Plus

Ramaphosa zoekt evenwicht in strijd tegen ANC-corruptie

De Zuid-Afrikaanse president presenteerde een kabinet dat flink is gezuiverd van corrupte politici. Maar helemaal schoon is de ministersploeg niet.

President Cyril Ramaphosa tijdens de presentatie van het nieuwe kabinet. Beeld AFP

De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa is een strateeg en onderhandelaar, altijd op zoek naar consensus. Dat bleek woensdagavond opnieuw bij de presentatie van zijn nieuwe kabinet.

Hij zuiverde zijn regeringsploeg voor een zeer groot deel van corrupte politici, maar toch ook weer niet helemáál, om de vrede binnen zijn verdeelde partij ANC te bewaren. Hij koos bovendien voor een mix tussen jong en oud. En hij zorgde dat, voor het eerst in de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, exact de helft van zijn ministers vrouw is.

Positief

Het ANC won de verkiezingen van 8 mei met 57,5 procent van de stemmen. Daardoor mag de partij alleen regeren. Toch nam Ramaphosa ook oppositiepolitica Patricia de Lille op in zijn ministersploeg. Zij was tussen 2011 en 2018 burgemeester van Kaapstad namens de Democratic Alliance, tot zij vorig jaar met die oppositiepartij brak en haar eigen politieke beweging startte.

Ramaphosa lijkt met haar benoeming de regio rond Kaapstad, waar De Lille nog altijd populair is, wat meer bij zijn regeringsbeleid te willen betrekken. Het ANC heeft daar maar weinig aanhang. De Lille wordt minister van infrastructuur.

De reacties op het nieuwe kabinet zijn overwegend positief. Want Ramaphosa verwijderde de meest omstreden handlangers van zijn corrupte voorganger Jacob Zuma. Een integriteitcommissie van het ANC stelde onlangs een lijst op met 23 parlementsleden die door corruptieverdenkingen eigenlijk niet op de kieslijst hadden mogen staan. Van dat lijstje hebben alleen ANC-voorzitter Gwede Mantashe (minister van mijnbouw en energie) en vicepresident David Mabuza het kabinet gehaald.

Voor Ramaphosa’s critici zijn dat er nog steeds twee te veel. Maar de verdenkingen tegen Mantashe zijn relatief licht. Alleen Mabuza is werkelijk een grote smet op de regeringsploeg. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij allerlei corruptieschandalen en bij het monddood maken en zelfs liquideren van politieke tegenstanders. Maar Ramaphosa kon niet om de nummer twee van het ANC heen. Als hij Mabuza buiten de regering had gehouden, zou die met zijn machtige positie binnen de partijorganisatie veel ontwrichtend verzet tegen Ramaphosa hebben kunnen mobiliseren.

Corruptieschoonmaak

Voor de slecht draaiende Zuid-Afrikaanse economie is het vooral belangrijk dat Ramaphosa zijn bondgenoten Pravin Gordhan (staatsbedrijven) en Tito Mboweni (financiën) op hun posten heeft weten te behouden.

Gordhan begon afgelopen jaar met een grote corruptieschoonmaak. Het maakte hem ongeliefd onder vrienden van Zuma, die hun lucratieve corruptienetwerken vooral rond de staatsbedrijven bouwden. Mboweni maakt zich sterk voor fiscale degelijkheid. De overheidsbezuinigingen die hij eist, stuitten ambtenarenvakbonden tegen de borst, maar verheugen investeerders.

Wel viel de afslanking van Ramaphosa’s kabinet tegen. Onder Zuma liep het aantal ministersposten op tot 36. Ramaphosa bracht dit aantal, in het kader van de door hem beloofde overheidsbezuinigingen, terug tot 28. Maar hij handhaafde de 34 staatssecretarissen. Vooraf was gehoopt op een halvering van hun aantal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden