Plus Ten slotte

Robert Mugabe (1924-2019): icoon van vrijheid en van onderdrukking

Robert Mugabe Beeld Reuters

Oud-president Robert Mugabe van Zimbabwe is overleden. Hij liet zich er tijdens zijn presidentschap graag op voorstaan dat alleen God hem uit zijn functie kon zetten. 

‘Robert Mugabe was een icoon van bevrijding,’ zei de Zimbabwaanse president Emerson Mnangagwa vrijdagochtend. ‘Een panafrikanist die zijn leven in het teken zette van de emancipatie van zijn eigen volk.’ Het is een hoffelijke samenvatting van de nalatenschap van de langstzittende, meest beruchte regeringsleider die de afgelopen veertig jaar in Afrika rondliep. Mugabe liet zich er tijdens zijn presidentschap graag op voorstaan dat alleen God hem uit zijn functie kon zetten. De schepper kreeg gedaante in een voormalig pupil. Mnangagwa was zijn vicepresident toen Mugabe in 2017 met steun van het leger werd afgezet.

De inflatie was op dat moment 175 procent en het tekort aan benzine, elektriciteit, voedsel, medicatie en schoon drinkwater chronisch. Een eigen munteenheid heeft Zimbabwe al lang niet meer.

Sinds 2009 hanteert men er de Amerikaanse dollar. Overigens paste het aantal nullen dat door de inflatie op biljetten had gemoeten al lang niet meer. Een brood kostte al gauw 35 miljoen dollar. Gelijk aan 2 Amerikaanse dollar. Zimbabwe werd een land vol straatarme miljardairs.

Witte boeren

Robert Mugabe sloot zich in 1960 aan bij de beweging die streed voor onafhankelijkheid van het Britse bestuur van wat toen nog Rhodesië heette. Na een gevangenschap van tien jaar, was hij in 1979 nauw betrokken bij de onafhankelijkheid van Zimbabwe en bemiddelde hij tussen de nieuwe regering en de witte boeren in het land.

De toevoeging van ‘PF’ (Pattriotisch Front) aan de naam van zijn partij Zanu, bleek echter een voorbode voor de agressieve en paranoïde manier waarop Mugabe 37 jaar lang zou regeren. In de politiestaat die hij van Zimbabwe maakte vonden, vooral in de jaren tachtig, tienduizenden tegenstanders en minderheden op gewelddadige wijze de dood. Zanu-PF won de ene na de andere verkiezing, maar nooit zonder de schijn van grootschalige fraude.

Het begin van het einde van zijn dictatuur leidde Mugabe in 2000 zelf in, toen hij op grote schaal land vorderde van witte boeren, om dat aan zogenaamde oorlogsveteranen te schenken. Behalve de bruutheid waarmee dat gebeurde, was het een genadeklap voor de commerciële landbouw en daarmee economie in Zimbabwe.

Hoewel Mugabe lang kon bouwen op zijn imago als onafhankelijkheidsstrijder, de laatste twintig jaar brokkelde dat met hetzelfde tempo af als waarmee de honger toenam. Mugabe overleed vrijdagochtend in een ziekenhuis in Singapore. Hij was al lang ziek. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden