PlusAnalyse

Stuurt Poetin aan op een oorlog met Oekraïne?

 Voor de tweede keer dit jaar verzamelt Rusland tienduizenden militairen aan de Oekraïense grens. Beeld AFP
Voor de tweede keer dit jaar verzamelt Rusland tienduizenden militairen aan de Oekraïense grens.Beeld AFP

De spanning aan de Russische-Oekraïense grens loopt op. Poetin heeft het tij mee en hoopt daar gebruik van te maken. Maar een daadwerkelijke oorlog lijkt onwaarschijnlijk.

Sam de Graaff

Ingeklemd tussen een presidentiële felicitatie ter ere van de Nationale dag van de Visserij en een groet aan de organisatoren van een nationale gezondheidsbeurs, verscheen afgelopen zomer een essay op de website van het Kremlin. De titel: Over de historische eenheid van Russen en Oekraïeners. De auteur: Vladimir Poetin, de Russische president.

In een kleine zevenduizend woorden zette Poetin zijn visie op Oekraïne uiteen. Of beter: hij herschreef de Oekraïense geschiedenis. Russen en Oekraïeners zouden tot ‘één volk’ behoren, dat uit elkaar is gedreven door externe partijen – lees: het Westen. De huidige Oekraïense regering zou een marionet zijn van diezelfde externe krachten. ‘Ik ben ervan overtuigd dat ware Oekraïense soevereiniteit alleen bestaat in een partnerschap met Rusland.’

Die argumenten zijn niet nieuw. Sinds het uitbreken van de oorlog in Oost-Oekraïne, in 2014, heeft Poetin de soevereiniteit van Oekraïne onophoudelijk betwist. Maar dit essay was opmerkelijk in al zijn directheid: Anders Åslund, lid van de Zweedse denktank Free World Forum, noemde het een ‘masterclass desinformatie’ en een ‘verkapte oorlogsverklaring’.

Hoge prijs

Tot oorlog is het vooralsnog niet gekomen. Wel loopt de spanning in de regio op. Voor de tweede keer dit jaar verzamelt Rusland tienduizenden militairen aan de Oekraïense grens. Volgens Kiev zijn het er meer dan 90.000, volgens Washington zo’n 70.000. Amerikaanse inlichtingendiensten zouden serieus rekening houden met een invasie, begin volgend jaar.

Of het echt zover zal komen, is de vraag. De Russen zouden een hoge prijs betalen bij een inval. Oekraïne is vele malen sterker dan het kleine Georgië, waar Rusland in 2008 een korte, succesvolle oorlog uitvocht. Na jaren van strijd in de Donbass en mede dankzij westerse hulp, is het Oekraïense leger getraind en gehard. Bovendien zou Moskou te maken krijgen met verregaande westerse sancties.

Vanwaar dan toch de troepenopbouw? Poetin ziet een kans. Ondanks corona is 2021 voor het Kremlin een redelijk goed jaar. In eigen land werd oppositieleider Aleksej Navalny hardhandig de mond gesnoerd en verliepen de verkiezingen voor Poetin voorspoedig. Internationaal viel er nog meer te vieren. De VS vertrok uit Afghanistan en lijkt zich te heroriënteren op China. En dan is er de toenemende vraag naar (Russisch) gas. Gasbedrijf Gazprom meldde vorige week een kwartaalwinst van 7 miljard. Een record.

Bellen met Biden

Morgen bellen Poetin en de Amerikaanse president Joe Biden over de oplopende spanningen aan de Oekraïense grens. Biden wacht een balanceeract. Doet hij niets, dan oogt hij zwak. Doet hij te veel, dan riskeert hij escalatie.

Poetin zal de garantie eisen dat de Navo niet uitbreidt naar het oosten. Oekraïne behoort tot zíjn invloedssfeer – zoals hij ook in het essay schreef. Of hij er een grootschalige oorlog voor over heeft, valt te betwijfelen. Maar het Kremlin zal iedere mogelijkheid aangrijpen om die boodschap over te brengen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden