Plus

Spotify, Amazon, Google, Microsoft: het regent ontslagen in de Amerikaanse techwereld

Vrijdag maakte Alphabet, het moederbedrijf van Google, bekend dat het wereldwijd zo’n twaalfduizend banen schrapt. Ook techgiganten Microsoft en Amazon schrappen tienduizenden banen. Wat is er aan de hand in Silicon Valley?

Karlijn van Houwelingen en Natasja de Groot
Het kantoor Bay View Campus van Google in Mountain View, Californië.  Beeld Peter DaSilva/REUTERS
Het kantoor Bay View Campus van Google in Mountain View, Californië.Beeld Peter DaSilva/REUTERS

Elizabeth uit San Francisco schaamde zich afgelopen zomer nog een beetje, toen zomaar haar hele team ontslagen werd. Ze was productmanager bij een groot softwarebedrijf, Salesforce, en stond plots op straat na een ontslagronde.

Inmiddels is dat gevoel wel weg: in het afgelopen jaar zijn meer dan 150.000 werknemers in de Amerikaanse techsector, net als zij, de laan uitgestuurd. En de ontslaggolf zet in 2023 door. Salesforce kondigde eerder deze maand aan dat nog eens 10 procent van het personeel eruit vliegt om kosten te besparen, bijna achtduizend mensen.

“Mijn hele team was ouder dan 50,” zegt Elizabeth nu. Ze is na een pauze van enkele maanden op zoek naar een nieuwe werkgever, en wil haar achternaam daarom voor zich houden. “We werkten superhard en bereikten onze doelstellingen, maar we kostten meer dan iemand die net afgestudeerd is. Het was puur wiskunde. Veel mensen die ontslagen zijn, deden het geweldig en gaven alles voor Salesforce.”

Spotify, Microsoft en Google

Het regent ontslagen in de Amerikaanse techwereld. Muziekstreamingdienst Spotify Technologies gaat deze week banen schrappen, om zo de kosten te verlagen. Het is niet bekend hoeveel banen er gaan verdwijnen. In oktober schrapte Spotify al bijna veertig banen bij de podcaststudio’s Gimlet Media en Parcast. De van oorsprong Zweedse onderneming telt momenteel circa 9800 werknemers.

Microsoft maakte vorige week bekend wereldwijd tienduizend banen te schrappen, omdat consumenten hun hand meer op de knip houden nu het minder gaat met de economie. Er werkten eind juni ongeveer 221.000 mensen; het gaat om ongeveer 5 procent van het hele personeelsbestand.

Ook Alphabet, het moederbedrijf van Google, schrapt twaalfduizend banen. Recent kondigde Amazon aan achttienduizend banen te schrappen, zowel binnen als buiten de VS, met name op de afdelingen retail, hr en in de tak rond Alexa, de stemgestuurde assistent die niet zo succesvol blijkt als gedacht.

Gouden bergen

Ook Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, kondigde in november aan dat elfduizend collega’s moeten vertrekken, zo’n 13 procent van het personeelsbestand. Amerikaanse techbedrijven stuurden in 2022 ruim zes keer zoveel mensen de laan uit als het jaar daarvoor, becijferden carrièreadviseurs van Challenger, Gray & Christmas.

Het staat in groot contrast met de gouden bergen die techbedrijven de afgelopen jaren beloofden. Werknemers kregen topsalarissen en soms onbeperkt vakantie. Wat is er aan de hand? De meeste bedrijven zeggen dat ze in de pandemie overenthousiast mensen hebben aangenomen. Toen het leven zich vaker online afspeelde, nam de vraag naar digitale diensten sterk toe. Nu we weer vaker naar kantoor gaan en ons geld offline uitgeven, zakt de vraag in. Tegelijk werd investeren in nieuwe innovaties flink duurder door stijgende rentes.

‘Aan het begin van de pandemie ging de wereld snel online en de golf van digitale handel leidde tot buitensporige omzetgroei. Veel mensen voorspelden dat het een permanente versnelling zou zijn die zelfs na corona zou aanhouden. Ik ook, dus besloot ik toen om onze investeringen aanzienlijk uit te breiden,’ legde Meta-baas Mark Zuckerberg uit in een brief aan zijn personeel. ‘Helaas pakte dit niet uit zoals ik had verwacht.’

Banengroei

De meeste analisten in de VS maken zich nog geen zorgen over de rest van de economie. Jerome Powell, baas van de Amerikaanse centrale bank Fed, omschreef het tumult in de techsector als ‘een verhaal op zich’. Daarbuiten houden ceo’s hun personeel juist dolgraag vast, ziet hij. De statistieken bevestigen dat vooralsnog. De laatste banencijfers van het Amerikaanse ministerie van Arbeid lieten in december ruime banengroei zien, en een uitzonderlijk lage werkloosheid van slechts 3,5 procent.

Julia Pollak, hoofdeconoom van vacaturesite ZipRecruiter, ziet signalen van een ‘normalisering’ en betere balans op de arbeidsmarkt voor techtalent, niet van een recessie, meldt zij. Veel ontslagen softwarebouwers, data-experts en personeelsspecialisten vinden vooralsnog snel nieuw werk. Ruim de helft vond vorig jaar zelfs een baan die beter betaalde, becijferden data-analisten van Revelio Labs.

Maar de concurrentie voor techbanen wordt groter, nu bedrijven gegadigden met duizenden tegelijk wegsturen. Elizabeth dacht na een sabbatical makkelijk weer werk te vinden, maar maakt zich meer zorgen nu een crisissfeer heerst in Silicon Valley. Ze overweegt om ook buiten de sector te kijken. “Concurreren met al die mensen, dat klinkt vreselijk, vermoeiend en deprimerend.”

Stabiel en genereus

Ze heeft de neergang eerder gezien: in 2001 en 2008 gingen digitale bedrijven ook door tumultueuze maanden met massaontslagen. De sector komt er ook nu wel weer bovenop, denkt de voormalig medewerker van Salesforce – de techgiganten zwemmen nog altijd in het geld. Maar werknemers hebben hun beeld wel bijgesteld, zegt zij. Stabiele, genereuze werkgevers blijken niet zo stabiel en genereus als ze wilden lijken. Zelf wil ze bijvoorbeeld voor geen goud voor Amazon of Meta werken. “Wat veranderd is, is het naïeve geloof dat technologie goed is voor de mensheid of de planeet, of dat het hoogste doel van techbazen het succes van de mensheid of het welzijn van hun werknemers is.”

Dirk Mulder, analist van ING, verwacht dat (Nederlandse) consumenten uiteindelijk niet hoeven te vrezen dat ze nu veel langer moeten wachten op hun bestelling, hun pakketje zoekraakt of ze geen mobieltje meer kunnen krijgen. “Grote ontslagrondes brengen wel altijd onrust met zich mee. Het kan even duren voordat alles weer gesetteld is in de organisatie. En dat zou iets langer op zich kunnen laten wachten. Maar uiteindelijk verwacht ik niet dat de service eronder zal lijden.”

Reorganisaties in Nederland

Ook in Nederland kondigden techbedrijven reorganisaties aan. Bol.com schrapt driehonderd banen, bij Messagebird gaat het om 240 banen, bij Sendcloud in Eindhoven verdwijnt 10 procent van de banen. Maaltijdbezorger Deliveroo stopt er in Nederland helemaal mee. Cor Molenaar, bijzonder hoogleraar e-commerce: “We zitten nu in een fase van stabilisatie. Wat erbij komt, is veel van hetzelfde. Op een bepaald moment bereik je de top van de groeicurve.”

Toeleveringsbedrijven als Bol, Amazon of Messagebird investeerden de afgelopen jaren flink in automatisering. Er is daardoor minder behoefte aan personeel om bijvoorbeeld orders te ‘picken’ of in te pakken. Dat valt samen met een afnemende vraag van consumenten. Molenaar: “Groei is er nog steeds. Alleen zijn het nu normalere cijfers.” Hij wijst op hightechbedrijf ASML, dat profiteert van de groeiende vraag naar chips. Ook onlinebank Bunq en techbedrijf Adyen merken niets van een veranderend klimaat. “We gaan eerder mensen aannemen,” zegt Ali Niknam van Bunq.

Ook UWV gaf aan dat personeel zich niet veel zorgen hoeft te maken. Het verwacht dit jaar geen massaontslagen, het aantal faillissementen blijft waarschijnlijk laag. De werkloosheid stijgt, maar zal naar verwachting onder het niveau van 2021 (4,2 procent) blijven. “Mensen die hun baan verliezen zullen snel weer nieuw werk vinden,” klinkt het.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden