Plus

Seks voor het huwelijk verboden in Indonesië, maar ‘mensen gaan door met vrijen, hoor’

In Indonesië kun je voortaan zomaar een jaar de cel ingaan voor seks buiten het huwelijk. Velen vinden dat terecht, zo blijkt. Anderen blijven nuchter: ‘Hoe ga je dat controleren? Bij iedereen naar binnen kijken?’

Mark van Assen
Activisten in Jakarta demonstreren tegen de nieuwe Indonesische wet die onder meer seks buiten het huwelijk verbiedt. Beeld AFP
Activisten in Jakarta demonstreren tegen de nieuwe Indonesische wet die onder meer seks buiten het huwelijk verbiedt.Beeld AFP

Het klinkt als bijzonder ferm. Seks voor het huwelijk? Verboden, op straffe van maximaal één jaar cel. Ongetrouwd samenwonen? Ook verboden, met kans op een half jaar cel. Het Indonesische parlement heeft gisteren een wet met deze strekking goedgekeurd, tot afgrijzen van mensenrechtenorganisaties. Het zou in theorie ook gelden voor toeristen die seks hebben met een ongetrouwde Indonesische. Een ander veelbesproken onderdeel is een verbod op het beledigen van de president en staatsinstellingen.

Indonesiëkenner Henk Schulte Nordholt is niet verbaasd. ‘Dit is al eerder geprobeerd,’ zegt hij. “Drie jaar geleden lag eenzelfde wet op tafel, maar die is toen vanwege felle protesten van met name jongeren niet ingevoerd. Nu dus succesvol in de herkansing. Het staat voor een hele sterke trend in het land, een soort nieuwe preutsheid. De regering speelt daar handig op in. En het gaat verder dan alleen seks. Repressie ligt op de loer. Felle protesten zijn tot nu toe echter achterwege gebleven. Waarom? Misschien zijn de jongeren wel murw door corona.”

Alcohol op tafel

Schulte Nordholt betwijfelt echter of de wet veel effect zal hebben. De Indonesische samenleving is volgens hem bijzonder pragmatisch. “Het mag dan misschien niet, maar binnenshuis bepalen ze zelf wel wat ze doen. Kijk naar Atjeh, waar een streng islamitisch bewind heerst. Daar is alcohol verboden, maar thuis staat het gewoon op tafel. Bovendien: hoe ga je dat controleren? Bij iedereen naar binnen kijken? Elke toerist volgen? De politie heeft wel iets beters te doen.”

Taufiq Hanafi is geboren in een streng islamitisch gezin in Indonesië. Nu is hij onderzoeker aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden. Hij weet zeker dat zijn familie daar het helemaal eens is met de nieuwe wet. “Net als grote delen van de Indonesische bevolking. De protesten komen vooral van jongeren en progressieve groepen. De samenleving als geheel wordt conservatiever.”

‘Oma's schaamhaar’

Wat wel opvallend is, zo zegt Hanafi, is dat Indonesiërs van oudsher eigenlijk heel open zijn over seks. Vroeger, toen de meesten nog op het platteland woonden, was het klimaat veel liberaler. Pas toen de grote trek naar de steden begon, werden de mensen conservatiever. “Dat is vreemd, hè? Toen gingen ze zich pas zorgen maken over ondeugende en hun losse zeden. En weet je wat leuk is? Dat ondeugende vond en vind je in de traditionele dorpsgemeenschappen terug in de namen van snoepjes. Een stuk zoetige plakrijst heet bijvoorbeeld kontol sapi, letterlijk ‘stierenpenis’. Zoute crackertjes met komkommer noemen we ewe deet, ‘snelle seks’, naar het gevoel dat je krijgt als je ze eet. En een suikerspin heet jembut nini: ‘oma’s schaamhaar’. Dat laat zien dat seksualiteit gewoon onderdeel was van het dagelijks leven. Helemaal geen taboe, dus. Maar de staat wil er blijkbaar toch controle over.”

Tot de orde roepen

Volgens Hanafi bestaan er al veel langer wetten die de goede zeden willen benadrukken en seks willen verbieden of bestraffen. Daarvoor gingen mensen niet de gevangenis in, maar werden ze door hun omgeving tot de orde geroepen. “Een ongetrouwd paar dat betrapt werd op seks kon bijvoorbeeld gedwongen worden te trouwen. Maar nu wordt het serieus. Het staat in het wetboek van strafrecht en je kunt in de cel belanden.”

Of de nieuwe wet veel verandert, betwijfelt hij. “Mensen gaan gewoon door met vrijen, hoor. Alleen zal de angst om betrapt te worden wel toenemen. Het kan zomaar zijn dat je erbij gelapt door je ouders of een ander familielid als ze een appeltje met je te schillen hebben.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden