Teruggekeerde jihadisten wacht langere celstraf

Wie terugkeert uit het strijdgebied in Syrië en Irak wordt zo mogelijk niet alleen vervolgd voor het vechten voor IS, maar ook voor misdaden als plundering en het inzetten van kindsoldaten. 

In Syrië voert IS zijn aanvallen weer op nu het land in de greep is van het coronavirus. Beeld AP

Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) ‘is extra aan het focussen’ op het vervolgen van Syriëgangers voor aanvullende oorlogsmisdaden, bovenop de vervolging voor hun IS-­lidmaatschap. Het extra vervolgen leidt tot ­celstraffen die jaren hoger uitvallen. ‘Het vergroot de kans dat de slachtoffers recht wordt gedaan,’ zo stelt Eurojust, de Europese ­samenwerking van Openbaar Ministeries, in een rapport dat zaterdag verschijnt.

Teruggekeerde jihadisten worden in Europa vaak alleen vervolgd voor het lidmaatschap van een terroristisch organisatie als IS of het aan Al Qaida gelieerde Jabhat al-Nusra. In Nederland levert dat mannen vaak zo’n vijf of zes jaar cel op, vrouwen moeten twee tot drie jaar zitten. Die straffen zijn relatief laag, omdat justitie vaak niet hard kan maken dat een jihadist werkelijk heeft deelgenomen aan gevechten of andere specifieke misdrijven heeft gepleegd.

Plundering

Eurojust schrijft nu dat de terugkeerders in ­toenemende mate wel worden vervolgd voor misdrijven die hun persoonlijk zijn aan te rekenen. Voorlopig gaat het om zo’n twintig zaken in vijf verschillende landen. Na het vallen van het kalifaat, vorig jaar maart, komt er langzaamaan meer informatie beschikbaar. Onderzoek in ­Syrië zelf is echter nog vrijwel onmogelijk.

In Duitsland lopen nu meerdere zaken tegen teruggekeerde IS’ers die in Syrië en Irak Jezidi-vrouwen en kinderen als slaven hielden. Ook Nederlandse jihadisten zijn daar mogelijk bij betrokken geweest. Duitse vrouwen zijn veroordeeld voor plundering: het wonen in een huis van mensen die door de oorlog hebben moeten vluchten. Dat kan van toepassing zijn op veel Europese jihadisten: zij trokken in Syrië vaak in verlaten, nog gemeubileerde woningen. Weer een andere Duitse vrouw werd veroordeeld voor lidmaatschap van IS én voor het feit dat ze haar zevenjarige zoon naar een trainingskamp van IS had gestuurd om te leren met wapens om te gaan. Ze maakte hem daarmee een kindsoldaat. De vrouw kreeg vijf jaar en drie maanden cel.

In Nederland is tot nu toe één teruggekeerde Nederlandse Syriëganger ook voor oorlogsmisdrijven veroordeeld. Oussama A. uit Utrecht poseerde in Syrië lachend bij een gekruisigd lijk, de foto werd gedeeld op Facebook. De Utrechter kreeg 7,5 jaar cel, waarvan 2,5 voor het poseren bij het lijk: een oorlogsmisdrijf. Ook worden in Nederland Syrische asielzoekers vervolgd voor betrokkenheid bij moordpartijen. Zij kwamen als oorlogsvluchteling naar Nederland, maar er doken later videobeelden op waaruit zou blijken dat ze bij oorlogsmisdaden zijn betrokken.

Kindsoldaten

Nicole Vogelenzang, officier van justitie Internationale Misdrijven bij het Landelijk Parket zei eerder deze week dat ook Nederland focust op extra aanklachten als plundering en het inzetten van kindsoldaten. “Veel Nederlanders zitten nu nog vast in Syrische kampen en gevangenissen, maar het heeft zeker onze interesse.”

Dat kan ertoe leiden dat een terugkeerder eerst achter de tralies gaat voor diens tijd bij IS en daarna nogmaals wordt vervolgd. “Het is denkbaar dat het onderzoek naar de oorlogsmisdrijven langer duurt dan die naar de terrorismefeiten, dan kan er nog apart worden gedagvaard,” stelt Vogelenzang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden