PlusUitleg

Reacties op coronavaccin Pfizer: ‘Effectiviteit van 90 procent is ongekend’

‘Een grootse dag voor de mensheid en de wetenschap’ zegt de combinatie BioNTech/Pfizer over haar coronavaccin, dat voor 90 procent effectief is. Toch zijn er ook kritische geluiden.

Verwacht wordt dat het vaccin, na goedkeuring, volgend jaar in Nederland beschikbaar zal zijn. Beeld Pfizer
Verwacht wordt dat het vaccin, na goedkeuring, volgend jaar in Nederland beschikbaar zal zijn.Beeld Pfizer

1. Zijn we met dit vaccin eindelijk van het coronavirus verlost?

Niet morgen, niet dit kalenderjaar, maar volgend jaar mogelijk wel. “Ik verwacht dat er in Nederland in 2021 gaandeweg geen strenge ­coronamaatregelen meer nodig zijn,” zegt arts-microbioloog en OMT-lid Marc Bonten (UMC Utrecht). “In combinatie met de al opgebouwde immuniteit kom je met dit vaccin snel dicht bij groepsimmuniteit van 60-70 procent. Dan legt het coronavirus de zorg en de maatschappij niet meer lam.”

Bonten hield er rekening mee dat vaccins 50 procent effectief waren, maar hij is aangenaam verrast. “Een effectiviteit van 90 procent is ­fenomenaal, een echte gamechanger.”

2. Wat zijn de feiten?

In Brazilië, Argentinië, Duitsland en de VS ­deden 43.538 proefpersonen mee aan de studie, van wie er 38.955 de twee noodzakelijke injecties kregen. Zij weten niet of ze het vaccin of het placebo kregen. Zeven dagen na de tweede vaccinatie werden 94 proefpersonen ziek. Meer dan 90 procent van die groep had het placebo gekregen, dus minder dan 10 procent had het vaccin gekregen. De bijwerkingen zijn mild: spierpijn en wat koorts. De studie moet nog worden afgerond.

3. Waarom is dit zo’n goed nieuws?

“Het is heel gunstig voor andere vaccins die ­ingrijpen op hetzelfde mechanisme,” zegt emeritus-hoogleraar vaccinontwikkeling Ben van der Zeijst (LUMC). “Het lichaam wordt aangezet tot de productie van antistoffen, die de spikes van het virus afschermen. Zo dringt de ziekteverwekker de cel niet binnen. Er vindt geen infectie plaats, je wordt niet ziek.”

Daarvoor gebruikt het vaccin ‘boodschapper RNA’, genetisch materiaal dat de werking van cellen beïnvloedt en bekend is van kanker­medicatie. Ook de kandidaat-vaccins van ­CureVac en Moderna gebruiken dat. Naast het vaccin van Pfizer komen mogelijk meer ­effectieve middelen beschikbaar.

4. Wanneer is het vaccin in Nederland?

Volgend jaar, verwacht Bonten. Maar eerst moet het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) in Amsterdam het vaccin goed­keuren. Net als het ‘Oxfordvaccin’ wordt het middel van de Duitse ontwikkelaar BioNTech en de Amerikaanse producent Pfizer in een ­versnelde procedure beoordeeld. Als de effec­tiviteit hoog is en de bijwerkingen laag – zoals de data suggereren – geeft de EMA mogelijk dit jaar al groen licht.

Pfizer kan dit jaar tot 50 miljoen doses maken. Aangezien twee vaccinaties per persoon nodig zijn, volstaat dat voor 25 miljoen mensen. “Pfizer is Amerikaans, dus de VS zal als eerste aan de beurt zijn,” aldus Bonten. Nederland heeft 7,8 miljoen doses besteld. In 2021 kan Pfizer 1,3 miljard doses produceren, goed voor 650 miljoen mensen. “In het tweede kwartaal van 2021 is Nederland aan de beurt, denk ik,” aldus Bonten. Zorgpersoneel en kwetsbare ouderen krijgen waarschijnlijk ­voorrang.

5. Wat weten we nog niet?

Hoe lang de immuniteit duurt, is onduidelijk. De studie zegt iets over zeven dagen ná de tweede vaccinatie, al verwacht Van der Zeijst dat het effect een jaar of langer duurt. Of de effectiviteit ook onder kwetsbare ouderen 90 procent is, is eveneens onbekend.

“Negentig procent klinkt geweldig, maar als je daarmee alleen voorkomt dat mensen een paar dagen koorts hebben of een beetje kuchen, is dat niet indrukwekkend,” zegt Dick Bijl, farmaco-epidemioloog, oud-huisarts en schrijver van Het Pillenprobleem en Griep. “Het vaccin moet ernstige ziekte en sterfgevallen voorkomen, maar die essentiële kennis ontbreekt nog. Logisch, want daarvoor is de studie van enkele maanden ontoereikend.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden