Plus

Trump bepaalt, en hij alleen

President Donald Trump donderdag tijdens een Keep America Great-bijeenkomst in Minneapolis. Beeld AFP/BRENDAN SMIALOWSKI

President Donald Trump laat bondgenoten vallen als een baksteen, luidt de kritiek. Het lijkt hem weinig te kunnen schelen. Voor hem telt alleen dat hij een belofte nakomt.

Niemand had verbaasd hoeven zijn, en toch was iedereen het. De Amerikaanse president Donald Trump had al lang geleden duidelijk gemaakt dat hij weg wilde uit het Midden-Oosten, maar zelfs zijn trouwste aanhangers geloofden niet dat hij het ook zou doen.

Ze vergisten zich en nu dient zich de internationale crisis aan die zijn tegenstanders hadden gevreesd. Trump wist wat hij deed, en ging in de Turks-Koerdische crisis rechtstreeks in tegen zijn partij en zijn regering. Hij faciliteerde de Turkse aanval op Amerika’s Koerdische bondgenoten, een staaltje trumpiaanse buitenlandpolitiek in haar rauwste vorm.

Het is een beleid dat vooral stoelt op reflexen en zich steeds minder aantrekt van andermans adviezen. Trump toonde zich nooit onder de indruk van de ervaren topfunctionarissen die hem op veiligheidsgebied moeten bijstaan. Hij verveelde zich bij de traditioneel-diplomatieke en nooit erg opwindende manier van overleggen.

De president heeft vaak meer vertrouwen in wat een buitenlandse potentaat hem zegt dan in wat hij hoort van de in zijn ogen ‘softe’ bureaucraten, experts van inlichtingendiensten en hoge militairen. “Dit is mogelijk het riskantste besluit over nationale veiligheid dat hij tot nu toe heeft genomen,” oordeelt Richard Fontaine, directeur van het Center for a New American Security, een voormalige adviseur van president George W. Bush: “Ik weet niet of we iets nieuws hebben geleerd over de manier en de stijl waarmee de president besluiten neemt, maar wel is duidelijk dat die stijl aanzienlijke risico’s met zich meebrengt.”

Met zijn zoveelste tweet heeft Trump het hele Amerikaanse Midden-Oostenbeleid op zijn kop gezet, met als onmiddellijk gevolg dat de Turkse strijdkrachten nu dezelfde Koerdische strijders bestoken die de Amerikanen hebben geholpen terreurbeweging Islamitische Staat (IS) uit te schakelen.

Defensieminister Mark Esper maakte donderdag zijn Turkse ambtgenoot duidelijk dat de VS de inval in Syrië afkeurt. Wel wil Trump bemiddelen om de Turken en de Koerden te bewegen een vredesovereenkomst te sluiten. In een moeite door dreigde hij Ankara met sancties.

Gevoel van verraad

Toch gunt Washington de Turken enige manoeuvreerruimte. Een hoge functionaris tekende daarbij aan dat de Turken wel een prijs zullen moeten betalen als ze ‘bepaalde lijnen’ overschrijden, zoals etnische zuiveringen of het beschieten van burgers. Hij suggereerde dat Turkse militairen in het noorden van Syrië Koerdische strijders hard mogen aanpakken, maar ze niet mogen afslachten. Doen ze dat wel, dan zal Amerika reageren. 

Onderwijl zijn de Koerden in de tegenaanval gegaan en hebben zij Turkse grensdorpen onder vuur genomen.

De president schokte Amerikaanse diplomatieke en militaire kringen zondagavond met zijn besluit vijftig tot honderd Amerikaanse militairen uit het Syrisch-Turkse grensgebied terug te trekken. De door Trump genegeerde experts hadden even nodig om van de schrik te bekomen

Een gevoel van verraad overheerste van de hoogste regionen in het Pentagon tot de leden van de Special Forces in het noorden van Syrië, die nu hun Koerdische bondgenoten moeten achterlaten met wie ze een vertrouwensband hebben opgebouwd. De militairen moeten verkassen naar posten dieper in Syrië, die nog steeds worden bewaakt door Syrisch-Koerdische strijders. De Koerden bewaken ook een twintigtal locaties in Syrië waar leden van IS worden vastgehouden, al is de vraag hoe lang nog.

Amerikaanse diplomaten lieten zich geërgerd uit over de eerbied waarmee Trump de Turkse president Recep Tayyip Erdogan bejegent. Trump vertelde hem dat hij, en hij alleen, het nieuwe Syriëbeleid bepaalt, niet het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Nicholas Burns, een vroegere Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken: “Trumps appeasement jegens Erdogan kost hem en de Verenigde Staten iets wat je moeilijk terugkrijgt: onze geloofwaardigheid als een betrouwbare bondgenoot.”

Maar nu IS lijkt te zijn uitgeschakeld, kan Trump zijn langgekoesterde wens in vervulling laten gaan en Amerikaanse troepen uit de regio terugtrekken. Veel Amerikanen steunen zijn opvatting dat hun land niets te zoeken heeft in conflicten als die tussen de Koerden en de Turken, net zomin als in andere verre oorden waar uitzichtloze oorlogen woeden.

Maar Trump slaagde er onlangs niet in een vredesverdrag te sluiten met de Taliban in Afghanistan. Syrië biedt hem een betere kans troepen naar huis te halen. ‘Ik probeer een einde te maken aan de EINDELOZE OORLOGEN,’ schreef hij dinsdag op Twitter.

Dat hij de Koerden uitleverde aan de genade van Turkije, leek hem niet te deren. Immers, ‘de Koerden hielpen ons niet in Normandië,’ twitterde hij. Ze vochten tegen IS uit eigenbelang, niet om de VS te steunen. En het was Obama’s schuld dat Washington zo nauw samenwerkte met de Koerden.

Geslaagde rebellie

Op binnenlands politiek gebied neemt Trump een risico. Zijn Republikeinse bondgenoten in het Congres zijn woedend over het laten vallen van de Koerden, net nu de president een verenigd rechts front nodig heeft met het oog op zijn mogelijke impeachment.

Maar voorlopig viert Trump een overwinning op de critici die hem bijna drie jaar lang voorhielden dat hij niet zomaar militairen kon

terugtrekken uit conflicten in het Midden-

Oosten. Hij deed het toch en beschouwt dat als een geslaagde rebellie tegen het establishment dat hem altijd heeft dwarsgezeten. “We hebben gewonnen, we verlaten dat gebied,” zei de president donderdag. “En ik geloof niet dat we er willen terugkeren.”

© The New York Times
Vertaling René ter Steege

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden