PlusAchtergrond

Speciaal aanklager onderzoekt vondst geheime stukken Biden: kan dit zijn positie in gevaar brengen?

De Amerikaanse president Joe Biden is opnieuw in verlegenheid gebracht door een tweede vondst van geheime documenten uit de tijd dat hij vicepresident (2009-2017) was. Kan dit zijn positie in gevaar brengen?

Sanne Schelfaut
De aard en exacte omvang van de vondst zijn nog niet duidelijk. Beeld AP
De aard en exacte omvang van de vondst zijn nog niet duidelijk.Beeld AP

Amerikaanse media melden dat medewerkers van Biden deze week opnieuw geheime documenten hebben gevonden op een plek waar ze niet thuishoren. Maandag werd al bekend dat in november stukken met de stempel ‘top secret’ waren aangetroffen in Bidens privékantoor bij een denktank in Washington.

De nieuwe partij documenten is aangetroffen in de garage van Bidens privéwoning in Wilmington, in de staat Delaware. Het Witte Huis heeft dat bevestigd. De aard en exacte omvang van de vondst zijn nog niet duidelijk. Bij de eerste stukken gaat het om zo’n tien documenten, daterend uit de tijd dat Biden vicepresident was. Het betreft onder meer memo’s en informatie van de veiligheidsdiensten over Iran, Oekraïne en het Verenigd Koninkrijk.

Volgens de Amerikaanse wet moeten documenten van de president of de vicepresident na de ambtstermijn worden overdragen aan het Amerikaanse Nationaal Archief. Volgens de wet is het strafbaar als deze stukken op andere locaties liggen opgeslagen. Het ministerie van Justitie heeft een onderzoek geopend naar de kwestie. Donderdag maakte minister Garland van Justitie bekend dat hij speciaal aanklager Robert Hur op de zaak heeft gezet. Hur heeft in een eerste reactie al laten weten dat hij in deze zaak ‘snel en grondig zal werken, zonder angst of voorkeur’.

Waarom ligt de vondst zo gevoelig?
Dat heeft vooral met Bidens voorganger Donald Trump te maken. De oud-president ondervindt juridische problemen en wordt mogelijk strafrechtelijk vervolgd omdat hij na zijn aftreden meer dan driehonderd geheime documenten meenam naar zijn resort Mar-a-Lago in Florida. De FBI viel de villa afgelopen zomer binnen en traceerde meer dan 13.000 overheidsdocumenten, waaronder dus honderden geheime stukken die normaal gesproken in de kasten van het Nationaal Archief dienen te liggen. Ook in het geval van Trump is door Justitie een speciaal aanklager aan het werk gezet om de zaak te onderzoeken.

Willem Post, als Amerikadeskundige verbonden aan kennisinstituut Clingendael, vindt dat Biden door de huidige vondst van geheime documenten op z’n minst in politieke verlegenheid is gebracht. “De timing is niet best voor Biden. Hij is halverwege zijn ambtstermijn en begint net de vruchten te plukken van zijn beleid. Hij heeft best wat voor elkaar gekregen, zoals de miljardeninvesteringen in de Amerikaanse infrastructuur. Dat zie je ook terug in de peilingen, hij wordt populairder. Dan komt de vondst van deze papieren beroerd uit.”

Is deze zaak te vergelijken met die van oud-president Trump?
Er zijn vooral veel verschillen. Biden en zijn team doen er volgens Post veel aan om alle documenten te verzamelen en over te dragen aan het Nationaal Archief. “Ze hebben de vondst ook zelf gedaan en gemeld. Trump zou de documenten juist hebben achtergehouden. Zeer waarschijnlijk heeft Trump de stukken zelfs naar Florida verhuisd, zodat het archief ze niet zou vinden. In zijn geval gaat het ook om veel meer geheime informatie dan bij Biden. Maar goed, we weten niet wat ze bij hem nog zullen vinden.

“Daar komt bij dat het hoe dan ook niet hoort dat zeer gevoelige informatie over bijvoorbeeld Oekraïne niet achter slot en grendel van een overheidsgebouw ligt. Zo geef je bijvoorbeeld de samenzweerders en complotdenkers in de VS munitie. In de tijd dat Biden vicepresident was, kreeg zijn zoon Hunter een lucratieve baan aangeboden bij een energiebedrijf in Oekraïne. Sommigen zullen ongetwijfeld denken dat Biden mogelijk informatie over zijn zoon wilde achterhouden.”

Dit is dus een cadeautje voor de Republikeinen?
“Biden helpt ze goed op weg. Sommige Republikeinen, inclusief de familie Trump, vinden dat de FBI alle privéhuizen van de familie Biden moet binnenvallen. En ze zullen niet nalaten de druk op de Biden-regering op te voeren om deze kwestie uitvoerig te laten onderzoeken.”

Of het voor Biden juridische gevolgen heeft, is volgens Willem Post nog niet te zeggen. “Dan is er bewijs nodig dat Biden bewust stukken heeft achtergehouden voor het archief. De speciaal aanklager zal dat moeten bekijken. Biden zal qua verdediging inzetten op het gegeven dat hij volop meewerkt aan het onderzoek en dat er geen sprake was van kwade opzet. Daarbij hoopt hij, denk ik, op de steun van veel Amerikanen die ‘schandaalmoe’ zijn en vooral willen dat politici stoppen met schoppen en aan het werk gaan.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden