PlusAchtergrond

Steeds meer EU-landen kiezen voor prikplicht

Na Oostenrijk stelt ook Griekenland een coronavaccinatieplicht in. Duitsland lijkt ook spoedig te willen volgen. Het Nederlandse coronabeleid begint steeds meer uit de pas te lopen met dat van andere Europese landen.

Tom Kieft
Een winkelmedewerker checkt of mensen gevaccineerd of recentelijk genezen zijn in Athene, Griekenland.  Beeld REUTERS
Een winkelmedewerker checkt of mensen gevaccineerd of recentelijk genezen zijn in Athene, Griekenland.Beeld REUTERS

Elke Griekse ongevaccineerde 60-plusser krijgt vanaf volgend jaar maandelijks een boete van 100 euro aan zijn broek. Dat bedrag wordt automatisch geïnd en gaat naar een zorgfonds om Griekse ziekenhuizen, die gebukt gaan onder de huidige coronagolf, op de been te houden.

De Griekse regering van premier Mitsotakis maakte deze maatregel gisteren bekend. Het parlement moet nog over de vaccinatieverplichting stemmen, maar daar wordt brede steun voor de maatregel verwacht. De nood is dan ook hoog: hoewel in Griekenland al langer het hier nog controversiële 2G-beleid geldt, blijft de vaccinatiegraad achter bij de rest van Europa – slechts 66 procent is gevaccineerd. Vooral onder ouderen is de weerstand tegen een coronaprik hoog, terwijl zij bij een covidinfectie een groter risico lopen op een ernstig ziekteverloop en overlijden.

Griekenland is allang niet meer het eerste Europese land dat zich aan een vaccinatieplicht durft te wagen. Terwijl in Nederland de discussie in de Tweede Kamer nog altijd gaat over wel of geen 2G – dus alleen toegang tot onder andere horeca als je gevaccineerd of recentelijk genezen bent – doen steeds meer Europese landen er al een schepje bovenop.

Oostenrijk gaat met zijn vaccinatieverplichting vooralsnog het verst: vanaf februari is daar iedereen van 12 jaar en ouder verplicht zich te laten vaccineren. Wie een oproep daartoe ­negeert, riskeert in eerste instantie een boete van 3600 euro, blijkt uit een concepttekst voor het wetsvoorstel, dat de Oostenrijkse krant Die Presse heeft weten te bemachtigen. Daarna kan nog een boete van 7200 euro volgen.

Impopulair

In Italië en Frankrijk geldt al langer in feite een vaccinatieplicht voor bepaalde beroepsgroepen. Ook de aanstaande Duitse bondskanselier Olaf Scholz, liet, vooruitlopend op zijn aanstelling volgende week, doorsijpelen vaart te willen maken met een vaccinatieplicht.

Tegen de Duitse krant Bild zei de sociaal­democratische opvolger van Angela Merkel nog voor het einde van dit jaar het parlement over een algemene vaccinatieplicht te willen laten stemmen. De verplichting zou dan in februari of maart kunnen ingaan.

Net als in Nederland is vaccinatiedwang ook in deze landen onder delen van de bevolking ­uiterst impopulair – en dus voor de regerings­leiders niet zonder risico. In Oostenrijk wint de ­extreemrechtse partij FPÖ, die uitvoerig ­inzet op verzet tegen vaccinaties, het afgelopen jaar al gestaag aan populariteit.

Al jaren toegepast

Zulke dwangmaatregelen zouden niet horen in vrije democratieën zoals in Europa, is een veelgehoord punt van kritiek. Binnen de Europese wetgeving is vaccinatieplicht echter wel degelijk mogelijk én wordt die ook al jaren toegepast. België kent bijvoorbeeld al sinds 1966 een verplichte vaccinatie tegen polio voor alle baby’s onder de 18 maanden.

Kanttekening is wel dat de noodzaak en effectiviteit van de verplichting hardgemaakt moeten worden. Doordat de coronavaccins, hoewel ze wel degelijk zeer effectief zijn gebleken, geen volledige bescherming bieden tegen het virus en de varianten daarvan, is het volgens juridische experts extra complex om de noodzaak van vaccinatieplicht hard te maken.

Met een zorg die piept en kraakt, durft de Griekse premier Mitsotakis de gok te wagen, of dat nu leidt tot een groeiende impopulariteit of niet. “Ik voel een zware verantwoordelijkheid om de meest kwetsbaren te beschermen, zelfs als ze daardoor tijdelijk niet blij zijn,” zei hij gisteren.

Boostercampagne gaat traag

De Nederlandse boostercampagne komt van alle EU-landen het traagst op gang. In Nederland hebben volgens de laatste cijfers van de GGD ruim 81.800 80-plussers hun derde prik – het zogenoemde boostershot – ontvangen. Tel daarbij op dat de GGD ook al 112.000 mensen met een verzwakte weerstand heeft gevaccineerd en je komt op een totaal van 194.000 boosters, ofwel 1,1 procent van de bevolking. Daarmee moeten we Bulgarije, waar 1,3 procent van de bevolking een booster­shot heeft gehad, nipt voor ons laten. Net als aan het begin van de eerste vaccinatiecampagne loopt Hongarije voorop in het Europese lijstje. Daar heeft 26,1 procent van de bevolking al een boostershot ontvangen. In totaal is in dat land, waar ­vaccinsceptisisme hoogtij viert, wel slechts 42 procent van de bevolking volledig gevaccineerd.

Ziekenhuizen Oostenrijk selecteren patiënten (triage) door corona

Door het grote aantal coronagevallen zijn Oostenrijkse ziekenhuizen overgegaan op het selecteren van patiënten, de zogenoemde triage. Artsen beslissen welke patiënten de beste overlevingskansen hebben, zo melden media. Het gaat niet alleen om kleine ingrepen.

De ziekenhuizen hadden midden november gewaarschuwd dat een behandeling volgens de geldende normen niet meer kon worden gegarandeerd, als er niet zou worden ingegrepen. Inmiddels is de Alpenrepubliek sinds ruim een week weer grotendeels op slot. De lockdown leidde al tot een daling van het aantal nieuwe besmettingen, maar de situatie in de ziekenhuizen is nog dramatisch, benadrukt gezondheidsminister Mückstein. Het aantal infecties ligt rond de 8000 de laatste dagen. Twee weken geleden was dat nog dubbel zo veel. (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden