Rode Kruis in actie voor bootvluchtelingen: ‘De migratie neemt toe, die kun je niet terugduwen’

Na een relatief rustig 2020 zien hulporganisaties de migratie over de Middellandse Zee weer toenemen. De ‘stille ramp’ die zich daar voltrekt, dreigt nog groter te worden door de ontwikkelingen in Afghanistan en het Ethiopische Tigray, waar mensen op de vlucht slaan voor oorlogsgeweld.

Een rubberbootje vol vluchtelingen wordt onderschept op zo'n 100 kilometer van de Libische kust. De bootjes zijn vaak oud en gammel, de meeste opvarenden kunnen niet zwemmen. Beeld AP
Een rubberbootje vol vluchtelingen wordt onderschept op zo'n 100 kilometer van de Libische kust. De bootjes zijn vaak oud en gammel, de meeste opvarenden kunnen niet zwemmen.Beeld AP

In de eerste helft van 2021 zijn al zeker 792 mensen omgekomen op de Middellandse Zee, drie keer zoveel als in dezelfde periode vorig jaar. Vooral op de lange en verraderlijke route tussen Libië en Europa verdrinken ­onbekende aantallen mensen. Marieke van Schaik, algemeen directeur van het Nederlandse ­Rode Kruis, vermoedt dat het aantal slachtoffers eerder zal toe­nemen dan ­afnemen als gevolg van ­opgelaaide conflicten en klimaatverandering.

“Dit blijft een van de gevaarlijkste oversteken voor migranten. Er zijn dit jaar al bijna 800 mensen verdronken, maar dat zijn degenen van wie we het weten. Er zijn veel meer mensen verdronken van wie niemand iets weet.”

Migranten en vluchtelingen worden voor hun vertrek regelmatig mishandeld of zelfs misbruikt in Libië. Ze zijn, zeker als ze al lang op reis zijn, vaak in een slechte lichamelijke staat als ze aan die oversteek beginnen, zegt Van Schaik. “Vaak kunnen ze ook niet zwemmen. De tocht is lang en vermoeiend en de bootjes zijn meestal erg gammel.”

658 kilometer

Om weer aandacht te vragen voor deze groep en om geld in te zamelen voor hulp, begint het Rode Kruis de actie ‘Kilometers voor Kansen’. In navolging van het Britse Rode Kruis worden ook in Nederland – inmiddels voor de derde keer – mensen uitgedaagd tot fysieke prestaties uit ­solidariteit met de vluchtelingen op hun ­gevaarlijke tocht. Bijvoorbeeld door als team in een estafette 658 kilometer te lopen of te fietsen. Vorig jaar deden 467 mensen hieraan mee en zij brachten in totaal 87.000 euro aan sponsorgeld binnen. In Engeland werd toen omgerekend 2,3 miljoen euro opgehaald.

De timing voor zo’n solidariteitsevent lijkt lastig. Zeker in geharde kringen op de sociale ­media hoef je momenteel weinig medeleven te verwachten, weet ook Van Schaik. “Tegelijk hebben heel veel mensen in Nederland wel ­mededogen, zij denken wel na over het lot van die mensen. Ze zien welke risico’s de vluchtelingen nemen. Zij steunen ons ook vaak. De groep mensen die het zich wel aantrekt, mag best wat meer aandacht krijgen.”

Ocean Viking

Meer dan zevenhonderd vluchtelingen probeerden begin deze maand, veelal met zelf­gemaakte boten, de Middellandse Zee over te steken. Ze werden voor de kusten van Libië en Malta gered door het Frans-Duitse humanitaire schip Ocean Viking. Het Nederlandse Rode Kruis bood met onder meer artsen en een vroedvrouw aan boord eerste hulp en andere medische en psychologische zorg.

Wringt het niet als het Nederlandse Rode Kruis dergelijke hulp biedt op zee, terwijl de ­Nederlandse overheid Libië – via de EU – juist een streng beleid laat voeren om diezelfde mensen tegen te houden voordat ze aan boord gaan? Landen maken het de hulpverlening aan bootmigranten inderdaad steeds lastiger, erkent Van Schaik.

Psychologische ondersteuning

“Maar wij zullen altijd kijken naar het belang van de mensen in nood. Daar staan wij voor als Rode Kruis. Je mag daar allerlei ideeën over hebben, maar uiteindelijk zijn het mensen op de vlucht en mensen die humanitaire hulp nodig hebben. Wat dat betreft is het niet moeilijk voor ons die hulp te verlenen. Wij zorgen voor medische hulp, eten, warme kleren en psychologische ondersteuning. En dat blijven we doen, want migratie kun je niet terugduwen. En als we kijken naar toenemende droogte en honger door klimaatverandering, dan zal het niet minder worden. Ja, als wereld moeten we kijken naar de oorzaken van die migratie en echt investeren om daar iets aan te doen, maar dat is een ingewikkeld en langdurig gesprek. Tot die tijd zullen we er zijn voor mensen in nood.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden