PlusAchtergrond

President Brazilië zwaar onder vuur - en niet voor het eerst

Justitie in Brazilië neemt president Bolsonaro onder de loep, nadat die vorige week de federale politiechef aan de kant had gezet. Dat kan tot een impeachmentproces leiden. En dat terwijl Bolsonaro om zijn corona­beleid toch al veel kritiek krijgt.

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro zou de politiechef hebben vervangen vanwege onderzoeken naar zijn zoons Flávio en Carlos.Beeld EVARISTO SA/AFP

Sinds het herstel van de democratie in Brazilië in 1985 wist slechts één president zijn ambt zonder kleerscheuren door te geven: Fernando Henrique Cardoso. De andere presidenten van het Zuid-Amerikaanse land stortten ofwel hun land in financiële misère, werden afgezet door impeachment wegens corruptie, of zelfs gevangen gezet.

Inmiddels lonkt een soortgelijk lot voor president Jair Bolsonaro. Nadat hij afgelopen donderdag had besloten de chef van de federale politie te vervangen – wat aanleiding was voor justitieminister Sérgio Moro om een dag later zijn ontslag in te dienen – heeft het Hooggerechtshof toestemming gegeven voor een onderzoek naar Bolsonaro’s beslissing.

Machtsmisbruik

Justitie onderzoekt of Bolsonaro zich bij de wisseling van de federale politiechef schuldig heeft gemaakt aan machtsmisbruik, identiteitsfraude en corruptie. De procureur-generaal had daarvoor toestemming gevraagd nadat justitieminister Moro zijn ontslag had ingediend. Die voormalig rechter en een geliefde politicus onder rechtse Brazilianen, gold lang als een trouwe bondgenoot van Bolsonaro. In zijn ontslagspeech maakte hij echter een draai van 180 graden. Hij zei het niet met zoveel woorden, maar voor vele Brazilianen en justitie bevestigde zijn opstappen wat velen al dachten: Bolsonaro verving de federale politiechef vanwege onderzoeken naar zoons Flávio en Carlos.

President Bolsonaro heeft de aantijgingen met klem ontkend en gezegd verbaasd en teleurgesteld te zijn in de ex-minister.

Amazoneregenwoud

Brazilië is al sinds het moment waarop hij zich verkiesbaar stelde zwaar verdeeld over Bolsonaro, die ook wel de Tropical Trump wordt genoemd. Waar extreemrechts en investeerders hem op handen dragen, wordt hij onder de elite en progressieven veracht vanwege homofobe en racistische uitlatingen en de manier waarop hij zowel bij de brand in het Amazone­regenwoud als in de coronacrisis de economie boven alles stelt.

Opiniepeilingen lieten maandag zien dat bijna de helft van de Brazilianen voorstander is van de afzetting van de president. Mocht het komen tot een impeachmentproces, dan zal het Congres het oordeel vellen. Of Bolsonaro net als zijn Amerikaanse evenbeeld dan wordt vrijgesproken is lang niet zeker.

De president heeft een meerderheid in het Lagerhuis en geniet nog altijd brede steun onder zakenlui, die hem lang hebben gezien als de beste hoop om de economie te herstellen na een zware recessie onder het linkse bewind voor zijn aantreden.

‘Een griepje’

Maar het opstappen van Moro, vlak nadat Bolsonaro enkele dagen ervoor de populaire gezondheidsminister Luiz Henrique had ontslagen over onenigheid over het coronabeleid, wordt gezien als zware klap voor zijn populariteit. Met name omdat het uitgerekend oud-rechter Moro is, die in rechtse kringen wordt gezien als een symbool van de strijd tegen corruptie, die Bolsonaro het verwijt van corruptie maakt.

Het schandaal komt op een moment dat Bolsonaro onder vuur ligt om zijn aanpak van de coronaepidemie. Met ruim 70.000 vastgestelde besmettingen en volgens de officiële cijfers ruim 5000 doden is geen Zuid-Amerikaans land zo hard geraakt.

Toch blijft Bolsonaro zich verzetten tegen lockdownmaatregelen die gouverneurs in het land tegen zijn wil in hebben ingesteld, en vergelijkt hij het virus nog altijd met ‘een griepje’. Volgens hem zijn de gevolgen van die maatregelen disproportioneel en zou iedereen weer moeten werken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden