PlusExclusief

Steeds meer onderzoek naar paddo’s als medicijn in VS – en dat dankzij het leger

Na cannabis lijken ook psychedelische drugs in Amerika uit de taboesfeer te komen. Niet door trippende hippies, maar door militaire veteranen. Want naar het leger wordt geluisterd door álle Amerikaanse politici, Republikeinen en Democraten.

Seije Slager
In meer dan tien Amerikaanse staten zijn wetten aangenomen of in behandeling om onderzoek naar psilocybine en andere psychedelische drugs mogelijk te maken. Beeld Getty Images
In meer dan tien Amerikaanse staten zijn wetten aangenomen of in behandeling om onderzoek naar psilocybine en andere psychedelische drugs mogelijk te maken.Beeld Getty Images

Dat de kiezers in Oregon in 2020 stemden voor het legaliseren van medische behandelingen met psilocybine – de werkzame stof in magic mushrooms – was een Amerikaanse primeur, maar ook weer niet verrassend. Oregon is een progressieve staat aan de Amerikaanse westkust. Een deel van de bevolking daar kun je zien als erfgenamen van de hippiecultuur uit de jaren zestig, waar men ook al veel met geestverruimende drugs experimenteerde.

Maar in de anderhalf jaar die sindsdien verstreken, is ook elders in het land wat gaan schuiven. Vorige maand nam bijvoorbeeld Utah, een aartsconservatieve staat, een wet aan die onderzoek naar de therapeutische effecten van psilocybine mogelijk maakt.

In meer dan tien Amerikaanse staten zijn inmiddels wetten aangenomen of in behandeling om zulk onderzoek naar psilocybine en andere psychedelische drugs mogelijk te maken, en zelfs te financieren. Vaak ingediend door Republikeinse afgevaardigden, zoals Daniel Pae uit Oklahoma. “Ik denk dat het onderzoek zal laten zien dat er manier is om psilocybine veilig en verantwoordelijk te gebruiken, en dat het de levens van duizenden inwoners van Oklahoma zal redden,” verklaarde die.

Oud-Hollandse gedoogconstructie

Ondertussen besloten kiezers in sommige Amerikaanse steden zoals Denver en Washington DC om het bezit van paddo’s niet meer te vervolgen. Landelijk gezien blijven die op de lijst van verboden middelen staan, dus een oud-Hollandse gedoogconstructie is momenteel het hoogst haalbare.

Veel commentatoren signaleren al een parallel met hoe cannabis in de VS uit de taboesfeer kwam. Dat gebeurde ook van onderop, via de staten, die eerst door referenda werden aangezet tot experimenten met medicinale marihuana. Langzaam werden zo de geesten rijp voor recreatief gebruik van marihuana, dat inmiddels in zeventien staten expliciet is toegestaan, en in veel andere staten is gedecriminaliseerd.

De ontwikkeling past in een bredere internationale trend, vertelt Metten Somers. Hij is psychiater aan het UMC Utrecht Hersencentrum, en is betrokken bij een groot internationaal onderzoek naar de werkzaamheid van psilocybinetherapie bij moeilijk te behandelen depressies. In de jaren vijftig en zestig werden er duizenden van zulke onderzoeken uitgevoerd. Ook al naar psilocybine, al lag de nadruk toen meer op LSD.

“Eigenlijk stonden zulke middelen op het punt om door te breken als reguliere behandeling,” zegt Somer. “Maar dat is allemaal on hold geraakt, omdat de jaren zestig aanbraken, en psychedelica toen ook grote politieke betekenis kregen. Ze werden gezien als subversief, als gevaarlijk, en toen zijn ze eigenlijk heel snel verboden in alle landen waar ze onderzoek deden.”

Zakken met paddo’s op een markt in Los Angeles. Beeld AP
Zakken met paddo’s op een markt in Los Angeles.Beeld AP

Minder schadelijk

In de afgelopen jaren heeft de psychiatrie echter weinig nieuwe medicijnen gevonden voor allerlei psychiatrische stoornissen. Zo kwamen de de psychedelica weer terug in beeld. Bovendien, vertelt Somers, is inmiddels gebleken dat het schadelijke effect van die middelen relatief meevalt, zeker in vergelijking met stoffen als nicotine en alcohol, die wel toegestaan zijn.

Dat ze nu in Amerika ook in sommige conservatieve kringen een doorbraak beleven, komt bovendien doordat veel veteranen zich publiekelijk hard hebben gemaakt voor onderzoek. Veel van hen verwachten baat te hebben bij psychedelica, bijvoorbeeld bij het verwerken van trauma’s en depressies die wortelen in hun tijd onder de wapenen. En in het gepolariseerde Amerika is het leger nog altijd een van de weinige instituties die op een luisterend oor kunnen rekenen van álle politici.

Zo getuigde veteraan Eric Gaden bij een hoorzitting in de staat Washington over hoe een psychedelische ervaring met psilocybine hem hielp bij zijn therapie: “Een paar uur lang neemt het de oogkleppen weg die maken dat je je blijft concentreren op de enge, pijnlijke dingen,” vertelde hij aan politici. “Het maskeert geen symptomen, maar zorgt dat je de oorzaak van het probleem kunt bekijken en een manier kunt bedenken om daarmee aan de slag te gaan.”

Nog niet bewezen

Of psychedelica ook echt therapeutisch effect hebben, moet overigens nog bewezen worden, waarschuwt Somers. De onderzoeken uit de jaren vijftig en zestig voldoen niet aan de hedendaagse eisen. De psilocybinestudie waar hij zelf aan meewerkte is wel een groot wereldwijd onderzoek dat volgens de ‘gouden standaard’ werd uitgevoerd: gerandomiseerd, dubbelblind. De voorlopige resultaten zijn veelbelovend, maar zijn nog niet gepubliceerd in een peer-reviewed tijdschrift. En dit was pas een zogeheten fase 2b-studie. Hierna volgt nog een fase 3-studie.

Somers juicht het dus toe dat er meer onderzoek mogelijk wordt gemaakt, maar wil ook waken voor premature conclusies. “Er zijn absoluut goede aanwijzingen dat psilocybinetherapie een effect zou kunnen hebben, met name bij depressies die moeilijk te behandelen zijn. Maar de studies die op dit moment gepubliceerd zijn, zijn niet groot genoeg of goed genoeg om al te concluderen dat het echt werkt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden