PlusAchtergrond

‘Revolutie op defensie’ stelt nog weinig voor in Duitsland: bij oorlog zit het leger snel zonder kogels

Driekwart jaar na de aangekondigde ‘revolutie op defensie’ verkeert de Duitse krijgsmacht nog steeds in deplorabele staat. De Bundeswehr blijkt, ook door de oorlog in Oekraïne, over (veel) te weinig munitie te beschikken.

Guy Hoeks
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

De Duitse minister Christine Lambrecht van Defensie wist het woensdag op Berlin Security Conference treffend te zeggen: “Het is belangrijk dat bondgenoten weten dat ze op ons kunnen vertrouwen.” De zichtbaar zenuwachtige SPD-minister sprak in Berlijn een goed gevulde zaal toe met hooggeplaatste militairen en industriëlen.

De realiteit is echter anders, zo leek Lambrecht ook te beseffen. Al jaren verkeert de Bundeswehr in deplorabele staat. Gevechtsvliegtuigen blijven aan de grond als gevolg van achterstallig onderhoud, onderzeeboten kunnen niet duiken en legertanks niet eens rollen. De problemen blijven zich opstapelen, nu ook blijkt dat er niet genoeg munitie voorhanden is.

Een week voor de vakconferentie stond de minister voor schut in de Bondsdag toen oppositiepartij CDU vroeg hoeveel dagen de munitievoorraad van Duitsland strekt. Lambrecht bleef een antwoord verschuldigd. Maar zeker is dat de kogelvoorraad niet voldoet aan de Navo-eis van dertig dagen.

100 miljard euro

Op 24 februari kondigde bondskanselier Olaf Scholz, partijgenoot van Lambrecht, in een bevlogen toespraak een ommekeer aan op defensiegebied. Met 100 miljard euro zette Duitsland een ware bazooka in om het slecht onderhouden leger een flinke facelift te geven. Maar ruim 9 maanden later blijkt er weinig terecht te zijn gekomen van de Zeitenwende.

“Ik had verwacht dat de bondskanselier een duidelijk signaal heeft afgegeven,” hintte SPD-partijvoorzitter Lars Klingbeil deze week in de richting van de wapenindustrie. De Duitse wapenfabrikanten sloegen verbaal meteen terug: “Wij wachten niet af en kijken niet toe,” verweerde Christoph Atzpodien zich. Volgens de voorzitter van de industriële belangenclub BDSV hebben ondernemingen – van groot tot klein – juist risico’s genomen door zonder bestellingen aan de slag te gaan.

Europese partners reageren verbijsterd op het Duitse getreuzel. “In Parijs zag men de speech van Scholz als een geweldige kans voor een Europees defensiebeleid, maar er is nauwelijks progressie geboekt.” zegt Shahin Vallée van de Duitse denktank DGAP tijdens een digitaal rondetafelgesprek.

Relatie verzuurd

Volgens Vallée heeft de Duitse Alleingang de relatie met Frankrijk ernstig verzuurd. Zo besloten de Duitsers op eigen houtje 45 gevechtsvliegtuigen van de Amerikanen te kopen, mislukte een veelbelovend initiatief voor een Frans-Duitse tank en wees Berlijn een bestelling van helikopters af bij het Franse Airbus. Liever werken de Duitsers samen met de Amerikanen.

Terwijl Berlijn elders materieel inkoopt en zelf de KF51 Panthertank produceert, wist minister Lambrecht vorig jaar al van het munitietekort. “Door de export van Duitse munitie naar Oekraïne is de situatie nijpender,” erkent ze in een interview met de krant FAZ.

Duitsland lijkt dan ook snel door de 100 miljard te zijn, aangezien alleen al de productie van munitie de komende jaren 20 miljard euro gaat kosten, aldus het Duitse ministerie van Defensie.

Intussen moet de eigen wapenindustrie van ver komen, nadat ze afgelopen jaren vooral in de spaarstand heeft geleefd. De topman van fabrikant Rheinmetall verklaarde eerder dat zijn firma de kogelvoorraad pas ‘binnen zes tot twaalf maanden kan aanvullen, doordat zijn bedrijf ‘in twee ploegen’ moet werken.

Voor komend jaar belooft minister Lambrecht 1,125 miljard euro uit te trekken voor kogels, bommen en granaten. Daarmee zijn de tijden veranderd: In 2015, een jaar na de Russische annexatie van de Krim, kostte munitie Duitsland ‘slechts’ 300 miljoen euro.

‘Duitsland haalt Navo-norm komende jaren ook niet’

Duitsland zal volgend jaar en ook vanaf 2026 niet in staat zijn om de zogeheten Navo-norm te halen en tenminste 2 procent van het bruto nationaal inkomen besteden aan defensie, luidt een prognose van het Duits Economisch Instituut (IW) waarover de Rheinische Post bericht.

In de Navo is afgesproken dat de lidstaten streven om 2 procent aan de krijgsmacht uit te geven. Bondskanselier Olaf Scholz bevestigde dat streven kort nadat Rusland eind februari Oekraïne binnen was gevallen.

Maar problemen in het aanbestedingsproces en stroperige bureaucratie zouden het doel onmogelijk maken, becijfert het economisch onderzoeksinstituut IW. De Duitse minister van Defensie Christine Lambrecht leek dat onlangs te onderkennen door de doelstelling te herzien tot 2 procent van het bbp ‘gemiddeld in de komende vijf jaar’. Dit tot de verontwaardiging van Duitse bondgenoten die al langer klagen dat Berlijn zijn verantwoordelijkheden niet neemt.

‘De doelstelling van 2 procent verschuift naar de verre toekomst ondanks de 100 miljard euro aan speciale fondsen, en zelfs noodzakelijke aankopen op korte termijn vorderen maar niet,’ citeert de Rheinische Post uit de studie van IW. Het reguliere defensiebudget – het speciale fonds niet meegerekend – zou met minstens 5 procent per jaar moeten worden opgeschroefd als Duitsland de doelstelling van 2 procent wil halen, aldus het instituut.

Volgens schattingen van de Navo bedragen de Duitse defensie-uitgaven dit jaar ongeveer 1,4 procent van het bbp, tegenover 1,9 procent in Frankrijk, 2,1 procent in het Verenigd Koninkrijk en 3,5 procent in de VS. In Nederland wordt de Navo-norm gehaald in 2024 en 2025.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden