Plus

Rusland claimt verovering Soledar, Oekraïne ontkent verlies van de strategische plaats en zoutmijnen

In het oosten van Oekraïne woeden ongekend felle gevechten om Bachmoet en Soledar. De Russen zouden de laatste nu hebben ingenomen, maar dit wordt ontkend door Oekraïne. De steden zijn strategisch en symbolisch erg belangrijk Ook liggen er waardevolle zoutmijnen.

Mark van Assen
Zoutmijn van het bedrijf Artemsol. Voor de oorlog waren ze deels opengesteld voor het publiek. Soms werden er concerten gegeven of voetbalwedstrijden georganiseerd. Beeld Elizaveta Becker/ullstein bild via Getty Images
Zoutmijn van het bedrijf Artemsol. Voor de oorlog waren ze deels opengesteld voor het publiek. Soms werden er concerten gegeven of voetbalwedstrijden georganiseerd.Beeld Elizaveta Becker/ullstein bild via Getty Images

Het gebied rond Bachmoet en Soledar is het domein van de staatsonderneming Artyomsol, soms ook Artemsol genoemd. Dat is de grootste producent van tafelzout in Centraal- en Oost-Europa. De mijnen vormen samen een enorm complex, met ruim tweehonderd kilometer aan ondergrondse tunnels.

De industrie begon hier aan het eind van de negentiende eeuw. Er is al flink wat zout naar boven gehaald, maar er zouden nog steeds ‘enorme reserves aan zeer zuiver zout’ voor het grijpen liggen. Onder de grond zijn door de zoutwinning tal van leegstaande ruimtes ontstaan, zogenaamde ‘kamers’. Nu is alle productie stopgezet en zijn de mijnen gesloten, maar voor de oorlog waren ze deels opengesteld voor het publiek. Soms werden er zelfs concerten gegeven of voetbalwedstrijden georganiseerd. De grootste is Kamer 41: zo’n 135 meter lang, 24 meter breed en 17 meter hoog. Er zijn ook ondergrondse tentoonstellingsruimtes, een kapel en zelfs een sanatorium voor mensen met longaandoeningen.

De rijkdommen die de mijnen bieden (er wordt in het gebied ook gips gewonnen), zouden een belangrijke factor zijn in de gevechten. Met name Jevgeni Prigozjin, de leider van de paramilitaire Wagnergroep, zou erg gebrand zijn op een overwinning. Ook in sommige Afrikaanse landen, waar Wagner als een soort breekijzer fungeert voor het Kremlin, verdient Prigozjin veel geld aan onder meer diamanten en olie. Experts betwijfelen echter of er op korte termijn geld te verdienen is in de mijnen van Soledar: het is te duur en te onrustig.

‘Unieke verdedigingslinie’

Prigozjin heeft zelf twee andere redenen genoemd voor zijn bemoeienis met de strijd in het gebied. Zo onderkent hij, net als de Oekraïners, het militaire en strategische belang van het ondergrondse gangenstelsel. “Het is een unieke en historische verdedigingslinie,” zei hij eerder. Troepen en materieel kunnen onder de grond veilig heen en weer gemanoeuvreerd worden. En alle leegstaande kamers kunnen gebruikt worden voor de opslag van onder meer munitie en wapens. Dat is wat de Oekraïners tot nu toe ook deden.

De andere reden is van symbolische dan wel politieke aard. De troepen van Prigozjin zijn de enige die daar vechten, zo laat hij niet na te zeggen: “Ik wil benadrukken dat alleen eenheden van Wagner betrokken zijn bij de bestorming van Soledar.”

Nieuwe aanvalslijn richting Bachmoet

Hoewel Prigozjin bekend stond als vertrouweling van Vladimir Poetin, heeft zich de laatste tijd ontpopt tot een felle criticus van het Russische ministerie van Defensie (en dus indirect van Poetin). Hij vindt dat er te veel foute beslissingen worden genomen, en wil laten zien dat hij wel weet hoe je je militaire doelen kunt bereiken. Dit verklaart ook waarom hij woensdag al bekendmaakte dat de slag gewonnen was (inclusief een al dan niet gemanipuleerde foto in een zoutmijn), terwijl de woordvoerder van Poetin nog een duidelijke slag om de arm hield. Hier wordt binnen de ene oorlog nog een andere oorlog uitgevochten.

Voor het Kremlin is het belang van een overwinning in Soledar en uiteindelijk ook in het iets verderop gelegen Bachmoet (het echte doelwit) niet te onderschatten. Het heeft immers al bijna een half jaar geen wezenlijk succes meer kunnen melden. Dit verklaart de felheid en de duur van de strijd in het gebied. De inname van Soledar opent een nieuwe aanvalslijn richting Bachmoet, en dat is een stad die de Russen hard nodig hebben om de rest van de Donbasregio onder controle te brengen. Want ook al verklaarde Poetin na een ‘referendum’ eind september de hele Donbas tot Russisch eigendom: Oekraïne controleert nog altijd grote delen van het gebied.

De foto die de Wagnergroep naar buiten bracht om te bewijzen dat het Soledar had veroverd. In het midden staat Jevgeni Prigozjin. Beeld Twitter
De foto die de Wagnergroep naar buiten bracht om te bewijzen dat het Soledar had veroverd. In het midden staat Jevgeni Prigozjin.Beeld Twitter

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden