Plus

Suriname vecht tegen derde coronagolf: ic’s zijn overvol

In Suriname is een totale lockdown afgekondigd. Voor de ziekenhuizen geldt code zwart, voor het land code paars: de hoogste risiconiveaus. De ic’s zijn overvol en artsen en verplegers kunnen het werk niet meer aan. ‘Uit analyses blijkt dat bijna 90 procent van de circulerende virussen de agressieve Manausvariant uit Brazilië is.’

Suriname kampt met 300 besmettingen per dag. Landelijk zijn er slechts 35 ic-bedden.  Beeld ANP
Suriname kampt met 300 besmettingen per dag. Landelijk zijn er slechts 35 ic-bedden.Beeld ANP

“Bid voor Suriname,” zegt Navi Ramdhani aan de telefoon. Hij is anesthesist-intensivist bij het Academisch Ziekenhuis Paramaribo, tevens de landelijke coördinator van beschikbare ic-bedden voor covidpatiënten. In zijn stem klinkt door dat hij vecht tegen de bierkaai. “Het gaat heel slecht. We hebben de wil om te werken, maar niet genoeg geld en personeel om meer ic-capaciteit op te bouwen.”

Momenteel kampt de bevolking van Suriname, slechts een half miljoen zielen, met ongeveer 300 besmettingen per dag. Omgezet naar Nederlandse verhoudingen zijn dat tienduizend besmettingen. En dat met een schamele landelijke capaciteit van slechts 35 ic-bedden. Alleen al deze maand zijn 84 personen overleden door corona.

Daarom moeten nu moeilijke keuzes worden gemaakt over leven en dood. Ramdhani illustreert dat aan de hand van een veertigjarige ­coronapatiënt, die drie dagen moest wachten omdat er geen ic-bed vrij was en uiteindelijk kwam te overlijden. “We hadden ook besmette zwangere vrouwen, die operatief moesten bevallen en daarna bewaakt moesten worden op de ic-afdeling. Daardoor ging die wachtende ­patiënt gewoon dood.”

De Surinaamse regering heeft ‘code paars’ af­gekondigd en er geldt een totale lockdown tot medio juni. Alleen supermarkten mogen op maandag, woensdag en vrijdag beperkte uren open. “We hebben te maken met een onbeheersbare gemeenschapsverspreiding,” zegt minister Amar Ramadhin van Volksgezondheid over de derde coronagolf.

Agressieve variant

Suriname kon de eerste twee het hoofd bieden met een goede preventieve aanpak en de nodige hulp uit Nederland. “Deze derde golf steekt als een reus boven de twee eerste uit,” zegt Ramadhin. Dat komt vooral door de nieuwe virus­varianten, met een hoofdrol voor de ‘Manaus­variant’ uit zuiderbuurland Brazilië, een van de grootste besmettingshaarden wereldwijd. “Uit analyses blijkt dat bijna 90 procent van de circulerende virussen deze agressieve variant is,” zegt de minister.

Niet langer zijn vooral ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen het slachtoffer. “Ook steeds meer jongere mensen,” zegt Claudia Redan, directeur van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo. De ziekenhuizen kunnen de aanwas van coronapatiënten niet aan en hebben ‘code zwart’ afgekondigd. “Dat betekent alle mensen en middelen zo veel mogelijk inzetten in deze acute crisisperiode om zo veel mogelijk mensenlevens te redden,” zegt Redan.

Dat gaat ten koste van de toch al fragiele reguliere zorg, die flink afgeschaald is. “Daarom moeten we ook in de reguliere zorg moeilijke keuzes maken. We zijn een hele kleine samen­leving van ons-kent-ons. Hierdoor worden ook zorgverleners regelmatig geconfronteerd met bekenden die niet in aanmerking komen voor een ic-bed. Het zijn hele moeilijke momenten.”

Het is een strijd ’tussen twee vuren’. “Er ­komen steeds meer covidpatiënten met ademhalingsproblemen binnen op de spoedeisende hulp, maar ook mensen met trauma’s door aanrijdingen, beroertes en ga zo maar door. Clinici staan daarbij voor moeilijke keuzes.”

Toezegging vaccins

Van stervende patiënten in de gangen is op dit moment nog geen sprake, omdat andere gebouwen, zoals beurshallen, worden ingericht als noodlocatie met bedden. Maar dan is er nog ­altijd het tekort aan menskracht. “We hebben onvoldoende zorgpersoneel om patiënten op te vangen. De mensen zijn heel erg moe, maar desondanks gemotiveerd en gelukkig helpen veel vrijwilligers,” aldus de ziekenhuisdirectrice.

Suriname heeft op regeringsniveau weer hulp gevraagd aan Nederland. “We hebben volledige ondersteuning toegezegd gekregen,” zegt minister Ramadhin over het overleg met demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het gaat om apparatuur, zuurstof, beschermingsmiddelen, zorgpersoneel en een toezegging van 500.000 tot 750.000 AstraZenecavaccins. Ramadhin: “Hiermee kunnen we onze samenleving duurzaam beschermen.” De vaccins worden pas in de derde week van juni verwacht.

Het eerste zorgpersoneel zal waarschijnlijk vrijdag aankomen, maar vooral apparatuur is nu acuut nodig. “Al krijgen we komende week maar tien beademingstoestellen, dan kan ik net zo veel ic-bedden laten inrichten,” zegt landelijk coördinator Ramdhani. “Dan ik kan bij wijze van spreken voetbalvrienden inzetten voor ­patiëntenzorg, zoals je in een oorlog zou doen.”

Ramdhani wijt de precaire covidsituatie vooral aan het faillissement van Suriname door het financieel-economisch beleid van ex-president Bouterse. “We hebben maar 7,5 miljoen euro nodig om landelijk op te schalen met dertig extra ic-bedden. Zelfs dit bedrag kunnen we niet ophoesten; we zijn aan de bedelstaf geraakt.”

Minister Ramadhin wil nog niet denken aan een worstcasescenario. “Dat willen we juist voorkomen met deze totale lockdown, waardoor deze derde golf hopelijk gaat liggen.”

Nederlandse hulp onderweg

Nederland zal ‘binnen enkele dagen’ extra medische apparatuur naar Suriname sturen, bevestigt demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge. Volgens de minister ligt het voor de hand Suriname te helpen, ‘gezien onze bijzondere relatie met Suriname en de nauwe verwantschap tussen onze samenlevingen’. Volgens De Jonge is de levering van zuurstof nu het belangrijkste. Hij bevestigt in een brief aan de Tweede Kamer dat er met hulp van het ministerie van defensie op dit moment zuurstofcontainers op weg zijn naar Suriname. Wanneer de hulp precies aankomt, is nog niet bekend.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden