Plus Interview

Seksstaking om abortuswetgeving: zinnig statement of stap terug?

Geen seks tot vrouwen de wettelijke controle over hun lichaam terugkrijgen. Dat was de oproep van actrice Alyssa Milano op Twitter naar aanleiding van de aangescherpte abortuswet die vorige week in de Amerikaanse staat Georgia is aangenomen.

Actrice Alyssa Milano tijdens een protest tegen rechter Brett Kavanaugh. Beeld AFP

De nieuwe wetgeving maakt het strafbaar om abortus te plegen na zes weken zwangerschap. Dat is het moment waarop er bij de foetus een hartslag te constateren zou zijn. De 46-jarige Hollywoodactrice Milano wil echter dat vrouwen het recht behouden om zelf te beslissen over hun lichaam. Ze roept anderen dan ook op om zich bij haar aan te sluiten en seksloos te leven ‘tot we de zeggenschap over ons lichaam terughebben’.

Maar daarmee schiet ze haar doel voorbij, vindt Liza Mügge (43), hoofddocent politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en feminist. “Het is totaal niet effectief en daarbij: alsof alleen mannen van seks kunnen genieten.” 

De politicoloog vindt het juist een stap terug. De actie gaat namelijk uit van een heteronormatief perspectief waarbij seks enkel tussen mannen en vrouwen plaatsvindt en er dus een kans is om zwanger te worden. “Seks is niet alleen iets tussen mannen en vrouwen. Dat is heel traditioneel gedacht. Je kunt ook seks met jezelf hebben, met iemand van hetzelfde geslacht, of met iemand die zich noch vrouw noch man voelt.”

Mügge vindt het kwalijk dat er met deze boodschap geen aandacht is voor slachtoffers van seksueel geweld. Die kunnen zich niet onttrekken aan seks om een statement te maken. “Zij hebben geen keuze, maar de wetswijziging is eveneens voor hen van belang.” Een brede maatschappelijke beweging waar mensen zich uit kunnen spreken is wel effectief gebleken in het verleden, aldus Mügge.

Niet nieuw

Een seksstaking is geen nieuw fenomeen. In Liberia probeerden vrouwen in 2003 bijvoorbeeld door middel van een seksstaking een einde te maken aan de burgeroorlog die al veertien jaar duurde. Hoewel het gewenste effect niet werd bereikt, kreeg de oorlog wel veel aandacht door de actie. ook in 2009 werd er door middel van een seksstaking een poging ondernomen om politieke druk uit te oefenen. Toen weigerden Keniaanse vrouwen een week lang seks omdat er maar geen regering werd gevormd en bang waren voor chaos in het land.

Naomi Felesita (26) geeft seksuele voorlichting op middelbare scholen en maakt een podcast over seksuele vrijheid. Ze vindt dat de oproep om te stoppen met seks een verkeerde boodschap uitdraagt, zelfs als het doel is om een betere abortuswetgeving af te dwingen. “Waarschijnlijk bedoelt Milano het niet zo, maar ze deelt wel het narratief dat seks een beloning is voor mannen.” 

“Ik ben tegen de wet, maar ik wil ook gewoon seks hebben. Al ben ik wel blij dat er nu zoveel aandacht voor is. De ontwikkeling in Georgia is een dieptepunt. Het is echt een stap terug. Als vrouw heb je recht op abortus in het verlengde van het recht om over je eigen lichaam te beslissen.” Maar die aandacht had beter op een andere manier verworven kunnen worden, vindt de feminist. 

“Trek desnoods een levensgrote condoom aan, ga de barricade op met een nieuwe vorm van anticonceptie. Er zijn legio voorbeelden om op een creatieve manier aandacht te vragen voor dit onderwerp. Maar laat alsjeblieft elke vrouw beslissen over haar eigen lichaam. Dit gaat in tegen de seksuele vrijheid van mensen.”

Statement

PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen vindt het wel een goede manier om aandacht te vragen. Natuurlijk kan je vinden dat Milano hier de plank misslaat door te insinueren dat vrouwen alleen seks hebben omdat ze dat mannen ‘gunnen’. “Maar je kunt als vrouw ook een statement maken met deze actie: ik bepaal zelf wat ik met mijn lichaam doe door geen seks te hebben.” 

Ploumen is maar wat blij dat er zoveel aandacht is voor de wet. “Die nieuwe abortuswet in vier Amerikaanse staten is verschrikkelijk. Het zorgt niet voor minder abortussen. Vrouwen moeten nu alleen verder reizen of ze zoeken het in de illegaliteit.” Ploumen geeft zelf geen gehoor aan de oproep van Milano omdat Nederland ‘fatsoenlijke wetgeving’ heeft, maar deelde het bericht wel via sociale media. “We kunnen niets doen aan de stemming, maar de vrouwen daar voelen zich wel gesteund als wij ons in de Europese Unie en in Nederland uitspreken.”

Volgens politicoloog Mügge zijn activisten onmisbaar als het om abortuswetgeving gaat. “Heel veel wetten hebben we te danken aan activisten. Ons stemrecht bijvoorbeeld. Het is goed dat mensen in actie komen, maar Milano doet alsof mannen de macht hebben en dat we ze enkel kunnen straffen door ze geen seks te geven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.