PlusAchtergrond

Trump claimt bewijs: coronavirus komt uit lab in China

Onder druk om zijn coronabeleid in eigen land verscherpt president Trump zijn retoriek tegen China. Hij zegt bewijs te hebben dat het virus uit een Chinees laboratorium komt. 

Door critici worden de beschuldigingen tegen China gezien als een poging van Trump om zijn straatje schoon te vegen. Beeld EPA

Van de lovende woorden die de Amerikaanse president Donald Trump nog tot maanden na het uitbreken van het coronavirus had voor zijn Chinese collega Xi Jinping, is weinig meer over. Hoewel hij zich nog van de directe aanval tegen Xi onthoudt, voeren steeds uitdrukkelijker beschuldigingen aan China de boventoon. Ze gaan gepaard met nieuwe dreigementen voor importtarieven, waarmee het pas in januari ondertekende handelsakkoord tussen beide landen aan het wankelen raakt.

Strijdig met de leidende opvatting dat het ­coronavirus op een markt in het Chinese Wuhan voor het eerst van dier op mens oversprong, in november vorig jaar, stelde Trump donderdag in een persconferentie ‘overtuigend bewijs’ onder ogen te hebben gehad waaruit blijkt dat het dodelijke virus afkomstig is uit een laboratorium in die stad. Een theorie die zijn minister van Binnenlandse Zaken Mike Pompeo al langer verkondigde.

‘Een fout, of expres?’

Details om die aantijging te onderbouwen gaf Trump niet. Die informatie mocht hij niet delen, vertelde hij verslaggevers. Wel stelde hij dat de uitbraak van het virus zowel een fout als bewust kan zijn geweest: “Of ze hebben een fout gemaakt, of het is begonnen met een fout waarna ze er nog één gemaakt hebben, of heeft iemand iets expres gedaan?”

Het is de wetenschappelijke consensus dat het virus van vleermuizen op mensen is overgesprongen. De Chinese overheid noemde de claims donderdag ‘ongefundeerd en uit de hoge hoed getoverd’.

Ook de Amerikaanse inlichtingendiensten zeggen geen bewijs te hebben gevonden dat het virus uit een Chinees lab komt. Voorafgaand aan de persconferentie brachten zij in een gezamenlijke verklaring naar buiten er zeker van te zijn dat het Covid-19-virus niet door de mens ­gemaakt of genetisch gemodificeerd is. Wel ­onderzoeken zij zowel het lab als de markt als mogelijke oorspronglocaties van het virus.

De verharding van Trump tegen China komt op een moment dat de president onder zware druk staat in eigen land vanwege zijn corona-aanpak. Zijn populariteit is volgens peilingen tanende en hij wil de economisch verstikkende coronamaatregelen daarom zo snel mogelijk opheffen. Tegelijkertijd wordt hem verweten niet adequaat te hebben gereageerd op de gevaren van het virus, dat in geen land zo veel slachtoffers gemaakt heeft als in Amerika.

Zelf probeert Trump de verantwoordelijkheid voor alle ellende steeds luidruchtiger af te schuiven op China, met in de slipstream de ­Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Deze week zei Trump dat de VS mogelijk door China moet worden gecompenseerd voor de economische schade die het land lijdt. Gisteren opperde hij nieuwe economische sancties tegen China in te stellen.

Chinese druk op de EU

Door critici wordt het woordenoffensief tegen China gezien als een poging om Trumps positie veilig te stellen in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in november. Maar in zijn kritiek op de WHO en China staat Trump niet alleen. De Australische premier Scott Morrison zei donderdag onafhankelijk onderzoek te willen naar de oorsprong van het virus. Vorige week werd bekend dat China druk uitoefent op Frankrijk, Duitsland en de Europese Unie om hun kritiek op het Chinese coronabeleid af te zwakken. EU-buitenlandbaas Josep Borrell ontkende donderdag onder die druk te zijn gezwicht. 

Gewapende betogers

In de Amerikaanse staat Michigan zijn donderdag zo’n honderd demonstranten, van wie sommigen gewapend, het parlementsgebouw binnengedrongen om te protesteren tegen de afstandsmaatregelen. De lockdown lijkt Amerika langs de bekende partijlijnen te verdelen. De Democratische gouverneur Whitmer besloot de maatregelen tot 15 mei te verlengen, maar het Republikeinse parlement is daartegen. Na een eerder protest in de zwaar door het virus getroffen staat schaarde Trump zich achter de demonstranten door te twitteren: ‘Bevrijd Michigan.’ In meerdere staten is reeds besloten de lockdownregels te versoepelen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden