PlusAchtergrond

Spanning in de VS loopt op, ook in de straten

Op Fifth Avenue in New York eisen demonstranten dat het tellen van de stemmen doorgaat.Beeld EPA

Een dag na de Amerikaanse verkiezingen heeft Joe Biden een voorsprong in de strijd om het Witte Huis, al ziet het ernaar uit dat president Trump zich niet gemakkelijk gewonnen zal geven.

Zo gunstig als de tussenstand er voor Donald Trump uitzag toen hij in de verkiezingsnacht voorbarig de winst claimde, zo anders waren de kaarten geschud toen hij de volgende dag wakker werd. Eerst ging Wisconsin van rood naar blauw, waarna de overwinning in deze staat voor de Democraten werd uitgeroepen. Later volgde ook Michigan.

Daarmee was het aantal staten dat Trump kwijt is ten opzichte van vier jaar geleden, twee. In de laatste staten waar vandaag nog wordt geteld – Arizona, Pennsylvania, Georgia, North Carolina en Nevada – gaat het nek aan nek tussen de kandidaten. Biden had donderdagochtend om elf uur de beste uitgangspositie om de magische grens van 270 kiesmannen te bereiken, waarmee hij zich mag uitroepen tot president. Maar er wordt nog geteld.

In een korte toespraak liep Joe Biden al voorzichtig vooruit op de zaak en zei hij ervan overtuigd te zijn de verkiezingen te gaan winnen. Biden sprak zijn trots uit over het feit dat hij de meeste stemmen ooit in een Amerikaanse verkiezing heeft gekregen en riep op tot eenheid in de natie. “Onder mij als president zullen er geen rode staten of blauwe staten zijn, maar Verenigde Staten.”

Voor het zover is, benadrukte Biden, moeten álle stemmen geteld worden.

Toverij

Zo wilde Biden het contrast met Trump nog maar eens benadrukken. Die bleef woensdag doodgemoedereerd de winst uitroepen in staten waar nog stemmen werden geteld. Nadat hij al in de verkiezingsnacht de overwinning in Pennsylvania en Michigan had geclaimd, riep hij via Twitter maar vast de overwinning in ­Georgia en North Carolina uit.

Trump heeft ook meerdere rechtszaken aangespannen om de verkiezingsuitslag aan te vechten, en suggereerde dat aan de stemmenwinst van Biden een luchtje zit. ‘Woensdagavond lag ik voor, vaak flink ook, in veel sleutelstaten, bijna steeds door Democraten bestuurd. En toen, een voor een, was het weg, als door toverij,’ twitterde hij.

Voor wie zich de prognoses over deze verkiezingen herinnerde, was de schok minder groot. Al lang van tevoren wezen data-analisten erop dat de voorlopige uitslag in de Amerikaanse verkiezingsnacht een vertekend beeld kan geven. Geen hekserij en hocus pocus, maar het gevolg van het poststemmen, dat dit jaar meer dan ooit in trek was door de coronapandemie. Het vermoeden dat Democraten hiervan meer gebruik zouden maken dan Republikeinen, wordt bevestigd door de late groei van het aantal stemmen dat voor Biden wordt geteld.

Hekken voor Witte Huis

De onrust groeit in de VS doordat de uitslag van de zwaar polariserende verkiezingen op zich laat wachten. In verschillende plaatsen gingen vannacht demon­stranten de straat op en worden arrestaties gemeld. Democratische betogers scanderen veelal dat ‘alle stemmen geteld’ moeten worden, terwijl Trumpgezinde demonstranten in onder meer Detroit juist opriepen tot het stoppen van het tellen van de stemmen.

Op voorhand werd voor grootschalige onrust na de verkiezingsdag gevreesd. Meerdere staten hadden troepen van de Nationale Garde paraat staan en ondernemers timmerden de ruiten van hun winkels dicht uit vrees voor geweld. Ook rondom het Witte Huis zijn extra hekken geplaatst. Amerikaanse persbureaus melden dat op sociale media extreemrechtse groepen oproepen om linkse demonstranten te stoppen, al dan niet met geweld.

‘Fox News Sucks’

Gewapende Trumpgezinde betogers hadden zich woensdag verzameld bij een verkiezingskantoor en het parlementsgebouw in Phoenix, de hoofdstad van de staat Arizona. Zij eisten, anders dan de Trumpsupporters elders, juist dat er doorgegaan moest worden met het stemmen tellen. In de staat had onder meer Fox News de winst al toegewezen aan Biden, maar officieel ligt het in deze staat nog open.

De betogers schoot dat in het verkeerde keelgat en zij richtten zich in hun onvrede ook expliciet tot de nieuwszender, die doorgaans als Trumpgezind gezien wordt. ‘Fox News sucks’ en ‘schaam je, Fox News’ werd geschreeuwd.

Het lijkt er ook op dat de zender wellicht voorbarig was: om elf uur Nederlandse tijd was Trumps achterstand op Biden hier geslonken. Verlies voor Biden in deze staat zou zijn kansen op de overwinning juist weer flink kunnen verkleinen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden