PlusAchtergrond

Surinaamse volk viert einde president Bouterse

Gesleep met stembussen en beschuldigingen van fraude: de verkiezingen in Suriname werden een klucht. De uitslag is nog niet vastgesteld, maar het volk viert alvast het einde van president Bouterse.

Chan Santokhi (VHP), Ronnie Brunswijk (ABOP), Gregory Rusland (NPS) en Paul Somohardjo (PL) vrijdag.Beeld ANP

Eén ding is zeker. Het volk van Suriname heeft de Nationale Democratische Partij van president Desi Bouterse weggestemd: de NDP ging van 26 naar 16 zetels, oppositiepartij VHP zou met 20 van de 51 parlementszetels de grootste worden.

Tegenstanders durven eindelijk te juichen, al is de uitslag nog niet officieel. Maar NDP-prominent en minister André Misiekaba (Sociale Zaken en Volksgezondheid) gaf het verlies al toe. “De kans is niet meer aanwezig dat er verschuivingen plaatsvinden. De kansen zijn niet helemaal uitgespeeld, omdat wij de tweede grootste partij zijn. We kijken naar mogelijke samenwerking. Het laatste woord is nog niet gezegd.”

Vrijdag was bijna 99 procent van stemmen verwerkt. De Vooruitstrevende Hervormings Partij is de winnaar (20 zetels). VHP-leider Chan Santokhi onderhandelt met de ABOP (8 zetels) van Ronnie Brunswijk, de NPS (3 zetels) en Pertjajah Luhur (2 zetels) over een coalitie.

Tijdperk afgesloten

“Dit is een absolute overwinning,” zegt activiste Xaviera Jessurun. “De NDP is weg uit het machtscentrum. We sluiten een tijdperk van veertig jaar ellende af. Dat begon in 1980 met zestien militairen die een coup pleegden, en het eindigt voor hem met zestien zetels. Ik ben trots op ons Surinamers.”

De verkiezingen verliepen chaotisch. Stemkisten werden soms naar een verkeerde plek gebracht, bij een bureau werd opeens een groep Haïtianen gedropt die kwamen stemmen, bij een ander bureau moest opnieuw geteld worden.

Het is slechts een greep uit de incidenten. Het tellen bij het Centraal Hoofdstembureau in de sporthal Anthony Nesty in Paramaribo liep enorme vertraging op. Daar worden de processen-verbaal, de uitslagen van alle 641 stembureaus, verzameld en gecontroleerd.

Volgens de oppositie werd daar geprobeerd te frauderen. Brunswijk zag de kleinzoon van Bouterse rondlopen, terwijl twee dozen met processen-verbaal werden weggehaald. De kleinzoon heeft op zijn beurt een klacht wegens smaad tegen Brunswijk ingediend.

Hertelling kan niet

Iets later riep president Bouterse op tot een hertelling, iets wat niet kan volgens het Onafhankelijk Kies bureau (OKB), dat toezicht houdt op de verkiezingen.

Bestuurskundige August Boldewijn heeft zulke verkiezingen niet eerder meegemaakt, zegt hij. “De voorbereiding was goed, maar de uitvoering niet. Je moet zorgen dat op bepaalde posities managers zitten, die het proces kunnen leiden, sturen, controleren en corrigeren.”

Doordat stembureaus twee uur langer openbleven en het tellen direct daarna begon, moesten medewerkers uren achtereen werken. Er waren geen vervangers om het tellen over te nemen. De vertraging voedde bij de oppositie de insinuaties van fraude, zegt Boldewijn.

Landelijke hertelling, zoals Bouterse wil, acht de bestuurskundige – net als het OKB – ‘onwaarschijnlijk’. “Daar kun je alleen beroep op doen als processen-verbaal niet in orde zijn of controleurs zaken rapporteren die niet door de beugel kunnen.”

Deskundigen steunen het pleidooi van het OKB voor een onafhankelijke verkiezingsautoriteit. Nu worden de verkiezingen georganiseerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Boldewijn: “De minister is zelf kandidaat bij een politieke partij en de voorzitters van de stembureaus zijn van de NDP. Dan krijg je mogelijke beïnvloeding.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden