Plus

Tigray afgesloten van de buitenwereld: ‘Wie in Hagere Selam bleef is vermoord’

Afgesloten van de buitenwereld worden in de Ethiopische regio Tigray burgers verkracht en vermoord, en hun huizen geplunderd. Zo ook in Hagere Selam, een stadje van tienduizend inwoners op 60 kilometer van de hoofdstad Mekele, waar de Belgische hoogleraar Jan Nyssen nog een huis heeft. ‘Het ziekenhuis is geplunderd, artsen en verpleegsters zijn verdwenen’.

Bijna 100.000 mensen zijn uit Eritrea gevlucht naar Tigray, waar nu veel geweld is. Beeld AFP
Bijna 100.000 mensen zijn uit Eritrea gevlucht naar Tigray, waar nu veel geweld is.Beeld AFP

“Iedereen sloeg op de vlucht voor de troepen van zowel het Ethiopische als het Eritrese leger,” zegt Nyssen. “Alleen de wijze mannen van 70 jaar en ouder bleven achter. Zij moesten onderhandelen met de soldaten om plunderingen te voorkomen. Toen de bevolking na een week terugkeerde, waren de zestig achtergebleven mannen doodgeschoten en alle huizen leeggeroofd.”

Nyssen, hoogleraar geografie aan de Universiteit Gent, doet in de noordelijke regio onderzoek naar land­degradatie, uitputting van grond.

Nu hij weer in België is, volgt hij de burgeroorlog op de voet. Hij belt en mailt met zijn contacten daar, mits er signaal is, want meestal ligt het communicatienetwerk plat.

In Mekele is zo nu en dan verbinding. Ook jonge Tigrayers die in Gent studeren hebben af en toe contact met hun familie. De verhalen die zij horen over wreedheden zijn hier nauwelijks te controleren, omdat de regio zo goed als afgesloten is van de buitenwereld. Toch groeit de vrees voor wat daar gebeurt, onttrokken aan het oog van de wereld.

Zijn bekenden van u omgekomen in Hagere Selam?

“Twee mannen die ik goed ken zijn doodgeschoten. Hun familie heeft dat bevestigd. Een andere vriend die buiten het stadje woont, leeft gelukkig nog. Ze lieten de oude mannen achter, omdat er vooral gejaagd wordt op jonge mannen. Zij worden als risico gezien in deze oorlog en vrouwen lopen gevaar te worden verkracht. Dus iedereen ging naar het platteland en zocht een veilig heenkomen in dorpen, maar ook die werden aangevallen. Uiteindelijk zijn velen teruggekeerd naar Hagere Selam.”

“Daar was alles weg. Mijn huisje is leeggehaald, zelfs mijn kleren zijn meegenomen. Ik weet niet of de wc-pot er nog staat. Eritrese soldaten verkopen alle gestolen spullen op rommelmarkten in hun land, want daar zijn ze zo arm als de mieren. Ze hebben daar bijna niks.”

Hoe is het nu in Hagere Selam?

“Er is geen overheid meer. De ambtenaren willen niet werken voor de regering in Addis Abeba. Premier Abiy verwachtte dat hij de top van de TPLF, dé partij van Tigray, kon afzetten en dat mensen wel zouden blijven doorwerken, maar dat is niet zo.”

“Het ziekenhuis in het stadje is geplunderd. De ambulance is gestolen, dus kunnen ernstig zieke mensen of gewonden niet naar het grote ziekenhuis in Mekele worden gebracht. Artsen en verpleegsters zijn verdwenen. Voedsel krijgen ze van familie op het platteland. Maar er is geen stroom, waardoor je zelfs graan niet kunt malen om er meel van te maken om brood te bakken. Als ze geen voedsel van familie krijgen, eten ze bladeren en planten. Ze weten in Tigray wat wel en niet giftig is en waar je je maag mee vult als er niets anders meer is.”

Er komen steeds berichten binnen over verkrachtingen door soldaten. Spreken mensen met u daarover?

“Soldaten zeggen tegen de mannen daar: ‘We doen met jullie vrouwen wat we willen.’ Verkrachting van je vrouw is de ultieme vernedering voor een man. Maar echt erover praten aan de telefoon doen ze niet. Ze zeggen dan: ‘Je weet hoe het hier gaat.’ Het is taboe. Vrouwen zitten helemaal in een onmogelijke positie. Een vrouw die verkracht is, daar kleeft een smet aan en zij wordt uitgestoten, dus iedereen zwijgt.”

Kunnen mensen in Tigray nog ergens veilig naartoe?

“In het begin van de burgeroorlog zochten ze hun toevlucht in kerken, dat is van oudsher een veilige haven. Zelfs het wrede Marxistische Derg-regime uit de jaren zeventig en tachtig respecteerde de kerken. Maar nu niet. Kerken zijn in Tigray doelwit, ook al zitten ze vol met gevluchte mensen.”

Is er dan helemaal geen hulp?

“Internationale hulporganisaties komen het gebied haast niet in om voedsel en medicijnen te leveren. Inmiddels zijn zo’n 4,5 miljoen mensen daarvan afhankelijk, sinds het begin van de burgeroorlog in november vorig jaar. Ethiopië zegt zelf hulp te geven. Je ziet dan een foto met twintig vrachtwagens met voedsel buiten Mekele staan. Dat is nog geen druppel op een gloeiende plaat.”

“En misschien maken die vrachtwagens rechtsomkeert na het fotomoment en gaan de hulpgoederen naar de eigen soldaten. Zonder buitenlandse journalisten en hulpverleners in Tigray is er ook geen controle op wat daar nu al maandenlang, en nog steeds, gebeurt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden