Plus

Tot 27 jaar cel voor leden van smokkelbende achter ‘dodentruck’

In Engeland zijn vrijdag leden van een smokkelbende veroordeeld tot 27 jaar cel wegens de dood van 39 Vietnamese migranten in een koeltruck in 2019. Nederland liet steken vallen bij het beschermen van twee minderjarige slachtoffers.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Ronan Hughes, een Ierse eigenaar van een vervoersbedrijf die de overtocht organiseerde, en Gheorge Nica, een Roemeense vrachtwagenmonteur, kregen respectievelijk 20 en 27 jaar cel opgelegd. Zij organiseerden het fatale smokkeltransport. De vrachtwagenchauffeur die de koelwagen afleverde in de haven van Zeebrugge kreeg 18 jaar cel, de man die de wagen ophaalde in het Britse Purfleet kreeg 13 jaar. Drie handlangers kregen lichtere straffen.

De 39 Vietnamezen werden in oktober 2019 ontdekt in een koelcontainer op een industrieterrein in Essex. Ze bleken gestikt tijdens de overtocht van Zeebrugge naar Purfleet.

Ondertussen is meer duidelijk geworden over de rol die Nederlandse instanties hebben gespeeld in de zaak. Onder de slachtoffers bevond zich de 17-jarige Tran Ngoc Hieu, die vanuit Vietnam naar zijn oom in Engeland wilde en onderweg, via talloze mensensmokkelaars, uiteindelijk in Nederland belandde.

Hij kwam in een asielopvang voor kwetsbare minderjarigen terecht, maar liep samen met een andere minderjarige Vietnamees weg. Twee weken later stikte hij in de zeecontainer op de Noordzee.

Aangifte geweigerd

Uit onderzoek van radioprogramma Argos blijkt nu dat Nederland in de zomer van 2019 heeft geweigerd Hieu een slachtofferstatus te geven. De jongen wilde aangifte doen van mensenhandel, wat hem een tijdelijke beschermde status had opgeleverd. De politie wilde echter alleen aangifte van mensensmokkel opnemen: een lichter vergrijp, waarbij aan slachtoffers geen beschermde status wordt verleend. “Hij zou in Nederland geen bescherming krijgen, maar zijn schulden aan de smokkelaars moesten wel afbetaald worden. Dan vind ik het niet gek dat hij uiteindelijk is weggelopen,” stelt zijn voormalige advocaat tegen Argos.

De beslissing om Hieu geen beschermde status te geven, is opmerkelijk. De jongen was in mei 2019 al een keer uit een vrachtwagen in Hoek van Holland gehaald. Ook die was op weg naar Engeland. Hieu heeft daarna bij verschillende instanties informatie gegeven over het Britse smokkelnetwerk waar hij een grote schuld had opgebouwd.

Ook is al jarenlang bekend dat Vietnamezen vaak worden uitgebuit door hun smokkelaars. Ze worden onderbetaald, mishandeld of moeten crimineel werk doen om hun schuld terug te betalen.

Taxi gevolgd

Hieu verliet samen met zijn reisgenoot de asielopvang in Cadier en Keer in Limburg en stapte in een Belgische taxi die de twee naar een safehouse in het Belgische Anderlecht bracht. De Nederlandse politie volgde die taxi tot aan de Belgische woning, maar greep niet in. De Belgen werden wel geïnformeerd, maar ondernamen ook geen actie.

Uit het onderzoek van Argos blijkt dat de politie de twee Vietnamese jongens al urenlang observeerde. Dat gebeurde waarschijnlijk om meer inzicht te krijgen in de werkwijze van de smokkelbende.

Emeritus hoogleraar strafrecht Theo de Roos en hoogleraar mensenhandel Conny Rijken stellen tegenover Argos dat Nederland de taxi bij de grens had moeten tegenhouden. In opsporingsonderzoeken mogen drugs en mensen alleen in zeer specifieke gevallen worden ‘doorgelaten’. Het beschermen van slachtoffers moet sowieso altijd voorgaan.

Het Openbaar Ministerie stelt in een reactie dat ‘het doorlaatverbod niet aan de orde was, omdat er geen verdenking was van mensenhandel of een ander strafbaar feit’. “De jongens zijn gevolgd met het doel zicht te krijgen op hun bestemming.”

De Roos vindt die toelichting onbevredigend. “Het OM mag geen observatieteam inzetten als er geen enkele verdenking van een strafbaar feit is.”

De uitzending van Argos is zaterdag te horen op NPO Radio 1, om 14.00 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden