PlusAchtergrond

Sonia tipte de politie na de aanslagen in Parijs: ‘Hij leek helemaal niet op een terrorist’

Woensdag begint de megazaak tegen twintig verdachten die betrokken waren bij de aanslagen in Parijs in 2015. Een van de hoofddaders werd opgespoord dankzij Sonia, die de politie tipte. ‘Niemand geloofde haar.’

Frank Renout
Op 18 november 2015  bestormde de politie het huis waar een van de hoofddaders zich schuilhield.  Beeld AFP
Op 18 november 2015 bestormde de politie het huis waar een van de hoofddaders zich schuilhield.Beeld AFP

De avond van 15 november 2015 was het stil op straat. Hasna en Sonia reden met de auto naar een industrieterrein ten noorden van Parijs. Via de telefoon kregen ze instructies. Ze moesten stoppen op een parallelweggetje naast de A86. Hasna riep vervolgens ‘tientien’ – de afgesproken code. En toen gebeurde het: uit de struiken kwam een man aanlopen. Op oranje gympen.

“Hij leek helemaal niet op een terrorist,” zou Sonia later op tv vertellen. “Hij glimlachte.” Maar de man die uit de bosjes kwam, Abdelhamid Abaaoud, was wel degelijk de meeste gezochte terrorist van dat moment. Hij werd gezien als dé coördinator van de aanslagen, twee dagen eerder, op 13 november 2015 in Parijs.

Abaaoud reed die 13de november met twee anderen in een zwarte Seat langs vijf caféterrassen. Daar namen ze de bezoekers onder vuur. Tientallen mensen werden gedood. Abaaoud kon ontkomen. Hij verstopte zich in de hoge struiken langs de A86 bij de Parijse voorstad Aubervilliers. Dat deed hij samen met Chakib Akrouh. Daar in dat plantsoen bleven de twee terroristen stilletjes zitten. Dagenlang.

Neef ophalen

Toen kreeg Hasna een telefoontje uit België. Of ze een ‘neef’ kon ophalen. Ze moest een auto regelen omdat de neef ‘onderdak nodig had’. Hasna gebruikte drugs, dronk veel en leefde regelmatig op straat. Af en toe logeerde ze bij haar vriendin Sonia. Ze vroeg aan Sonia of ze samen de ‘neef’ konden ophalen. Dat deden ze.

Nadat Abaaoud uit de struiken tevoorschijn was gekomen, begreep Sonia al snel wie hij was. De terrorist maakte geen geheim van zijn identiteit. En Sonia had een paar dagen eerder live op tv gezien hoe terroristen in Parijs hun kalasjnikovs leegschoten.

‘Hij zei: de terrassen, dat was ik. En daar klonk hij tevreden over,’ aldus Sonia in het boek dat ze schreef over de gebeurtenissen. ‘Hij zei zelfs dat er nieuwe aanslagen zouden komen. Wacht maar tot het kerst is: boem! En ook in joodse wijken: boem, boem!’

Abdelhamid Abaaoud was een Belg met Marokkaanse wortels. Hij was jaren eerder naar Syrië gereisd en sloot zich daar aan bij IS. Weekblad Paris Match beschikte over verschillende video’s van hem, opgenomen in IS-gebied. Op een ervan, die het blad niet wilde publiceren, voetbalt Abaaoud met het hoofd van een onthoofd persoon. Daarna zou hij, met andere groepen migranten uit Syrië, illegaal en zonder papieren terug naar Europa zijn gereisd.

“Sonia is naar de politie gegaan en ze zei: ik heb Abaaoud gezien,” vertelt haar advocaat Samia Maktouf. “Maar niemand nam haar serieus. Ze geloofden haar niet. In Frankrijk dachten de inlichtingendiensten nog dat Abaaoud in Syrië of Griekenland zat. Sonia moest echt aandringen. Ze zei tegen de agenten: Ik heb hem écht gezien, ik heb hem gesproken! Hij vertelde zelfs over nieuwe aanslagen! Abaaoud heeft Sonia verteld dat hij opnieuw wilde toeslaan, maar dan in de zakenwijk La Défense bij Parijs.”

Beetje bij beetje raakten de agenten overtuigd. Sonia vertelde waar Abaaoud zich schuilhield. Daar werd een camera verstopt om hem in de gaten te houden. Sonia gaf het telefoonnummer van Hasna. Dat toestel werd afgeluisterd: er bleek mee te zijn gebeld met iemand in Syrië.

Ooggetuigen van de aanslagen hadden bovendien gezien dat een van de terroristen oranje gympen droeg. Dezelfde als Sonia had gezien. En op beelden van bewakingscamera’s bleek Abaaoud ook te zien met die opvallend gekleurde schoenen.

Een heel nieuw leven

Op 18 november – vijf dagen na de aanslag – kwam de politie in actie. Het huis waar Abaaoud, zijn mededader Akrouh en ook Hasna zich inmiddels bevonden, werd bestormd. Agenten openden het vuur. Akrouh stond naast Hasna en Abaaoud en liet zijn bomvest exploderen. Ze kwamen alle drie om het leven. De organisator van de aanslagen van 13 november was dood.

Sonia kreeg van de politie te horen dat ze niet meer naar huis mocht. Ze liep gevaar. Ze had geklikt. Radicale moslims zouden het op haar gemunt hebben. “Natuurlijk liep ze, en loopt ze nog steeds gevaar,” zegt Maktouf. “De meeste verdachten die de komende maanden terechtstaan in het proces wegens de aanslagen, zeggen dat het háár schuld is.”

Een agent vertelde destijds aan Sonia dat ze beschermd zou worden. “Ze vroeg wat dat betekende. Een agent antwoordde dat ze een nieuw leven zou krijgen. Dat gebeurde. Letterlijk. “Er is voor haar een heel nieuw leven bedacht, een nieuwe levensloop, een nieuwe naam,” aldus Maktouf. “Dat verhaal is op papier gezet, vier bladzijden. Die moest ze uit haar hoofd leren.”

Sindsdien wordt ze ‘Sonia’ genoemd. Maar dat was niet de naam die ze vroeger had en ook niet de naam die ze nu heeft. “Niemand mag haar nieuwe identiteit weten, zelfs ik niet als haar advocaat. Niemand weet ook waar ze woont. Bovendien moet ze om de zoveel maanden verhuizen. Ik zie haar wel eens, ik bel met haar, maar ze mag met niemand haar privégegevens delen. Zelfs niet met haar eigen familie. Ze mag niet eens haar moeder zien.”

Sonia heeft een partner en kinderen. Zij moeten steeds meeverhuizen en kregen ook een nieuwe identiteit en een nieuw leven. Haar zoon meldde zich eens in het ziekenhuis en gaf in een vlaag van onoplettendheid zijn oude naam op. “Dat kan niet, die is dood,” werd hem verteld. Inschrijven voor een studie bleek moeilijk: de schooldiploma’s die de kinderen moesten laten zien, stonden op hun oude naam.

Financiële problemen

Het is een leven dat Sonia niet in de koude kleren is gaan zitten, vertelt haar advocate. “Ze wordt ondanks alle beloftes niet goed beschermd. Ze moest vanwege die identiteitswisseling haar baan opgeven en heeft financiële problemen. Ze heeft het gevoel dat haar leven een leugen is.”

Tijdens het proces de komende maanden zal Sonia haar verhaal doen. Maar niet in de rechtbank. Ze wordt naar een geheime locatie vervoerd, die de politie heeft uitgekozen. Een speciale politie-eenheid is in de ruimte bij haar, voor haar beveiliging. Met een videoverbinding wordt contact gemaakt met de rechtszaal. Sonia zal dan – voor publiek, journalisten én verdachten – onherkenbaar in beeld komen en vertellen.

Advocate Maktouf: “Er moeten toen in 2015 méér mensen zijn geweest die wisten dat Abaaoud in Frankrijk was, in Parijs. Dat kan niet anders. Maar Sonia was degene die naar de politie stapte. Zíj is degene die destijds nieuwe aanslagen heeft voorkomen.”

Hasna Ait Boulahcen kwam om het leven toen Akrouh een bomvest liet ontploffen, vijf dagen na de aanslagen in Parijs.  Beeld Gratis
Hasna Ait Boulahcen kwam om het leven toen Akrouh een bomvest liet ontploffen, vijf dagen na de aanslagen in Parijs.Beeld Gratis
Chakib Akrouh liet een bomvest exploderen toen de politie het huis waar hij zich schuilhield binnenviel.  Beeld AFP
Chakib Akrouh liet een bomvest exploderen toen de politie het huis waar hij zich schuilhield binnenviel.Beeld AFP
Abdelhamid Abaaoud wordt gezien als de coördinator van de aanslagen in Parijs. Ook hij kwam om het leven toen Akrouh een bomvest liet ontploffen, vijf dagen na de aanslagen in Parijs.  Beeld AFP
Abdelhamid Abaaoud wordt gezien als de coördinator van de aanslagen in Parijs. Ook hij kwam om het leven toen Akrouh een bomvest liet ontploffen, vijf dagen na de aanslagen in Parijs.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden