PlusReportage

Toerisme op Curaçao ingestort door de coronacrisis: ‘Het breekt je hart’

Beeld ANP

De Cariben hebben het zwaar te verduren door de coronacrisis en de totale ineenstorting van het toerisme. Op Curaçao deelt het Rode Kruis op grote schaal voedselpakketten uit om het leed wat te verzachten. 

Ze zeggen het allebei: als je kijkt naar het leven op straat, zou je kunnen denken dat het de goede kant opgaat. De toeristen komen weer langzaam naar Curaçao, de hotels draaien weer, zij het niet allemaal, en dat geldt ook voor autoverhuurbedrijven. Maar als Iris van Deinse en Maisy Scharbay tegelijkertijd vertellen dat hun organisatie, het Rode Kruis, bezig is met de grootste hulpoperatie die ze ooit in de Cariben heeft uitgevoerd, geeft dat wellicht een completer beeld van de situatie.

Scharbay is afdelingsmanager van het Rode Kruis op Curaçao. Ze is ook een kind van het eiland. Misschien wel de grootste schok van deze crisis, zegt ze, is het besef dat het toerisme van levensbelang is voor het eiland. En dat het eigenlijk niet meer zonder kan. “Natuurlijk wisten we het wel een beetje, maar we dachten dat het bijvoorbeeld op Aruba veel erger was: dáár zijn ze pas afhankelijk van de toeristen. Wij hebben immers de raffinaderij nog (die van Isla, waarmee het ook niet best gaat, red.).”

Sinds de coronacrisis toesloeg, met het eerste positieve geval in maart, de avondklok die erop volgde en al snel ook de totale lockdown, hebben de eilandbewoners ervaren wat het betekent als er plots geen enkele buitenlandse bezoeker meer komt. Als er de ene week nog 40.000 mensen een reisje naar het eiland boeken en de week erna nul. Als er de ene week nog vijf cruiseschepen aanmeren (zoals al die weken en jaren daarvoor) en de week erna nul. Dat betekent in één klap honderdduizenden toeristen minder. Dat doet zeer op Curaçao, met zijn 160.000 inwoners.

“Ineens zaten mensen zonder werk en dus zonder geld,” zegt Scharbay. “De overheid kreeg het pas na een paar maanden voor elkaar om voor een uitkering te zorgen. En het gaat niet alleen om de mensen die in de hotels werken en de restaurants, maar ook de timmermannen, de tuinmannen of de vrouwen die taarten bakken. Wie heeft deze mensen nog nodig als er niks meer valt uit te geven? Niemand. Iedereen draait een dubbeltje dan twee keer om.”

Beeld ANP

Niet de hele waarheid

Dat betekent, zegt ook Iris van Deinse, dat een heel grote groep mensen in de problemen zat, en nog steeds zit. Zij is de woordvoerder van het Rode Kruis Nederland en net terug van Curaçao. De bedoeling was dat ze ook naar Aruba en Sint Maarten zou gaan, de andere twee Caribische landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. “Maar helaas, de grens is dicht. Er zijn weer coronagevallen op Aruba.” Van Deinse kwam er al snel achter dat dat de eerste aanblik niet het volledige beeld is. Hotels zijn dan wel open, er liggen mensen op het strand en in Willemstad wordt het weer ietsje drukker, maar ‘het leed zit op Curaçao achter de voordeur’.

Als je bij mensen thuiskomt, zie je wat de crisis teweeg heeft gebracht. Grote gezinnen, vaak met opa’s, oma’s, ooms en tantes, die ineens zijn terug­gevallen op het schamele pensioentje van een van de ouderen, omdat de jongeren geen werk meer hebben. Of die ene oude mevrouw die bij haar zus inwoonde, maar toen die zus doodging bij haar neven en nichten moest intrekken, en daar merkte hoe nijpend de situatie zónder haar al was. “Die mevrouw was enorm afgevallen toen we haar spraken,” zegt Van Deinse.

Eten uitdelen

Ook zag ze mensen die zorgden voor een ziek familielid en zich na een poosje niet meer dan één yoghurtje per persoon per dag konden veroorloven. “Ze vroegen ons om ervoor te zorgen dat in elk geval hun oude vader elke dag een warme maaltijd kreeg.”

Dat is waar het de hulporganisatie nu vooral mee bezig is: eten uitdelen. In samenwerking met lokale partners en dankzij fondsen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties draaien vrijwilligers 500 voedselpakketten per week in elkaar, met daarin onder meer rijst, meel, pasta en blikgroente. Ook worden er warme maaltijden bereid voor mensen die zelf niet kunnen koken. Dat zijn soms ouderen, maar ook kinderen van wie de ouders geen geld hebben.

Nieuw zijn de e-vouchers: pinpassen van het Rode Kruis voor mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt en die nog steeds geen uitkering hebben. “Regelmatig wordt daarop een bepaald ­bedrag gestort, zodat mensen zelf hun boodschappen kunnen doen bij een van de zestien aangesloten supermarkten,” zegt Van Deinse. “Het bedrag hangt af van de grootte van de familie, en of er bijvoorbeeld nog wel iemand werkt of een andere vorm van steun krijgt. Er zijn tot nu toe 6000 van die vouchers uitgedeeld.”

Niet iedereen komt in aanmerking voor deze hulp. Er is bijvoorbeeld een leeftijdsgrens van 65 jaar: zij die ouder zijn, krijgen al een pensioen. Ook mensen met een andere uitkering krijgen geen voucher. Verder wordt er gekeken naar het aantal kinderen, of er iemand is met een handicap en of iemand lijdt aan corona. En ja, er wordt ook gecontroleerd op fraude. Sommigen melden zich aan voor verschillende uitkeringen en dat is uiteraard niet de bedoeling.

Beeld ANP

Financiële steun

Volgens Maisy Scharbay is het niet altijd even eenvoudig om de juiste mensen te bereiken. Je komt namelijk alleen maar achter de voordeur als de bewoners open doen. “Er heerst hier een cultuur van schaamte. Veel mensen durven niet toe te geven dat ze het moeilijk hebben.

Dan zeggen ze bijvoorbeeld dat ze voor een buurvrouw komen. Laatst hoorden we van een zwangere jongedame die dringend hulp nodig had, maar zich stilhield. Het breekt je hart. We hebben toen onmiddellijk iemand langs­gestuurd.”

Het is een misverstand dat alleen de allerarmsten getroffen worden door de crisis, zegt Scharbay. De ellende speelt in alle lagen van de bevolking. In de arme wijken en dorpen, waar de armoede altijd al vlak onder het oppervlak lag, maar ook in de ‘normale’ buurten, over het hele eiland.

De financiële steun van de overheid is inmiddels op gang gekomen, maar dat betekent niet dat het Rode Kruis een stap terug doet. “Er is nog steeds heel veel hulp nodig, ook voor Aruba en Sint Maarten. Want weet je, we zitten ook nog eens midden in het orkaanseizoen. Onze broeders en zusters op Sint Maarten hebben de afgelopen week al flinke regenbuien gehad. Ook dat nog, ja.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden