Achtergrond

Tegenstelling arm-rijk is splijtzwam op klimaattop Madrid

Meer dan 29.000 deelnemers zijn naar Madrid gereisd, waar maandag de klimaatconferentie van de VN is begonnen. De onderhandelingen draaien om de vraag: wie trekt de portemonnee?

Antonio Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, geeft een speech tijdens de eerste dag van de COP25 in Madrid. Beeld AFP

Elk jaar worden wereldwijd meer dan 20 miljoen mensen gedwongen hun huizen te verlaten als gevolg van natuurrampen, die door klimaat­verandering vaker voorkomen. Dat heeft hulporganisatie Oxfam Novib berekend over de jaren 2008 tot 2018. Het gevaar om ontheemd te raken door cyclonen, bosbranden en overstromingen was drie keer hoger dan door conflict­situaties. De onderzoekers tekenen meteen aan dat vaker dan in het verleden uit voorzorg werd geëvacueerd en dat veel evacuaties vanwege natuurverschijnselen tijdelijk zijn, maar toch.

Uit het onderzoek volgt meteen de vrees dat dit soort weersextremen in de toekomst nog vaker hele dorpen op de vlucht zullen jagen. Oxfam noemt vooral de schaal waarop eiland­staten worden getroffen schokkend: op Cuba, Dominica en Tuvalu was ten minste een van de onderzochte jaren 5 procent van de bevolking op de vlucht.

Een fonds vullen

Het is geen toeval dat Oxfam maandag met zijn rapport is gekomen. Madrid is de komende twee weken het toneel van een VN-klimaattop. Het gaat daarbij om de uitwerking van afspraken die in 2015 zijn gemaakt op de klimaattop van Parijs. Maar dit zijn juist afspraken die ontwikkelingslanden als deze eilandstaten moeten compenseren voor de klimaatverandering, die hen het hardste raakt, terwijl ze part noch deel hebben gehad aan de broeikasgassen die zijn uit­gestoten.

Daarmee is ‘Madrid’ ook de zoveelste klimaattop die draait om de klassieke tegenstelling tussen rijk en arm. In Parijs was afgesproken dat de rijke landen per 2020 een fonds vullen met 100 miljard dollar per jaar, maar dat geld ligt bij lange na nog niet op tafel.

Verder zou in Madrid worden beslecht hoe landen emissierechten onderling kunnen verhandelen. De gedachte is dat een gestaag oplopende prijs voor de uitstoot van broeikasgassen landen en bedrijven stimuleert over te gaan op duurzame energie. Maar wil zo’n handelssysteem effectief functioneren, dan moeten de spelregels over de klimaatboekhouding wel eenduidig en transparant zijn.

Grote uitstoters

Komende weken zullen de onderhandelingen daarom vooral gaan over Artikel 6 van het Parijs­akkoord, dat deze emissiehandel regelt. Daarbij zijn de belangentegenstellingen levensgroot. Brazilië, maar ook Rusland en Australië houden vast aan emissierechten die ze al bij het Kioto-akkoord van 1997 kregen en willen die alsnog kunnen inboeken.

De kans dat alle 194 VN-lidstaten hierover spijkers met koppen kunnen slaan, wordt nog verder verkleind doordat nogal wat grote uitstoters weinig gewicht lijken toe te kennen aan deze top. Behalve de Amerikaanse president Trump – die al heeft aangekondigd uit ‘Parijs’ te stappen – hebben ook China en India alleen lagere regeringsvertegenwoordigers afgevaardigd.

‘Oorlog tegen de natuur’

Voorzichtig is daarom al een voorschot genomen op mislukking van de gesprekken over Artikel 6. Als na ‘Madrid’ allerlei mogelijkheden zijn vastgelegd om het emissiehandelssysteem te omzeilen of onduidelijkheid ontstaat over dubbeltellingen, is de wereld verder van huis. De milieuminister van gastland Spanje, Teresa Ribera, waarschuwde al dat de stevigheid en de eerlijkheid van het emissiehandelssysteem een grote zorg vormen. “Als het niet lukt om dit netjes af te ronden, kunnen we beter hier de basis leggen voor voltooiing op een later moment.”

VN-secretaris-generaal António Guterres wil daar nog niets van weten. “We moeten antwoorden vinden voor Artikel 6, geen uitvluchten.” Hij concludeerde dat de VN-lidstaten de politieke wil missen om een prijs te zetten op de uitstoot van CO2. “Onze oorlog tegen de natuur moet stoppen en we weten dat het kan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden