Rutte: Wij erkennen Loekasjenko niet als president

Nederland erkent Aleksandr Loekasjenko niet als president van Belarus. Dat zei premier Mark Rutte woensdag in de Tweede Kamer. Hiervan zal de ambassadeur van Belarus in Den Haag op de hoogte worden gesteld, zei de minister-president.

Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Rutte deed zijn uitspraak ‘zonder enig overleg in het kabinet’, bekende hij. In de Kamer werd met instemming op  zijn uitspraak gereageerd. Nederland erkende ook de uitslag van de presidentverkiezingen van augustus niet. 

Loekasjenko is eerder vandaag tijdens een geheime ceremonie voor een zesde termijn beëdigd als staatshoofd. Volgens persbureau Belta legde Loekasjenko zijn rechterhand op een kopie van de grondwet gevolgd door het afleggen van de eed. De ceremonie werd bijgewoond door enkele honderden mensen. 

De plechtigheid, die normaal van tevoren bekend zou worden gemaakt als een belangrijke staatsaangelegenheid, volgt op de omstreden verkiezingen van 9 augustus. Loekasjenko, aan de macht sinds 1994, claimde een verpletterende overwinning, maar de oppositie beschuldigde hem van massale verkiezingsfraude. In het land gaan al weken burgers de straat op om te demonstreren tegen de uitslag.

Knoop

De Europese Unie bereidt sancties voor tegen het regime van Loekasjenko. Maar Cyprus ligt als enige lidstaat dwars. Dat land wil soortgelijke stappen tegen Turkije. De Tweede Kamer wil dat Rutte op de EU-top van 1 en 2 oktober opnieuw een poging doet tot eensgezindheid. Maar Rutte kan Cyprus niet dwingen, zei hij. “Als Nicosia blijft blokkeren komen er geen sancties. We gaan die knoop eruit proberen te trekken, maar het is niet zeker dat het lukt.”

De Tweede Kamer wil desnoods dat de EU-landen zonder Cyprus strafmaatregelen nemen tegen Minsk. Maar dat wordt een probleem, denkt de minister-president. Nederland kan vanwege eigen wetgeving niet zomaar sancties instellen, zei de premier. Bovendien denkt hij dat niet alle 26 landen zullen meedoen aan sancties als Cyprus blijft volharden in zijn standpunt. Verder zouden de maatregelen volgens hem makkelijk te omzeilen zijn als het geen EU-sancties zijn. 

Lekkend dak

Volgens Rutte gaan de sancties dan ‘lekken’.  “Een lekkend dak is beter dan helemaal geen dak”, reageerde GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik. Hij wilde weten wat de alternatieven zijn als de EU-lidstaten het niet eens worden. “Het alternatief is matig”, erkent Rutte. “Iedereen beschouwt het als een flater als we er niet uitkomen.” Dat zou volgens hem ‘zo’n failure, zo’n falen zijn, daar wil ik niet over speculeren’ Hij snapt de zorgen van Cyprus, maar het koppelen van beide dossiers ‘slaat nergens op’.

Volgende week is er een top van de Europese Unie. Daar spreken de staats- en regeringsleiders van de lidstaten over de instelling van de sancties tegen functionarissen uit Belarus.

EU

EU-president Charles Michel verklaarde medio augustus al dat leden van de Europese Unie de verkiezingsuitslag in Belarus niet erkennen. De verkiezingen waren vrij noch eerlijk en de EU zal snel sancties opleggen aan een ‘substantieel’ aantal Belarussen voor verkiezingsfraude en het geweld tegen demonstranten, zei de EU-president na afloop van een digitale EU-top over de situatie in het land.

Premier Rutte zei toen dat ‘de verkiezingsuitslag niet aanvaard kan worden’ en dat het geweld tegen de demonstranten moet stoppen. Daarnaast vindt hij het belangrijk dat de Belarussische bevolking over haar eigen toekomst gaat. Daarom moeten er volgens de premier ‘inclusieve gesprekken’ gevoerd worden in het land zelf, onder meer ondersteund door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), die zich inzet voor humanitaire, militaire en economische samenwerking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden