‘Terroristenvreter’ Khalifa Haftar is gehaat en geliefd

Khalifa Haftar vocht in zijn leven zowel als vriend als vijand van Muammar Kadhafi. Vorige week trok zijn Libische Nationale Leger naar de hoofdstad Tripoli. Wie is deze krijgsheer?

Haftar gaf zijn Libische Nationale Leger vorige week opdracht voor een offensief tegen de hoofdstad. Beeld REUTERS

Khalifa Belqasim Haftar (75) werd in 1943 geboren in het oosten van Libië in een dorp in de gemeente Ajdabiya. Haftar is een groot deel van zijn volwassen bestaan betrokken geweest bij de politiek van het land, zowel als vriend als vijand van de staat. Toen hij twintiger was, diende hij in het leger van kolonel Muammar Kadhafi en stond hij in 1969 aan de basis van de Kadhafi geleidde staatsgreep, waarbij koning Idris het veld moest ruimen. Maar de vriendschap tussen Kadhafi en Haftar was geen eeuwig leven beschoren.

Eerst gelauwerd om zijn trouwe dienst werd hij onder de regie van Kadhafi opperbevelhebber van het Libische leger. Die functie verloor hij na een pijnlijke nederlaag tijdens de oorlog met buurland Tsjaad. Hij werd door het leger van dat land, dat werd gesteund door Frankrijk, samen met 700 van zijn troepen gevangengenomen.

Het markeerde een belangrijke wending in de relatie tussen de legerleider en de dictator. Kadhafi nam afstand van Haftar terwijl zijn opperbevelhebber in gevangenschap zat. Een veel­gehoorde verklaring van die stap was dat de dictator zou vrezen dat Haftar na zijn gevangenschap in Libië zou worden onthaald als een held en misschien wel zelf een gooi naar de troon zou doen.

Virginia

Met hulp van de Amerikaanse CIA vluchtte Haftar naar de Verenigde Staten, waar hij twintig jaar woonde in de staat Virginia. Vermoedelijk bleef hij deze jaren nauw betrokken met de Amerikaanse inlichtingendienst, die in dezelfde staat zijn hoofdkantoor heeft.

Dat hij Libië nooit uit het vizier was verloren bleek in 2011, toen hij vlak voor de militaire interventie van de Navo terugkeerde met de hoop de revolutie tegen Kadhafi te kunnen leiden. Drie jaar nadat de Libische heerser was gevangengenomen en vermoord, wist hij, gesterkt door een rebellenleger, de stad Benghazi in het oosten van het land te veroveren. Vanuit die kuststad wist hij onlangs al met een verrassings­offensief het zuiden van Libië, inclusief olievelden, te veroveren. En nu heeft hij zijn zinnen gezet op Tripoli waar zijn milities de zuidelijke buitenwijken van hebben bereikt.

Gemengde gevoelens

Sinds de tijdelijke regering het Generale Nationale Congres – ingevoerd na de val van Kadhafi – in 2016 uiteen was gevallen, wordt Libië grofweg door twee rivaliserende partijen bestuurd. In het oosten luistert men naar Haftar en zijn Libische Nationale Leger, en de andere kant, rondom de hoofdstad Tripoli in het westen, wordt gecontroleerd door de door de VN gesteunde regering van het Nationaal Akkoord.

De opmars van Haftar wordt in het land met gemengde gevoelens aanschouwd. In en rondom Benghazi geniet hij steun van de bevolking, maar in andere delen van het land is dat niet per se het geval, deels vanwege zijn vroegere relaties met Kadhafi en de VS.

Maar ook de islamisten in het land bieden weerstand tegen Haftar, die zich heeft opgeworpen als de ‘islamistenvreter’, die vecht tegen Al Qaida en IS. Toch is het niet ondenkbaar dat de steun zal groeien voor de man die zichzelf graag neerzet als sterke leider. Het verlangen naar vrede onder de Libiërs is groot en het geloof groeit dat Haftar die zou kunnen brengen.

De kaart van Libië. Beeld Laura Van Der Bijl

Elf doden in Tripoli

Bij gevechten tussen soldaten van Khalifa Haftars leger en de rivaliserende regering bij de Libische hoofdstad Tripoli zijn elf mensen omgekomen en 23 mensen ­gewond geraakt.

Dat meldde vandaag de door de Verenigde Naties erkende regering van het Nationaal Akkoord. Er werden geen details gegeven; ook niet of de slachtoffers burgers of militairen waren. Ook zouden meer dan tweeduizend mensen zijn geëvacueerd.

Gisteren deed de VN-missie in Libië vergeefs een oproep tot een tijdelijk staakt-het-vuren om gewonden te evacueren in het zuiden van de stad. UNSMIL wilde, zonder toen iets te zeggen over het aantal slachtoffers, een wapenstilstand van 16.00 tot 18.00 uur om hulpverleners hun werk te laten doen, maar vond geen gehoor. ’s Avonds ging de strijd onverminderd door, onder meer met een luchtaanval.

De regering in Tripoli heeft op tv gezegd de tegenaanval te zullen inzetten om de troepen van Haftar tot terugtrekking te bewegen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden