PlusAchtergrond

Schrappen abortuswet VS mogelijk pas het begin: gaan straks de pil en het homohuwelijk op de helling?

Nu abortus in veel Amerikaanse staten in de ban gaat, heeft de antiabortusbeweging een nieuwe doel: een verbod in de hele VS. Bovendien vrezen vele Amerikanen dat ook homorechten en voorbehoedsmiddelen op de helling gaan.

Karlijn van Houwelingen
Tijdens de Pride Parade in New York afgelopen zondag liep de Amerikaanse non-profitorganisatie Planned Parenthood voorop. De organisatie biedt zorg aan zwangere vrouwen, geeft seksuele voorlichting, draagt bij aan onderzoek en pleit voor de bescherming en uitbreiding van het recht op abortus.  Beeld Getty Images
Tijdens de Pride Parade in New York afgelopen zondag liep de Amerikaanse non-profitorganisatie Planned Parenthood voorop. De organisatie biedt zorg aan zwangere vrouwen, geeft seksuele voorlichting, draagt bij aan onderzoek en pleit voor de bescherming en uitbreiding van het recht op abortus.Beeld Getty Images

De antiabortusbeweging in de VS is euforisch nu staten het beëindigen van ongewenste zwangerschap weer mogen verbieden, maar nog lang niet tevreden. “Uiteindelijk is het onze missie om abortus ondenkbaar en onmogelijk te maken in ons land,” zei Kristan Hawkins, voorzitter van Students for Life, tegen The New York Times.

Invloedrijke Republikeinen steunen die plannen. Het is zaak om door te pakken, zei voormalig vice-president Mike Pence. “Nu we deze tweede kans voor het leven hebben gekregen moeten we niet rusten en niet opgeven totdat de heiligheid van het leven in elke staat in het land weer centraal staat in de wet,” zei Pence tegen de uiterst rechtse nieuwssite Breitbart. Hij overweegt in 2024 een gooi te doen naar het Amerikaanse presidentschap.

De vrees groeit dat het Amerika een conservatieve metamorfose wacht, met hulp van nieuwe rechters in het Hooggerechtshof. Het hof nam in de afgelopen dagen al meer besluiten die vooral in de smaak vallen bij conservatieven: het moet makkelijker worden om een wapen te dragen in staten met strenge regels en ook leraren van openbare scholen mogen voorgaan in gebed.

Homorechten en voorbehoedsmiddelen

In een eerste peiling zegt een kleine meerderheid van de Amerikanen te vrezen dat homorechten en voorbehoedsmiddelen op de helling gaan. Het is niet zomaar hysterie, volgens experts. Rechtenprofessor Margaret Johnson uit Baltimore ziet de abortusuitspraak bijvoorbeeld als 'een soort sloopdag', het begin van het einde van vrije keuze als het gaat om gezinsvorming, intieme relaties en het eigen lichaam. De drie progressieve rechters die in het hof tegen de abortusuitspraak stemden waarschuwen ook in een ongewoon fel betoog over de abortuszaak. ‘Wij kunnen niet begrijpen hoe iemand erop kan vertrouwen dat de uitspraak van vandaag de laatste in zijn soort zal zijn,’ schrijven ze.

Ze wijzen erop dat andere rechten, zoals toegang tot anticonceptie en huwelijken voor mensen van hetzelfde geslacht, zijn gebaseerd op dezelfde argumenten als het abortusrecht dat nu is geschrapt. Daar zou het hof ook opnieuw naar moeten kijken, stelt hun collegarechter Clarence Thomas in zijn argumentatie over abortus heel nadrukkelijk. Overigens schrijft een van de andere conservatieven, Samuel Alito, juist dat de abortusuitspraak niet van toepassing is op andere kwesties. Maar zijn drie progressieve collega’s in het hof zijn er niet gerust op en vergelijken het met ‘iemand die waarschuwt dat de Jengatoren echt niet in zal storten’.

President Biden is ondertussen niet bereid tot drastische ingrepen in het Hooggerechtshof om zo’n scenario te voorkomen. Veel Democraten pleiten voor uitbreiding van het hof met extra rechters. Dat zou de balans herstellen nu het onder invloed van de Republikeinse partij een uitgesproken conservatieve koers vaart. Biden blijft tegen uitbreiding, liet zijn woordvoerder weten.

‘Ik voel me misleid’

De Republikeinse partij heeft heel bewust zoveel mogelijk antiabortusrechters geïnstalleerd. Democraten en een enkele gematigde Republikein maakten zich daarover al zorgen in hoorzittingen in de Senaat over rechtersbenoemingen. De kandidaten suggereerden toen dat ze niet van plan waren om terug te komen op de geldende abortusbeslissing.

In een privégesprek met de Republikeinse senator Susan Collins deed rechterskandidaat Brett Kavanaugh zijn best haar ervan te overtuigen dat hij het zogeheten ‘juridisch precedent’ belangrijk vindt. Hij zei niet van plan te zijn om een bestaand recht zomaar van tafel te vegen, blijkt uit notities van het gesprek. “Ik voel me misleid,” zei Collins nu.

In verschillende staten vechten klinieken nu lokale abortusverboden aan in de rechtbank. Het Congres zou ook wetten kunnen maken om tegenwicht te bieden aan een Hooggerechtshof waar weinig burgers nog vertrouwen in hebben. Een meerderheid van de Amerikanen vindt bijvoorbeeld dat abortus – onder voorwaarden – legaal moet blijven. Maar de Democraten hebben op het moment niet genoeg stemmen om een abortuswet in te voeren. Ze worden het ook niet eens over aanpassing van Senaatsregels om dat toch mogelijk te maken. Hun achterban klaagt dat ze te weinig doen. Een video waarin een vrouw kwaad oordeelt dat abortus voor Democraten vooral een thema is om donaties binnen te halen ging rap viraal op sociale media.

Ondertussen is president Biden impopulair en vreest zijn Democratische partij zetels in het Congres te verliezen bij verkiezingen in november. Als Republikeinen daarin de macht weten over te nemen en het presidentschap veroveren in 2024 – geen onmogelijk scenario – hebben ze de handen vrij om het nationale abortusverbod waarover sommige partijgenoten dromen in te voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden