PlusExclusief

Thailand wist de opiumproductie te beperken, maar worstelt nu met een nieuw probleem: meth

Het beperken van de drugshandel op de grens tussen Thailand en Myanmar valt niet mee: de grens is tweeduizend kilometer lang en bestaat vooral uit jungle. Beeld Marianne Slegers
Het beperken van de drugshandel op de grens tussen Thailand en Myanmar valt niet mee: de grens is tweeduizend kilometer lang en bestaat vooral uit jungle.Beeld Marianne Slegers

Thailand heeft met succes een einde gemaakt aan de opiumproductie in zijn deel van de beruchte Gouden Driehoek. Maar inmiddels neemt een ander probleem toe in omvang: de handel in de synthetische drug meth groeit explosief.

Marianne Slegers

Bij helder weer biedt de Noord-Thaise berg Doi Tung een weids uitzicht over valleien met koffieplanten, macadamiabomen en een verdwaald jong bananenplantje. Vandaag hangt er echter een dik pak wolken over de bergtoppen. Ooit groeiden hier velden vol papaver, waarvoor zo veel bomen gekapt werden dat er uiteindelijk weinig meer dan droge, rode grond over was. Thailand heeft de teelt van papaver – waarvan opium, heroïne en morfine wordt geproduceerd – met succes weten te reduceren door papaverboeren een legaal alternatief te bieden.

Mok Sookjai, lid van het Noord-Thaise bergvolk Akha, was een van die papavertelers, vertelt hij op de top van de Doi Tung, waar zijn koffieplantage zich bevindt. Voor Sookjai – bordeauxrode laarzen, zwarte broek en een zwart vest met daarop voor de Akha kenmerkende kleurrijke borduursels – was het een simpele rekensom: koffie bracht meer geld op dan opium. “Een ander groot voordeel is dat ik me nu geen zorgen meer hoef te maken over de vraag of ik gepakt word door de autoriteiten.”

Thailand is voor veel landen een lichtend voorbeeld van hoe papaverteelt succesvol kan worden ingeruild door andere – legale – gewassen. Mede dankzij de Mae Fah Luang Foundation, in de jaren zestig opgericht door het Thaise koninklijk huis, zijn boeren overgeschakeld op onder meer koffie en macadamianoten.

Gek medicijn

Maar het ene drugsprobleem is hier in de beruchte Gouden Driehoek (een gebied in Thailand, Laos, Myanmar en Vietnam) vervangen door een ander drugsprobleem: de illegale handel in synthetische drugs, met name meth, bereikt record na record. Het afgelopen jaar werden meer dan een miljard tabletten meth onderschept – een nieuw record, en bijna acht keer meer dan tien jaar geleden.

Volgens de United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) is deze trend een indicatie van de gestegen productie en van de ‘onthutsende’ omvang van de drugskartels in de streek. De straatwaarde van een meth-tablet is inmiddels nog maar zo’n 50 eurocent.

De oostelijke deelstaten van Thailands buurland Myanmar, waar de methlabs vooral staan, zijn voor een groot deel in handen van gewapende milities. Meth wordt door middel van het koken van chemicaliën gemaakt en verwerkt tot poeder of tot tabletten – vaak yaba (‘gek medicijn’) genoemd, met daarin ook nog cafeïne.

De drugs worden vanuit Myanmar de grens over gesmokkeld met auto’s, scooters of te voet. Soms op zeer creatieve wijze, zoals in replica’s van Paaseiland-standbeelden. “De meeste meth wordt in Myanmar geproduceerd en vervolgens via Thailand en Laos naar andere landen doorgevoerd, zoals Australië, Japan en Maleisië,” zegt Reiner Pungs van UNODC.

Jaarlijks 60 miljard aan drugshandel

Hoeveel meth de Thai zelf gebruiken en naar welke plekken in het land de meth gaat, is niet bekend, zegt Pungs. “Thailand meldt altijd dat ze slechts een doorvoerland is, maar ik weet zeker dat het aantal gebruikers in Thailand stijgt.” Driekwart van alle drugsverslaafden die in behandeling zijn in Thailand, worden behandeld voor een methverslaving. En 84 procent van de gevangenen in het land beging een misdaad gerelateerd aan drugs, meestal meth.

Meth is een winstgevende business: de UNODC schat dat jaarlijks minstens 60 miljard euro aan de drugshandel wordt verdiend. In het oosten van Myanmar wordt het bestrijden van methlabs belemmerd door de instabiele politieke situatie – in Myanmar regeert op dit moment een militaire junta –, en door armoede, slechte economische vooruitzichten en gewapende milities die de dienst uitmaken.

Op de Thaise militaire basis Chang Moob, zo’n vijf kilometer van de Doi Tung, probeert tweede luitenant Prapha Saisombat samen met 35 collega’s zo veel mogelijk illegale drugs te onderscheppen. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, zegt Saisombat. “De Thaise-Myanmarese grens is bijna tweeduizend kilometer lang en voor een groot deel jungle. Drugsmokkelaars kunnen op veel plekken de grens oversteken.”

Met z’n tweeën op zoek

De soldaten van de Chang Moob gaan altijd in teams van minimaal twee op zoek naar smokkelaars. Te voet of met een truck speuren ze de jungle af. De laatste grote vangst van de militairen dateert van eind mei, toen meer dan een miljoen tabletten meth werden onderschept. Saisombat: “Meestal hebben we één grote zaak per jaar en de rest van het jaar zijn het kleinere smokkelaars.”

Maar of het echt zoden aan de dijk zet, is de grote vraag. Vanwege de strenge grenscontroles wijken de drugshandelaren steeds vaker uit naar Thailands andere buurland Laos, om hun waar vanuit daar naar andere landen te smokkelen.

Mok Sookjai produceert koffie, geen opium: ‘Zo hoef ik me geen zorgen te maken over de autoriteiten.’  Beeld Marianne Slegers
Mok Sookjai produceert koffie, geen opium: ‘Zo hoef ik me geen zorgen te maken over de autoriteiten.’Beeld Marianne Slegers

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden