Plus Reportage

Separatisten in dubio bij Spaanse verkiezingen

Duizenden mensen demonstreerden zaterdag in Barcelona. Beeld EPA

De Spanjaarden mogen zondag voor de tweede keer dit jaar naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Voorstanders van een onafhankelijk Catalonië broeden op hun plannen: separatisten aan zetels helpen, de verkiezingen boycotten, of die zelfs verstoren?

Rond een tentje van de conservatieve Volkspartij (PP) pal naast het protestkampement in Barcelona’s centrum wordt stevig gediscussieerd. Een groter contrast dan tussen de PP-aanhangers op campagne en de demonstrerende studenten is haast niet denkbaar. Die laatste groep protesteert al kamperend tegen de hoge celstraffen die de Catalaanse onafhankelijkheidsleiders vorige maand opgelegd kregen.

“Kijk, dit is nu democratie,” zegt de in een kimono gestoken onafhankelijkheidsgezinde Yohannes Ricart (19) die naar de discussie luistert. Terwijl sommige separatistische Catalanen vanwege de huidige spanningen weigeren te stemmen voor de Spaanse parlementsverkiezingen, vindt Ricart het logisch dat hij zondag wel zijn stem uitbrengt. “Uiteindelijk moet de oplossing komen uit een dialoog met de Spaanse politiek, en uit een nieuw referendum,” zegt hij beslist.

Stemoproep van Puigdemont

De massademonstraties en de gewelddadige protesten in Catalonië van de afgelopen weken zijn belangrijke verkiezingsthema’s. Ze liggen demissionair premier Pedro Sánchez zwaar op de maag. Rechts, dat aan kracht wint in de peilingen, eist harder ingrijpen. In campagnestand laveert de sociaaldemocraat nu tussen een rechte rug in Catalonië en het openhouden van een deur, in de hoop op een oplossing.

Intussen houdt zijn regering de adem in voor het verloop van de stembusgang in de Catalaanse regio. Separatistische demonstranten hebben nieuwe ‘destabiliserende’ protestacties aangekondigd. De geheimzinnige actiegroep Democratische Tsunami heeft opgeroepen er een dag vol ‘politiek, cultuur en feestelijkheden’ van te maken. Hiermee daagt ‘de tsunami’ de Spaanse kiesraad uit, die activiteiten verbiedt die het stemgedrag op de dag voor de verkiezingen kunnen beïnvloeden.

Demissionair Justitieminister Dolores Delgado heeft gewaarschuwd dat de politie zal ingrijpen tegen ‘electorale delicten’. De politie houdt volgens de krant El Mundo ook rekening met radicale separatisten die de verkiezingen zelf zouden willen verstoren.

De stembussen worden uitgeladen in Barcelona. Beeld EPA

De organisatoren achter de populaire Telegramgroep ‘Picknick voor de Republiek’ zitten ook niet stil. De spontane etentjes waarbij soms daadwerkelijk picknickmanden met muffins, vermouth en ansjovis opduiken, hebben tot doel strategische punten van de ‘onderdrukkende staat’ te raken. Zo leggen de bedenkers van het initiatief – die zich Hans en Grietje noemen – het uit tijdens een ontmoeting. Ze willen niet met hun naam in de krant, uit angst om net als de Democratische Tsunami een terrorisme­verdenking aan hun broek te krijgen.

Eerder lukte het met de spontane picknicks menselijke blokkades op te werpen rond de Sagrada Familia en op Barcelona’s belangrijkste treinstation. Zaterdag wordt er in Girona gepicknickt. “Wij hopen zoveel mogelijk chaos te stichten,” vertellen zij. “Hoe langer er in Madrid geen regering zit, des te beter.”

Ondanks de gespannen sfeer wordt er door de Catalaanse separatistische regiopartijen gewoon campagne gevoerd voor de Spaanse verkiezingen. De afgezette regiopresident Carles Puigdemont riep vanuit zijn zelfverkozen ballingschap in België stemmers op om vooral naar de stembus te gaan.

Kandidaat voor een senaatszetel van zijn partij is Roger Español, die tijdens een demonstratie op de dag van het verboden onafhankelijkheidsreferendum in 2017 een oog verloor door een rubberkogel. “De belangrijkste reden waarom ik de politiek ben ingegaan, is om de repressie die wij ondervinden in Catalonië persoonlijk onder de aandacht te brengen als lid van de Spaanse senaat,” vertelt Español tijdens een demonstratie.

Onregeerbaar land

Naast Samen voor Catalonië van Puigdemont en Republikeins Links van de tot dertien jaar cel veroordeelde Oriol Junqueras, doet voor het eerst ook de uiterst linkse CUP mee aan de landelijke verkiezingen. Op de verkiezingsposter van de partij staat een omgekeerde Spaanse leeuw met ‘onregeerbaren’ als begeleidende tekst.

Omdat hij nu CUP kan stemmen, zal de 31-jarige Juanma Rojas, die politiek actief is binnen de partij, voor de eerste keer zijn stem uitbrengen voor het Spaanse parlement. “Het belangrijkst voor ons is dat Spanje onregeerbaar wordt,” zegt Rojas terwijl hij zijn twee vuisten tegen elkaar drukt. “Als er frictie blijft met Catalonië, kunnen wij druk houden op onze zaak.”

Regionalisten in de Spaanse Tweede Kamer

In het Spaanse parlement wemelt het van de regionale partijen. De Catalaanse en Baskische partijen zijn goed vertegenwoordigd, maar ook Valencia en de Canarische Eilanden hebben stoelen in de 350 zetels tellende Kamer.

De partijen kwamen op na de dood van dictator Franco in 1975 toen Spanje de overgang naar democratie doormaakte. Spanje werd destijds in autonome regio’s ingedeeld.

In totaal hebben de regionalisten, die overigens niet allemaal onafhankelijkheids­ambities hebben, tientallen parlementszetels in handen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden