronavirus zo veel mogelijk buiten Amerika te houden. De vliegmaatregel treft reizigers vanuit 26 landen die 30 dagen niet meer naar de VS kunnen reizen. Het gaat om de Schengenlanden en geldt dus niet voor Groot-Brittannië.

Vlak voor de beslissing van Trump riep de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het coronavirus nog tot pandemie uit.

18 maart: de draai van Trump

In drie dagen verviervoudigde het aantal Covid 19-patiënten in de Verenigde Staten, tot ruim 6300. In economisch belangrijke staten als New York, Californië en Washington is het aantal besmettingen het hoogst.

Dat valt ook voor president Donald Trump niet meer te relativeren. Trump draait 180 graden. ‘It’s bad, it’s bad’, zo zegt hij op een persconferentie. Ondertussen wordt de grens met Canada (598 besmettingen) in overleg gesloten. Trump, normaal niet per se een fan van wetenschappers, lijkt ondertussen het lot van zijn land juist in hun handen te leggen. Anthony Fauci, de Jaap van Dissel van Amerika, is volgens Trump ‘terecht een grote televisiester’.

25 maart: ‘erger dan de kwaal’

Amerika wordt economisch zo hard geraakt door het coronavirus, dat het Witte Huis begint te overwegen de lockdown snel te beëindigen. Volgens president Donald Trump is het middel erger dan de kwaal.

Na veel geruzie wordt de senaat het uiteindelijk eens over een eerste hulppakket van maar liefst 2 biljoen dollar (een twee met twaalf nullen). Het maakt geld vrij om cheques van zo’n 1200 dollar naar veel Amerikanen te sturen en bedrijven overeind te houden. De werkloosheidsuitkering wordt tijdelijk flink verhoogd en uitgebreid om ook onder meer zelfstandigen te helpen.

14 april: waar blijft het medicijn?

Trump schuift chloroquine en hydroxychloroquine tijdens persconferenties herhaaldelijk naar voren als een mogelijke remedie tegen corona. “Het is misschien wel de grootste gamechanger in de geschiedenis van de medische wereld” en “Het is een gevoel, ik ben gewoon een slimme jongen,” zegt Trump onder meer. Hij bestelt miljoenen doses van het middel.

Hoe verder april vordert, hoe meer vraagtekens er gezet worden bij het gebruik van de antimalariamiddelen chloroquine en hydroxychloroquine. In een bericht op de website waarschuwt het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) voor de ernstige bijwerkingen die de middelen kunnen geven.

23 april: de bleekmiddelrel

Op donderdag 23 april oppert Trump het idee om in de strijd tegen het coronavirus ontsmettingsmiddelen te injecteren. Deskundigen zeggen onmiddellijk dat dit gevaarlijk is. Later beweerde de president dat hij alleen maar sarcastisch was, maar het transcript van zijn opmerkingen zegt iets anders. In weerwil van wetenschappelijk advies beweert hij ook dat ultraviolet licht het virus kan voorkomen.

20 mei: schuld ligt in China

Trump haalt op Twitter hard uit in de richting van China. Hij beschuldigt Peking van ‘een wereldwijde massadoding’ vanwege de uitbraak van het coronavirus. In de tweet heeft Trump het over een ‘mafkees in China’ die een verklaring zou hebben uitgegeven waarin volgens hem staat dat ‘iedereen behalve China’ schuldig is aan het virus. Wie Trump precies bedoelt met de mafkees is onduidelijk.

22 juni: de campagne

Twee leden van het campagneteam van de Amerikaanse president Trump zijn besmet met het coronavirus terwijl ze aanwezig zijn op de verkiezingsbijeenkomst met Trump in Tulsa (Oklahoma). Volgens een woordvoerder van het team droegen ze mondkapjes tijdens het hele evenement. Enkele uren voor de rally in Tulsa bleek dat zes andere teamleden positief op corona waren getest. Het ging daarbij om medewerkers die voorbereidingen hadden getroffen voor de bijeenkomst.

Trump oogstte een golf van kritiek omdat hij tijdens de coronacrisis een massabijeenkomst hield. Hij vindt dergelijke manifestaties met duizenden aanhangers van groot belang bij zijn streven in november te worden herkozen. Op de rally in Tulsa droeg vrijwel niemand een mondkapje en werd er ook geen afstand gehouden. De hal was niet volledig bezet.

1 juli: wel of geen mondkapje?

Donald Trump laat in een gesprek met de Amerikaanse nieuwszender Fox Business weten dat hij een mondkapje tegen corona gaat dragen als het ‘krap’ wordt met andere mensen om hem heen. Trump was tot nu toe nauwelijks met een mondmasker in het openbaar te zien.

In een gesprek met Fox Business zegt hij opeens dat hij helemaal voor maskers is: “Je hebt veel plaatsen in het land waar mensen op grote afstand blijven. Maar ik ben helemaal voor maskers. Ik denk dat ze goed zijn. Ik had laatst een masker op, ik vond de manier waarop ik eruitzag wel leuk.”

8 juli: vertrek uit de WHO

De Verenigde Staten stappen officieel uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), uit protest tegen de aanpak van de corona-uitbraak. Trump verwijt de WHO te laat te hebben gereageerd en de wereld te laat te hebben geïnformeerd over de gevaren van het virus.

Trump, die het besluit al eind mei aankondigde, heeft het parlement op de hoogte gesteld, maakte de democratische senator Bob Menendez bekend. Hij is niet te spreken over het besluit; dit zal Amerikaanse levens of belangen niet beschermen, twitterde hij. ‘Het laat Amerikanen ziek en Amerika alleen.’

15 juli: vaccin slaat aan

Hoopvol nieuws uit de Verenigde Staten: een experimenteel vaccin van farmaceut Moderna is goed aangeslagen bij 45 proefpersonen. Bij ieder van hen werden antistoffen tegen het coronavirus aangetroffen, zo laat de Amerikaanse multinational weten.

Ook bleven de bijwerkingen beperkt: een handvol proefpersonen kreeg last van hoofdpijn, vermoeidheid en misselijkheid. Het merendeel ondervond helemaal geen klachten. Volgens de farmaceut zorgt het vaccin voor een ‘snelle en sterke reactie tegen het coronavirus’. Trump is lovend.

6 augustus: Facebook grijpt in

Facebook verwijdert het eerst een bericht van Donald Trump. Het bericht was volgens het platform in strijd met de regels over misleidende informatie over het coronavirus. In de post had Trump een video gedeeld van een interview in het programma Fox & Friends van Fox News, waarin hij zei dat kinderen ‘bijna immuun’ zijn voor het coronavirus. “Deze video bevat onjuiste beweringen dat een groep mensen immuun is voor Covid-19, wat in strijd is met ons beleid rond schadelijke misleidende informatie over corona,” zei een woordvoerder van Facebook.

Eind augustus plaatst ook Twitter een mededeling bij een bericht van Trump. In de tweet uitte Trump kritiek op de postbussen die de Democraten promoten als optie voor kiezers in november. Volgens Twitter is Trumps bericht in strijd met het bedrijfsbeleid met betrekking tot ‘maatschappelijke integriteit en verkiezingsintegriteit’.

9 september: ‘Ja, ik minimaliseerde’

Trump deed het coronavirus lang af als een hoax van de Democraten en een ongevaarlijk virus, vergelijkbaar met een griepje. Nu blijkt dat hij begin dit jaar al aan journalist Bob Woodward toegaf dat hij wel degelijk besefte dat het virus dodelijk was en veel besmettelijker dan de griep. Woodward interviewde Trump meermaals voor zijn nieuwe boek Rage.

“Dit is dodelijk,” zei Trump op 7 februari over corona tijdens een van zijn gesprekken met Woodward, waarvan CNN een audiofragment publiceerde. “Je ademt gewoon de lucht in en zo wordt het doorgegeven en het is dus erg verraderlijk. Het is erg delicaat. Het is ook dodelijker dan een zware griep.”

Dat is echter een heel ander verhaal dan wat de Amerikaanse president rond die tijd aan het Amerikaanse volk vertelde. Hij beweerde lang dat het virus vanzelf weg zou gaan. Zo voorspelde hij in februari dat het virus tegen april ‘wanneer het wat warmer wordt, op miraculeuze wijze verdwijnt’. “Ik heb het altijd willen minimaliseren,” zei Trump tegen Woodward tijdens een interview op 19 maart. “Ik vind het nog altijd goed om het te minimaliseren, want ik wil geen paniek veroorzaken.”

30 september: eerste debat Trump en Biden ontspoort

Donald Trump en Joe Biden staan voor het eerst tegenover elkaar in een debat. Het gaat over grote onderwerpen, maar die verzandden vaak in gehakketak en persoonlijke verwijten. Ook corona is onderdeel van het gesprek.

Als corona ter tafel komt, begint Biden zoals verwacht over de meer dan 200.000 levens die het virus heeft geëist. “En dat komt doordat de president geen plan heeft.” Trump weerspreekt dit en zegt dat hij ‘fenomenaal werk’ heeft geleverd. Over de economie benadrukt Trump dat er inmiddels weer ‘record business’ wordt gedaan, ondanks de ‘China-pest’ (het coronavirus), terwijl Biden zich voor het eerst en niet voor het laatst rechtstreeks tot de kiezer richt.

2 oktober: de positieve test

Donald Trump (74) is besmet met het coronavirus. Dat meldt hij zelf op Twitter. Een dag eerder heeft de president zich samen met zijn vrouw laten testen nadat Hope Hicks, een vooraanstaande adviseur van Trump, besmet bleek. Ook zijn vrouw Melania (50) is positief getest, samen zitten ze in quarantaine.

De 31-jarige Hicks reisde dinsdag met Trump aan boord van Air Force One naar het eerste presidentiële debat in Cleveland. Bij terugkomst in Washington kreeg zij klachten en werd daarop positief getest. Trump en Melania testten vervolgens donderdagavond (lokale tijd) ook positief op het virus.

Het wassen beeld van de Amerikaanse president Donald Trump is bij Madame Tussauds in Amsterdam ook ‘in quarantaine’ geplaatst.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden