Plus

Premier Truss ziet vrije val pond als noodzakelijk kwaad

Financiële experts schuiven de ineenstorting van het pond volledig in de schoenen van de Britse premier Liz Truss. Zonder bijsturing krijgt haar ‘naïeve’ begroting catastrofale gevolgen.

Geert Langendorff
De Britse premier Liz Truss wil vooralsnog niet afwijken van haar veelbekritiseerde begrotingsplan. Beeld REUTERS
De Britse premier Liz Truss wil vooralsnog niet afwijken van haar veelbekritiseerde begrotingsplan.Beeld REUTERS

Met het pond op een historisch dieptepunt ten opzichte van de dollar, waarschuwingen van het IMF en ingrijpen van de Bank of England om Britse pensioenfondsen van de ondergang te redden, wachtte de wereld op antwoorden. Maar premier Liz Truss verschool zich gisteren voor vragen van journalisten over de desastreuze gevolgen van haar begroting. Toen de Britse premier eindelijk opdook, gaf ze aan geen millimeter van de ingezette koers af te wijken.

De opvolger van Boris Johnson hield zich daarmee doof voor het dodelijke oordeel van de financiële markten over haar beleid. Aan de vooravond van het congres van de Conservatieve Partij vertelde ze aan BBC Radio Lancaster dat haar plan het ‘juiste’ was. ‘Controversiële en lastige’ beslissingen om de Britse economie aan de praat te krijgen, wilde ze niet uit de weg gaan. En de Bank of England (BoE) kreeg een schouderklopje.

De BoE reageerde op verzoek van de premier niet, maar voelde zich gedwongen een grootschalige interventie aan te kondigen. Door voor 72 miljard euro aan staatsobligaties op te kopen, moet een lawine worden voorkomen. De begroting van Truss, gestoeld op het verlagen van belastingen, leunt op het lenen van geld. Zonder indicatie van hoe dit kapitaal op termijn moet worden terugbetaald, steeg de rente hierop naar 4,2 procent. Door massaal staatsleningen op te kopen duwde de BoE de rente weer naar beneden.

Afzettingsprocedure

De waardedaling van de ‘bonds’ dreigde pensioenfondsen in te laten storten. Deze instituten investeren in het opkopen van ‘veilige’ staatsleningen om hun kapitaal stormbestendig te houden. De centrale bank overweegt gelijktijdig de rente te verhogen om de inflatie te stoppen. Het effect op de huizenmarkt laat zich al voelen. Britten met variabele hypotheken vrezen hun woning te verliezen. Hypotheekverstrekkers sorteren voor op een rente van 7 procent.

Het IMF veegde eerder de vloer aan met de begroting van Truss in een ongekende waarschuwing voor een G7-land. Haar ‘ongedekte’ belastingverlagingen, gericht op de rijkere Britten, werken volgens het orgaan averechts. Ze zou zich louter moeten concentreren op het op het dempen van de gevolgen van de energiecrisis voor de zwakkeren in de samenleving.

Intern leidt de halsstarrigheid van de premier ook tot felle kritiek. Amper begonnen aan haar klus fluisteren fractiegenoten over een afzettingsprocedure voor kerstmis. De peilingen maken zo’n scenario op korte termijn niet onrealistisch. Oppositiepartij Labour stevent af op een monsterzege bij de volgende verkiezingen. Truss’ ‘kamikazetactiek’ heeft het vertrouwen in haar bij financiële instituten doen verdampen. Het weggevaagde pond hangt, voor iedereen zichtbaar, als een molensteen om haar nek.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden