PlusNieuws

Rusland zaait verwarring met besluiten over Oost-Oekraïne

Rusland zegt troepen terug te trekken, maar erkent mogelijk de pro-Russische gebieden in Oost- Oekraïne. In de Oekraïense hoofdstad Kiev, waar woensdag de Dag van de vereniging plaatsvindt, zijn ze sceptisch.

Joost Bosman
Een Russische tank wordt op een trein geladen in de grensregio met Oekraïne. Het beeld is afkomstig uit een video van het Russische ministerie van Defensie dat zou moeten bewijzen dat de Russen hun troepen terugtrekken uit het grensgebied. Beeld Russisch ministerie van Defensie/AP
Een Russische tank wordt op een trein geladen in de grensregio met Oekraïne. Het beeld is afkomstig uit een video van het Russische ministerie van Defensie dat zou moeten bewijzen dat de Russen hun troepen terugtrekken uit het grensgebied.Beeld Russisch ministerie van Defensie/AP

Boris Aleksejev (65) gelooft er geen bal van dat de Russische troepen rechtsomkeert zouden maken. “Rusland wil wereldleider worden, Oekraïne is de gijzelaar geworden van de wereldmachten,” zegt de pensioneerde, die met zijn vrouw een ommetje maakt door de noordelijke wijk Obolon in Kiev.

Dinsdagochtend begon met groot nieuws: het Russische ministerie van Defensie maakte bekend, dat het de troepen van het westelijke en zuidelijke district terugtrekt van de Russisch-Oekraïense grens. Daar is Rusland volgens westerse inlichtingendiensten al maanden bezig met een enorme opbouw van legermaterieel. Vooral de Verenigde Staten waarschuwen al geruime tijd voor een invasie.

Bewijs van saamhorigheid

Volgens de Amerikaanse president Joe Biden zal die inval woensdag beginnen. Reden waarom de Oekraïense president Volodymyr Zelensky 16 februari heeft uitgeroepen als Dag van de vereniging (van alle Oekraïners). Burgers moeten met het blauw-gele drapeau en lintjes de straat op, om hun saamhorigheid aan de wereld (Rusland voorop) te tonen.

Student Nikita (19, ‘liever geen achternaam’) wil daar zeker bij zijn. “Het is de afgelopen acht jaar allemaal al zo erg geweest, ik hoop niet dat we dat nog een keer hoeven meemaken,” zegt hij doelend op de oorlog in Oost-Oekraïne, die tot dusver aan rond de 14.000 mensen het leven heeft gekost. “Maar als er een aanval komt, zal ik mijn vaderland verdedigen.’’

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de Navo, zei dinsdag dat het bondgenootschap nog geen tekenen van terugtrekkende bewegingen van het Russische leger heeft waargenomen en dat Moskou mogelijk nog steeds uit is op een aanval. Wel gaf hij aan dat er reden was voor licht optimisme, omdat de Russische president Vladimir Poetin na zijn gesprek met de Duitse bondskanslier Olaf Scholtz in Moskou had aangegeven verder te willen gaan met de dialoog met de Navo.

De Oekraïense politicoloog Petro Boerkovsky is evenwel sceptisch. “Die terugtrekking kan een maskerade zijn van de werkelijke intenties van Rusland. Maar misschien is voor het Kremlin het doel al bereikt,” zegt hij.

Beeld uit een videofilm van het Russische ministerie van Defensie waarin te zien zou zijn dat tanks en troepen zich opmaken voor vertrek uit de grensregio met Oekraïne. Beeld Russisch ministerie van Defensie/AP
Beeld uit een videofilm van het Russische ministerie van Defensie waarin te zien zou zijn dat tanks en troepen zich opmaken voor vertrek uit de grensregio met Oekraïne.Beeld Russisch ministerie van Defensie/AP

Wat de situatie dinsdag nog verwarrender maakte, was dat de Doema, de Russische Tweede Kamer, een voorstel aannam waarin Poetin wordt opgeroepen tot het erkennen van de pro-Russische volksrepubliekjes Donetsk (DNR) en Loehansk (LNR) in Oost-Oekraïne, die al sinds 2014 vechten voor onafhankelijkheid. Erkenning door Moskou zou ertoe kunnen leiden, dat Rusland daadwerkelijk zijn troepen (deels) van de Oekraïense grens weghaalt. Want erkenning zal in Oekraïne voor veel politieke instabiliteit zorgen en de positie van president Volodymyr Zelensky verzwakken. “En bovendien de verdeeldheid in Europa over sancties versterken,” stelt Boerkovsky. “En dat is precies wat Moskou wil.’’

Bovendien is met de ‘onafhankelijkheid’ van de DNR en LNR het vredesverdrag van Minsk uit 2015 van tafel, stelt de politicoloog. “Want dat gaat ervan uit, dat de afvallige regio’s onder voorwaarden weer terugkeren in de schoot van Oekraïne.’’

Mogelijke provocaties

De gevolgen kunnen onvoorspelbaar zijn, zegt Boerkovsky, zoals het sturen van ‘vredestroepen’ door Rusland. Hij schets een scenario, waarbij er Russische militairen aan de frontlijn tussen DNR/LNR en Oekraïne verschijnen. “Die zouden een conflict kunnen uitlokken met het Oekraïense leger en daarmee Moskou een reden geven om alsnog een invasie in het hele land te plegen.’’

Aleksejev in Obolon gelooft niet dat er oorlog komt. En hij vindt ook dat het Westen moet ophouden paniek te zaaien. “Ze zeggen dat ze Oekraïne willen helpen, maar op wat voor manier? Waarmee hebben ze ons geholpen toen Rusland de Krim afpakte? De sancties hebben Rusland alleen maar sterker gemaakt. We kunnen alleen op onszelf rekenen.”

Oekraïne meldt internetaanval op defensie en banken

Terwijl nog steeds onduidelijk is of de Russen met wapens buurland Oekraïne willen aanvallen, meldt de Oekraïense regering in Kiev wel agressie via het internet. Het gaat om cyberaanvallen op het Oekraïense ministerie van Defensie. Ook twee grote staatsbanken werden doelwit van hackers.

“De agressor heeft zijn toevlucht genomen tot tactieken van kinderachtige trucs,” aldus de autoriteiten, zonder de Russen bij naam te noemen. Media reppen over zeer krachtige aanvallen. Het kan tot een totale uitval van onlinediensten leiden. Op het vlak van defensie deden meerdere websites het niet.

Vorige maand was het ook al raak. Toen werden tientallen websites van ministeries en instellingen platgelegd. Kiev zei toen over bewijs te beschikken dat de Russen erachter zaten. (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden