PlusAchtergrond

Premier Nieuw-Zeeland oogst respect met aftreden: ‘Ardern durft tenminste kwetsbaar te zijn’

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern verlaat met haar verloofde Clark Gayford een persconferentie na de aankondiging van haar ontslag in Napier, Nieuw-Zeeland. Beeld Mark Mitchell/New Zealand Herald via AP
De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern verlaat met haar verloofde Clark Gayford een persconferentie na de aankondiging van haar ontslag in Napier, Nieuw-Zeeland.Beeld Mark Mitchell/New Zealand Herald via AP

Jacinda Ardern, sinds 2017 premier van Nieuw-Zeeland, heeft haar vertrek aangekondigd. De 42-jarige politicus heeft naar eigen zeggen ‘niet langer genoeg in de tank’ voor de functie van premier. ‘Ze stopt op tijd.’

Sanne Schelfaut

“De verantwoordelijkheid om te weten wanneer je de juiste persoon bent om te leiden en ook wanneer je dat niet bent. Ik weet wat deze functie van me vraagt. En ik weet dat ik niet langer genoeg in de tank heb haar eer aan te doen. Zo simpel is het.”

Jacinda Ardern kondigde donderdag aan dat ze in februari opstapt. Ja, ze vindt het een ‘privilege’ om aan het roer te staan, maar ze beseft tegelijkertijd hoe groot haar verantwoordelijkheid is als regeringsleider van Nieuw-Zeeland.

Psycholoog en stressexpert Thijs Launspach noemt het een gezonde ontwikkeling, dat Ardern op tijd aangeeft dat de koek op is. “Zij is geen type om de schijn op te houden. Ik denk niet dat veel mannen, zeker niet in dezelfde positie als premier, het op deze manier zouden aanpakken. Hoewel de jongere generaties zich kwetsbaarder durven op te stellen.”

Zware banen

Dan gaat het niet alleen om politici, maar ook om andere, inhoudelijk complexe en zware banen. Zo besloot de Deense chefkok René Redzepi dat hij volgend jaar stopt met zijn driesterrenrestaurant Noma in Kopenhagen. De druk om extreem te presteren is volgens Redzepi enorm en dat niveau kan hij niet langer nog jarenlang volhouden. “Het is onhoudbaar, het vergt te veel van mezelf en mijn team.”

Het is volgens Launspach, schrijver van het boek Fokking druk, belangrijk dat iedereen zichzelf de vraag stelt of het werk, hoe interessant ook, is vol te houden. “Ardern is tot de conclusie gekomen dat haar loodzware job ten koste gaat van zowel haar eigen gezondheid als die van haar directe omgeving. Een nieuwe termijn van 6 jaar zou ze niet trekken. Ze stopt op tijd.”

Corinne Ellemeet, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, is vol bewondering over de aanpak van de premier die wereldwijd naam maakte door haar empathische én doortastende beleid. “Haar functie is extreem zwaar, het is topsport waar een houdbaarheidsdatum op zit. Ze diende haar land en heeft volgens mij alles gegeven. Ze voelt nu dat haar tijd erop zit en is daar eerlijk over. Ze geeft aan dat ze ook maar een mens is en dat iedereen z’n eigen beperkingen heeft. Ze is een voorbeeld voor andere politici,” aldus Ellemeet die zich als Kamerlid inzet voor een gezonder werkklimaat in politiek Den Haag.

‘Niet in de koude kleren’

Klaas Dijkhoff besloot twee jaar geleden de Haagse politiek vaarwel te zeggen. De VVD’er werd gezien als de gedoodverfde opvolger van premier Mark Rutte, maar vond het na tien jaar Binnenhof welletjes. Hij geeft aan dat het werk van politici bijna onmenselijk zwaar is geworden. “Dat kun je ook doortrekken naar Jacinda Ardern. Zij had daarnaast de extra druk van wereldwijd vaandeldrager voor vrouwelijke politici. Reken maar dat je dat niet in de koude kleren gaat zitten.”

Ook Dijkhoff prijst de aanpak van de Nieuw-Zeelandse en spreekt de hoop uit dat haar eerlijkheid een positief effect heeft op hoe er in Den Haag met elkaar wordt omgegaan. “Laten we elkaar een beetje heel houden, is mijn boodschap. Tegenwoordig zijn de aanvallen van veel politici te veel op de persoon gericht. En alles ligt onder een vergrootglas. Vergis je niet in het effect van sociale media. Je kunt wel stoer zeggen dat negatieve reacties je niks doen, maar dat geloof ik niet.” Meerdere Kamerleden zitten overspannen thuis. Als het aan Dijkhoff ligt, wordt er snel werk gemaakt van minder lange werkdagen. “Beperk het aantal stemmingen in de Tweede Kamer, hierdoor zijn politici vaak gedwongen om tot ’s avonds laat in de buurt van het Kamergebouw te blijven. Dat is op een gegeven moment niet meer vol te houden,” aldus Dijkhoff, die de Haagse politiek nog niet heeft gemist en blij is meer tijd te hebben voor zijn gezin.

Op dat laatste verheugt Jacinda Ardern zich eveneens. “Laten we eindelijk trouwen,” zei ze na afloop van haar toespraak tegen haar partner Clarke Gayford.

Met stip de bekendste premier van Nieuw-Zeeland

Jacinda Ardern werd in één klap wereldberoemd toen ze in 2018 haar 3 maanden oude dochter Neve meenam naar de Algemene Vergadering van de VN. Haar dochter speelde vaker een hoofdrol, het gaf haar een menselijk gezicht. Ardern groeide in de afgelopen 5,5 jaar niet alleen in Nieuw-Zeeland, maar wereldwijd uit tot boegbeeld van empathisch leiderschap.

Een jaar eerder, 2017, was ze op 37-jarige leeftijd gekozen tot premier en kwam ze in de geschiedenisboeken als jongste vrouwelijke regeringsleider ter wereld. Ardern kreeg zeker in het begin van het coronatijdperk lof voor haar strenge beleid om het virus af te remmen. Ander sleutelmoment uit haar regeerperiode is het aanscherpen van de wapenwetten nadat een schutter in twee moskeeën in Christchurch 51 dodelijke slachtoffers maakte. Ze won in 2020 de verkiezingen met overmacht en kreeg zo’n beetje de helft van alle stemmen. “De beslissingen die gemaakt moesten worden, waren onophoudelijk en zwaarwegend,” blikt de premier terug.

Toch is er ook kritiek, omdat Ardern er niet in is geslaagd belangrijke verkiezingsbeloftes waar te maken. Zo is de kinderarmoede niet gedaald en is de bouw van 100.000 sociale huurwoningen stilgelegd. En tijdens de coronacrisis liep Nieuw-Zeeland heel wat toeristische inkomsten mis door volledig op slot te gaan. In peilingen afgelopen december bleek Arderns populariteit en dat van haar Labour Party een dalende lijn door de inflatie, stijgende rente en toenemende criminaliteit.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden