PlusReportage

Toerist mijdt de grote steden: dit is de situatie in Parijs, Barcelona, Berlijn en Rome

Parijs is een van ’s werelds populairste vakantiebestemmingen, maar deze zomer zijn de terrassen leeg en veel hotels dicht. In Rome, Berlijn en Barcelona hetzelfde beeld. Corona treft het toerisme hard.

Beeld Getty Images

Isabelle Legros loopt de trap op van haar hotel in Parijs. “Je merkt het al, hè? Er is geen klant te zien.” In de gangen naar de hotelkamers, in de lobby op de begane grond: het is uitgestorven. Hôtel Plaza Élysées ligt op steenworp afstand van de doorgaans drukke Avenue des Champs-Élysées. En het is vijf minuten lopen naar de grote en beroemde warenhuizen, zoals Galeries Lafayette. Een betere ligging kan een hotel in Parijs zich nauwelijks wensen. “Maar de afgelopen nacht waren maar vijf van onze 41 kamers bezet. Morgen hoop ik op zes.” Legros is al 22 jaar de eigenaresse van het hotel. “Ik heb al heel wat economische crises meegemaakt. Maar zoiets als dit heb ik nog niet eerder gezien.”

In juli – normaal gesproken een topmaand – was 30 procent van de kamers bezet. “Als ik naar de reserveringen voor augustus kijk, zitten we maar voor 7 procent vol. En voor september is nog he-le-maal niets gereserveerd.” Legros heeft elf personeelsleden. Acht ervan stuurde ze al naar huis. Ze kon een lening afsluiten die, speciaal vanwege corona, door de staat wordt gegarandeerd. “Dat is de enige reden waarom ik de zaak nog niet heb gesloten. Als ik mijn huidige inkomsten en mijn vaste lasten tegen elkaar afzet, houd ik elke maand nul euro over.”

Parijs is dezer dagen nog net geen spookstad, maar corona heeft de zomervakantie flink overhoop gegooid. Op het Place de la Trocadéro, tegenover de Eiffeltoren, staan toeristen normaal te dringen voor een selfie. Nu lopen de verkopers van souvenirs er doelloos rond.

Kwart bezet

Bij het beroemde literaire Café de Flore is maar een kwart van de tafeltjes bezet. Op straat, de boulevard Saint-Germain, kun je een kanon afschieten, zo stil is het. Een lange rij taxi’s staat te wachten, op niemand. 38 miljoen toeristen bezochten Parijs vorig jaar. Ongeveer de helft kwam uit het buitenland. Twee van de grootste groepen zijn Amerikanen (2 miljoen) en Chinezen (700.000) en die komen sinds corona vrijwel helemaal niet meer. De gevolgen zijn overal te merken.

“Zo’n 75 procent van ons publiek was in voorgaande jaren buitenlands,” aldus directeur Jean-Luc Martinez van het Louvre, dat ruim drie maanden dicht was. “We krijgen nu nog maar 20 tot 30 procent van ons normale aantal bezoekers binnen.” Dat heeft ook voordelen. Je kunt in het museum (bijna) zonder files rondlopen, en de Mona Lisa is ook echt te zien. “Het is niet dat mensen Parijs niet meer aantrekkelijk vinden, het probleem zijn de reisbeperkingen,” vertelde directeur Corinne Menegaux van het toerismebureau van Parijs in dagblad Les Echos.

Europeanen kunnen reizen, als ze willen. Die zijn dan ook nog wel te vinden in Parijs. Maar de Verenigde Staten staan vanwege hun hoge besmettingscijfer op de ‘zwarte lijst’ van Frankrijk: Amerikanen mogen het land niet in. En het vliegverkeer tussen Frankrijk en China werd de afgelopen maanden flink aan banden gelegd.

Zwarte lijst

Verschillende landen in het Midden-Oosten, zoals Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten, staan ook op de zwarte lijst. Die landen waren leveranciers van big spenders. Deze zomer ontbreken ze en het merendeel van de allerduurste vijfsterrenhotels in Parijs is mede daarom dicht.

Ook aan het andere eind van het spectrum zijn de effecten te merken. Airbnb zei de afgelopen maanden ‘hard getroffen’ te worden in Parijs vanwege corona, zonder verder cijfers te geven. Voor nogal wat Parijse horecaondernemers is het goedkoper de zaak te sluiten en personeel naar huis te sturen dan open te blijven voor een handjevol gasten.

Beeld EPA

“Eind juli was maar 47 procent van de hotels in Parijs open,” vertelt Vanguelis Panayotis van advies- en onderzoeksbureau MKG Group. “In die hotels was maar 33 procent van de kamers bezet.” Van de cafés en restaurants is 60 tot 70 procent open, blijkt uit MKG-cijfers. “Maar het overgrote deel van de sterrenrestaurants is nog gesloten,” zegt Panayotis.

Internationale gasten

Het chique restaurant Jules Verne, op de eerste verdieping van de Eiffeltoren, zit bijna elke avond vol, maar alleen met Fransen. Internationale gasten zijn nergens te bekennen. ‘Ting! Ting! Ting!’ klinkt het ineens in de Rue Saint-Vincent in de toeristenwijk Montmartre. Een treintje rijdt door de straat, bijna helemaal gevuld met toeristen met camera’s en mondkapjes. Ook in de straten rond de Sacre Coeur lopen ze, herkenbaar aan hun korte broek, zonnebril en rugzak.

Zou het dan toch? Zijn de toeristen allemaal in Montmartre neergestreken? “Welnee!” zegt een uitbater van een restaurant op het toeristische Place du Tertre. “Ik denk dat hier nu 1 procent van de mensen loopt die we anders in de zomer zien. Nu zoeken de schilders op het pleintje tevergeefs naar kopers voor hun doeken. Welgeteld één toerist laat zijn gezicht vereeuwigen door een kunstenaar. “De bezoekers hier zijn Fransen. Ik heb nog niet één buitenlander gezien,” zegt de restauranteigenaar. “Misschien een enkele Nederlander en Belg. Die zijn wel trouw. Verder is dit voor ons gewoon een slechte zomer.” Hij wijst naar zijn terras, met tientallen tafeltjes. Helemaal leeg.

Barcelona

Even leek de stad weer op te leven. Een beetje. Toen er eind juni een einde kwam aan de lockdown in Spanje, kregen de weinige hotels in Barcelona die open waren (slechts een kwart van het totaal) weer een voorzichtige stroom van reserveringen binnen, vooral voor augustus, dé vakantiemaand van de Spanjaarden zelf. Maar de nieuwe brandhaarden in de Catalaanse metropool hebben alles weer tenietgedaan. “Er is een golf van annuleringen binnengekomen,” vertelde een woordvoerder van de hoteleigenaren van Barcelona vorige week aan het persbureau Efe.

De negatieve reisadviezen die verschillende Europese landen voor Barcelona hebben gegeven of de eis om in quarantaine te gaan bij terugkeer uit de stad, zorgden voor de definitieve klap. Sommige hotels die uiteindelijk de deuren weer hadden geopend, zijn toch weer dichtgegaan. De hotelsector vraagt de regering om steunmaatregelen, zoals de toestemming om het tijdelijk ontslag van werknemers dat door de overheid wordt bekostigd, te verlengen tot tenminste december. Was er nog hoop dat de uitbaters in augustus en september nog iets van het seizoen konden redden, dan is die nu volledig vervlogen.

- Edwin Winkels

Berlijn

De coronacrisis heeft het hardst toegeslagen waar Berlijn van leeft, zei locoburgemeester en deelstaatminister van Economie Ramona Pop eind mei. Ze doelde op het toerisme, dat na twee maanden lockdown weer was toegestaan. De stad registreerde vorig jaar 13,9 miljoen bezoekers (3,4 procent meer dan in 2018) en 34,1 miljoen overnachtingen (+3,8 procent), goed voor een derde plaats na Parijs en Londen. Die bezoekers waren goed voor een omzet van 12 miljard euro en 250.000 banen.

Corona hakt er nu echter genadeloos hard in. April telde slechts 51.431 bezoekers en 162.486 overnachtingen (bijna 95 procent minder dan in dezelfde maand vorig jaar). Mei deed het met 100.614 bezoekers en 285.000 overnachtingen iets beter, maar het was nog altijd bijna 91 procent minder dan een jaar eerder.

Inmiddels is de situatie iets verbeterd. “Sinds het opheffen van de reisbeperkingen medio juni gaat het langzaam weer opwaarts,” zegt woordvoerder Christian Tänzler van toerismebureau VisitBerlin. De cijfers worden binnenkort bekendgemaakt.

Veel medewerkers in de toeristische sector zitten nog steeds thuis in zogenoemde Kurzarbeit, waarbij ze minder uren werken en een WW-toeslag krijgen. Desondanks stijgt de werkloosheid (21.305 in juli, bijna 6000 meer dan in juni), vooral in de horeca en dienstverlening. Ondernemers met een omzetdaling van minstens 60 procent vergeleken met dezelfde maanden vorig jaar kunnen maximaal 50.000 euro per maand overheidssteun krijgen gedurende drie maanden voor de vaste lasten. De deelstaat biedt 90 miljoen euro aan noodhulp, aan het einde van de maand volgt een arbeidsmarkttop.

Nieuwe campagnes, die onder meer de natuur en fietsroutes promoten, moeten meer toeristen lokken. Ze zijn vooral gericht op Duitsers, met 60 procent traditioneel de grootste bezoekersgroep.

- Caspar Naber

Rome

Het is bijna onvoorstelbaar, maar een jaar geleden kwamen gidsen in opstand tegen de overvolle gangen in de Vaticaanse musea. De combinatie van hitte en een overvloed aan toeristen maakte gidsen in Romes belangrijkste musea zwaar en soms zelfs gevaarlijk. Nu zijn de musea leeg. Geen lange rijen meer, geen drommen toeristen die zich verdringen voor de fresco’s van Rafaël of Michelangelo. De Vaticaanse musea ontvangen nu maximaal 1600 bezoekers per dag, voor de epidemie liepen er dagelijks gemiddeld 23.000 kunstliefhebbers. Bij die andere Romeinse hoofdattractie, het Colosseum, is de situatie identiek. Alleen op afspraak mag een handvol toeristen het antieke amfitheater bezoeken.

Het centrum van Rome is verlaten, van de ruim 10 miljoen – voornamelijk buitenlandse – toeristen die de Italiaanse hoofdstad in 2019 bezochten, komen er dit jaar 60 procent minder. Van de 1200 hotels in Rome zijn er duizend gesloten en zelfs de hipste restaurants en bars in populaire uitgaanswijken sturen hun personeel de straat op om klanten te werven. Het is een financiële aderlating van ettelijke miljarden, de toeristensector is namelijk goed voor zo’n 15 procent van de Romeinse economie.

- Angelo van Schaik

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden