Plus

Straling weerhoudt bewoners van terugkeer naar Fukushima

Het Japanse dorp Okuma, waar in 2011 een kernreactor explodeerde, is opengesteld voor bewoning. Destijds vertrokken 160.000 mensen, en de meesten lopen niet warm om terug te keren.

In totaal hebben 367 mensen aangegeven terug te willen naar Okuma. De meeste van de 160.000 mensen die waren geëvacueerd hebben elders in Japan een nieuw bestaan opgebouwd. Beeld getty

Ukichi Sato (79) is blij, want hij woont na jaren weer in het plaatsje Okuma. "Het voelt goed, ook al zal het leven in mijn stadje niet direct veranderen," zegt hij in de Japanse krant Asahi Shimbun. Hij plant tulpen in zijn tuin om de omgeving wat kleur te geven, en mensen te laten zien dat er weer iemand woont.

Sato is een van de slechts 48 inwoners die vorige week terugkeerden naar de plaats die acht jaar geleden werd getroffen door een kernramp. De Japanse overheid heeft Okuma, in de veel grotere prefectuur Fukushima, officieel weer opengesteld voor bewoning. In totaal hebben 367 mensen aangegeven terug te willen, maar de meesten hebben geen haast.

Niet iedereen kan terug, want niet heel Okuma is weer toegankelijk. Iets meer dan de helft van het stadje, dat voor de ramp 10.500 inwoners telde, is officieel nog steeds onbewoonbaar, net als de buurplaats Futaba, waar de centrale ook deels was gevestigd.

Vervuilde grond
De mensen die wel terug zijn moeten nog lang leven met de gevolgen van de ramp. De straling is nog altijd hoog in het gebied, maar valt wel binnen de normen. De centrale staat er nog, beschadigd en wel, en er ligt veel vervuilde grond en met straling besmet water opgeslagen. Er is een plan om de grond af te voeren, maar dat gebeurt pas in 2045. Zorgen zijn er nog over de stralingsniveaus en dat schrikt vooral mensen met kinderen af. De terugkeerders zijn vaak ouderen en mannen, net als in naburige plaatsen die wat verder van de centrale liggen en die al eerder opengesteld werden.

In een recente enquête geeft twee derde van de vroegere bewoners aan het nog niet vertrouwen, ondanks de verzekering van de overheid dat er geen gevaar meer is voor de gezondheid. Greenpeace heeft uit eigen onderzoek geconcludeerd dat de stralingsniveaus op veel plaatsen hoger zijn dan de overheid zegt.

Tijdens de ramp zijn delen van de drie reactoren in Fukushima gesmolten, waarbij veel radioactiviteit vrijkwam en 16.000 mensen omkwamen. Circa 160.000 omwonenden werden geëvacueerd. Zij hebben in de afgelopen jaren een nieuw bestaan opgebouwd, vaak in de grote steden van Japan.

Tsjernobyl
De bestuurders van Okuma hopen dat op termijn 500 mensen terugkomen en dat nog eens circa 200 nieuwe bewoners gevonden worden. Daarnaast wonen er al enkele jaren 700 medewerkers van elektriciteitsbedrijf Tepco in barakken in de gemeente. Zondag hield het stads­bestuur een ceremonie ter ere van de opening van een nieuw gemeentehuis.

Beeld Jet de Nies

Ook voor de Japanse regering is het belangrijk dat Fukushima weer wordt bewoond. Premier Shinzo Abe was zondag afgereisd naar Okuma voor het persmoment, om te laten zien dat iedereen veilig terug kan. Fukushima moet een andere toekomst krijgen dan Tsjernobyl, de ­Oekraïense plaats waar in 1986 een kernramp plaatsvond. Daar woont sindsdien niemand meer.

"In Japan is elke minister een minister van wederopbouw. En zo hebben wij ons nu toegelegd op de wederopbouw van Fukushima en het noordoosten van Japan," zei Abe tijdens zijn bezoek aan het rampgebied. De premier bezocht ook het voetbalterrein genaamd J-Village, dat tijdelijk dient als onderkomen voor de mensen die werken aan het opruimen van de reactor.

Grote schoonmaak

De beheerder van de kernreactor is maandag begonnen met het verwijderen van nucleaire brandstof uit een van de drie gesmolten reactoren.

In reactor nummer 3 liggen 566 gebruikte en ongebruikte brandstofstaven opgeslagen in bassins. De tanks worden opgeruimd en geborgen met een grijparm, die wordt bestuurd vanuit een controlekamer die op 500 meter van de reactor is gebouwd. De schoonmaak van de reactor gaat naar verwachting twee jaar duren. De brandstoftanks in deze reactor zijn onbeschadigd gebleven. Dat geldt niet voor die in de twee andere beschadigde reactoren. De schoonmaak van reactor 3 wordt daarom deels gezien als oefening die moet uitwijzen hoe de andere reactoren schoongemaakt moeten worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden