Rutte na veto Polen en Hongarije: ‘Ik ben blij dat ik niet op Orbán lijk, verschrikkelijk’

Premier Mark Rutte is niet van plan opnieuw te onderhandelen over de EU-begroting en het coronaherstelfonds nu Polen en Hongarije hebben aangekondigd de plannen te blokkeren. Die landen zijn boos dat zij minder Europees geld ontvangen omdat zij het volgens de EU niet zo nauw nemen met de rechtsstaat.

Premier Mark Rutte.Beeld ANP/Bart Maat

Onderdeel van het in juli zwaarbevochten compromis over de meerjarenbegroting en het coronaherstelfonds is dat landen worden gestraft als zij ingaan tegen Europese waarden. In Polen en Hongarije wordt aan de onafhankelijkheid van de rechtspraak getornd, staat de persvrijheid onder druk en worden rechten van lhbtq's ingeperkt.

Bom

Door een veto uit te spreken, zei D66-fractieleider Rob Jetten tijdens het wekelijkse vragenuur, leggen Polen en Hongarije ‘een bom onder de Europese begroting’. “Straks zit de hele unie zonder begroting en herstelfonds.” Hij wilde van Rutte weten of hij zijn ‘rug recht houdt’.

“Het antwoord is ‘ja’”, reageerde de premier. Hij benadrukte dat 25 van de 27 EU-lidstaten het compromis steunen. De passage over de rechtsstaat werd onder druk van het Europees Parlement nog strenger, wat hij toejuicht. Dat is voor hem – en een ruime Kamermeerderheid – de ‘ondergrens’. “Daar willen we niet doorheen zakken.”

Telefoontjes

Maar op dit moment is er in deze kwestie geen rol voor Nederland. Het is volgens Rutte aan Duitsland, momenteel EU-voorzitter, de Europese Commissie en het Europees parlement om een uitweg te vinden uit deze situatie. “Ik doe achter de schermen wat ik kan.” Rutte zei afgelopen weekend ook ‘diverse telefoontjes’ te hebben gepleegd.

PVV-leider Geert Wilders juicht het Poolse en Hongaarse veto juist toe. Volgens hem moet het Nederlandse belastinggeld dat in het Europese herstelfonds wordt gestoken in Nederland worden uitgegeven. “Hadden we maar een premier als premier Orbán. Toon aan dat u ook ballen heeft. Waarom hebben wij zo’n slappeling als premier?”   

Rutte reageerde als door een wesp gestoken. “Moet ik meer als Orbán zijn? Moet ik homorechten beperken, persvrijheid beperken? Ben ik even blij dat ik niet op die man lijk, verschrikkelijk.” Dat kwam hem op instemmend geroffel op de Kamerbankjes van andere Kamerleden te staan.

Veto

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt stelde dat Polen en Hongarije met hun veto zelf ‘forse bedragen’ dreigen mis te lopen uit het coronaherstelfonds. Hij pleit ervoor om zo’n fonds ook mogelijk te maken als Polen en Hongarije dat blijven blokkeren, maar dan zonder de twee landen. Rutte ziet dat niet zitten, hij wil dat alle lidstaten meedoen.

Volgens de premier is de EU ‘ook een gemeenschap van waarden’. “Ook de vrije pers, ook vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om homo te zijn staat in deze landen ter discussie. Als zelfs dit compromis, wat niet perfect is, al te veel is voor Hongarije en Polen, dan moet je dat ook wel met elkaar uitkloppen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden