Update

Toestand Russische oppositieleider Navalny ‘zeer zorgwekkend’

De toestand van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny (44) is ‘zeer zorgwekkend’, aldus de organisator van de ambulancevlucht die hem van Omsk naar Berlijn vervoerde voor verdere behandeling.

De Russische oppositieleider Alekej Navalny wordt aan boord gebracht van het speciale Duitse ziekenhuisvliegtuig op de luchthaven van Omsk.Beeld AP

Navalny moest naar Duitsland voor verdere medische behandeling, nadat hij afgelopen week in coma raakte. Hij werd zaterdagochtend rond 10.30 uur opgenomen in het Charité-ziekenhuis in Berlijn. Anderhalf uur eerder was hij met een speciaal ambulancevliegtuig geland op de luchthaven Tegel in Berlijn. Het ziekenhuis in Omsk, waar hij werd behandeld, had vrijdag uiteindelijk toch toestemming gegeven om hem per vliegtuig naar Duitsland over te brengen. De artsen in Omsk hadden eerder gezegd dat zijn toestand te slecht was om hem te vervoeren.

Een team Duitse artsen was door de Duitse organisatie Cinema for Peace met een privéjet naar Rusland gestuurd om Navalny op te halen.

Zijn toestand werd aanvankelijk door Jaka Bizilj van de Duitse organisatie Cinema for Peace als ‘stabiel’ omschreven, maar later door hem veranderd in ‘zeer zorgwekkend’. “We hebben een duidelijke mededeling van de artsen gekregen dat als er geen noodlanding in Omsk was uitgevoerd, hij zou zijn overleden.” Volgens Bizilj is het aan de artsen en familie van Navalny om verdere mededelingen te doen over diens gezondheid.

Stofwisseling

Navalny raakte donderdag bewusteloos aan boord van een vliegtuig. Volgens zijn woordvoerder was de thee die hij voorafgaand aan de vlucht dronk vergiftigd. Volgens de Russische artsen heeft Navalny een stofwisselingskwaal. 

De woordvoerder van Navalny, Kira Jarmisj, plaatste eerder een foto op Twitter waarin te zien is hoe de patiënt liggend op een bed in het vliegtuig wordt getild. Ze meldde dat Navalny’s vrouw Joelia bij hem is.

Jarmisj bedankte iedereen die heeft meegeholpen. “Heel erg bedankt voor alle steun. De strijd om het leven van Aleksej en diens gezondheid begint nu pas echt en er is nog heel veel te doen. In ieder geval is de eerste stap nu gezet,” aldus de woordvoerder.

Navalny ligt in coma en aan beademingsapparatuur, meldden de artsen in Omsk. De vlucht naar Berlijn duurde ongeveer zes uur.

Oppositieleider Aleksej Navalny in Moskou, begin 2020.Beeld REUTERS

De familie van Navalny wilde graag dat hij naar Duitsland zou worden vervoerd. Eerder vrijdag liet de hoofdarts van het ziekenhuis in Omsk nog weten dat zijn toestand daar te slecht voor was. Volgens zijn behandelend arts is overigens ‘geen enkel gif aangetroffen’ in zijn bloed, maar Navalny’s omgeving bestrijdt dat.

Een team Duitse artsen dat door een Duitse organisatie naar Rusland was gevlogen om zich over Navalny te ontfermen, stelde juist dat hij prima vervoerd kon worden.

Behandeling in Duits ziekenhuis

Navalny’s medestanders, zijn echtgenote Joelia en meerdere westerse leiders wilden dat hij zou worden overgebracht naar het Charitéziekenhuis in Berlijn voor verdere behandeling. Joelia schreef daartoe vrijdag een brief aan president Poetin. De vrouw vermoedde dat de artsen pas toestemming zouden geven hem te vervoeren als er geen sporen van giftige stoffen meer vindbaar zijn in zijn lichaam.

Haar oproep werd ondersteund door de Europese Commissie, die eerder al bij de Russische autoriteiten had aangedrongen om gehoor te geven aan de wens. Ook de Duitse regering nam contact op met het Kremlin over de ‘humanitaire noodsituatie’.

‘Geen gif’

De dissidente Russische oppositieleider lag in een ziekenhuis in Omsk nadat hij mogelijk werd vergiftigd. Er zou op het vliegveld in Tomsk iets in zijn thee zijn gedaan. De oppositieleider stapte vervolgens op het vliegtuig naar Moskou. Dat toestel maakte een noodlanding toen zijn toestand verslechterde.

Een politielaboratorium heeft een industriële chemische stof aangetroffen op het lichaam van Navalny. Het chemische middel zat op de handen en in het haar van Navalny, zeggen regionale gezondheidsfunctionarissen volgens persbureau Reuters. Het is onduidelijk om welke stof het precies gaat. 

Vrijdagochtend zei de behandelend arts van Navalny in het ziekenhuis van Omsk dat er ‘geen enkel gif’ is aangetroffen in zijn bloed en urine. “We gaan er niet meer van uit dat hij is vergiftigd en hebben de diagnose gesteld. De vrouw en broer van Navalny zijn hiervan op de hoogte gebracht,” aldus de arts Anatoli Kalinitsjenko. 

De eerste diagnose wees volgens hem op een zeldzame stofwisselingsaandoening die wordt veroorzaakt door lage bloedsuikers. De hoofdarts beaamde verder dat op Navalny’s kleding en huid een chemische stof is gevonden, een veelvoorkomende stof die wordt gebruikt bij het maken van plastic bekers. De patiënt was volgens de arts nog erg instabiel.

‘Een zeer gevaarlijk gif’

Een medewerker van Navalny had naar eigen zeggen een uur eerder juist van autoriteiten in Omsk gehoord dat de oppositieleider ‘een zeer gevaarlijk gif’ in zich had. Daardoor zou het niet mogelijk zijn dat hij zou worden verplaatst. 

De woordvoerder van Navalny zei dat Russische artsen aanvankelijk toestemming hadden gegeven voor die verplaatsing, maar zich vervolgens bedachten. Ze denkt dat het Kremlin daarachter zit, maar de Russische autoriteiten ontkennen dat. De woordvoerder van Navalny betoogt dat het erop lijkt dat de artsen in Omsk geen idee hebben waar Navalny aan lijdt en ze blijft erbij dat hij is vergiftigd. 

Alexander Murakhovsky, hoofdarts van het ziekenhuis in Omsk, sprak vrijdagochtend de pers toe.Beeld REUTERS

Witte Huis: ‘Verontrustende zaak’

In een telefoongesprek met de Russische president Poetin heeft Europees Raadsvoorzitter Charles Michel zijn zorgen uitgesproken over de situatie van Navalny. EU-buitenlandchef Josep Borrell heeft al kenbaar gemaakt dat de verantwoordelijken gestraft moeten worden als blijkt dat Navalny wel is vergiftigd.

Ook de nationale veiligheidsadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump, Robert O’Brien, zegt dat het Witte Huis ‘zeer bezorgd’ is over de mogelijke vergiftiging van Navalny. O’Brien zei ook dat de zaak gevolgen kan hebben voor de Amerikaans-Russische betrekkingen.

“Navalny is een zeer moedig man en zeer moedig politicus. We zijn bij hem en zijn familie in onze gedachten en gebeden. Het is een verontrustende zaak en als de Russische machthebbers hier achter zitten is dat iets dat we zullen meenemen in de manier waarop we met de Rusland omgaan,” zei O’Brien in een interview op Fox News.

Blok: zorgelijke situatie

Minister-president Mark Rutte is ‘zeer bezorgd’ over de toestand van Navalny en wil een ‘grondig onderzoek’ naar wat hem is overkomen. “Dit moet tot op de bodem worden uitgezocht”, aldus Rutte. Hij prijst Navalny als ‘een zeer moedig man die al meer dan tien jaar het lef heeft zich in het Russische systeem tegen Poetin te keren’.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) sprak eerder al zijn grote zorg uit over de toestand van Navalny. “Het is natuurlijk heel erg gewenst dat hij veilige en goede zorg krijgt,” zei de bewindsman. Volgens Blok valt niet uit te sluiten dat hij niet veilig is. Ook Blok prees de moedige rol die de Kremlincriticus en corruptiebestrijder volgens hem speelt in de Russische oppositie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden