PlusAchtergond

Premier Boris Johnson is de regie in de coronacrisis kwijt

De ene na de andere regio in het Verenigd Koninkrijk trekt een eigen lijn in de coronacrisis. Vooral Wales en Schotland knagen zo aan het gezag van de Engelse premier Boris Johnson.

Verkeersborden geven aan dat in Wales vanaf vandaag eigen strenge regels gelden: een complete lockdown.Beeld AFP

Het aantal borden waarop de Britse premier Boris Johnson simultaan aan het schaken is, zou zelfs de meest geroutineerde grootmeesters boven de pet gaan. Terwijl hij zich uiterst moeizaam een weg probeert te banen door de brexitonderhandelingen, dwingt de ene na de andere regio in het Verenigd Koninkrijk hem tot een confrontatie. Waardoor de toch al aangetaste verhoudingen tussen het politieke hart in Westminster en de andere gebiedsdelen met de dag wankeler worden.

Stoplichtensysteem

Wales, Schotland en Noord-Ierland gaan al jaren over hun eigen volksgezondheid en hebben daardoor ook de bevoegdheid om zelf hun coronabeleid te bepalen. Maar daar waar ze tijdens de lockdown in het voorjaar nog grotendeels de lijn van Londen volgden, zijn de verschillen nu enorm. Het laat zien dat Johnson deze crisis vooral de premier van Engeland is, in plaats van van het gehele Verenigd Koninkrijk.

Neem Wales, de Britse regio die normaal gesproken zelden in botsing komt met de regering. De Labourpremier van Wales, Mark Drakeford, kondigde per vandaag een korte, maar volledige lockdown aan van minimaal 17 dagen. “We moeten nu handelen. Als we dit nu niet doen is er een groot risico dat onze zorg het straks niet meer aankan,” zei Drakeford.

Alleen doet Wales daarmee precies waar Johnson tegen is. Johnson heeft gekozen voor een stoplichtensysteem, waarbij de maatregelen per regio afhangen van het aantal besmettingen. Johnsons Conservatieve Partij is fel tegen een nieuwe lockdown, uit angst voor de economische consequenties. En daarmee ontstaat de vreemde situatie dat het westen van het Verenigd Koninkrijk volledig op slot is, terwijl net over de grens met Engeland restaurants en winkels nog open zijn. 

Er bovenop zitten

In Schotland trekken ze al langer hun eigen plan. Al de hele corona-epidemie valt op dat de Schotse premier Nicola Sturgeon, leider van de onafhankelijkheid nastrevende SNP, het voortdurend nét even anders doet dan Johnson. Komt Johnson met een stoplichtensysteem met drie niveaus? Dan komt Sturgeon met vijf. Zegt Johnson dat het dragen van mondkapjes alleen een advies is? Dan stelt Sturgeon ze verplicht.

Sturgeon geeft al maanden vijf dagen per week een coronapersconferentie. Om maar te laten zien dat ze er bovenop zit en tot in detail weet wat er speelt. En daarmee is deze corona-epidemie ook pure politiek. Hoe meer ze zich afzet van de chaotische taferelen in Downing Street, hoe meer het haar wens voor een onafhankelijk Schotland in de kaart speelt.

Niet toevallig bleek uit peilingen vorige week dat 58 procent van de Schotten in een volgend referendum voor afscheiding van het Verenigd Koninkijk zou stemmen. Dat percentage was nooit eerder zo hoog. Ook vindt 74 procent van de Schotten dat Sturgeon het goed doet tijdens deze pandemie, terwijl maar 34 procent hetzelfde zegt over de regering van Johnson. Desondanks blijkt uit de coronasterftecijfers dat Schotland het amper beter doet dan Engeland, maar door de beeldvorming voelt een meerderheid van de Schotten zich veel meer thuis bij de betrokken Sturgeon dan bij de in hun ogen vaak onbetrouwbare Johnson.

Pubs sluiten

En alsof Johnson met Schotland en Wales nog niet genoeg te verduren heeft, roerde deze week ook de stad Manchester zich. De regering eiste dat de stad zou opschuiven naar de hoogste alarmfase, maar daar wilde Labourburgemeester Andy Burnham wel een flinke financiële compensatie voor.

Het hoogste niveau van maatregelen betekent het sluiten van pubs, veel winkels en bedrijven. Burnham wilde 65 miljoen pond om de lonen van getroffen werknemers te compenseren, maar keiharde onderhandelingen liepen stuk op een verschil van 5 miljoen pond. “We krijgen mensen niet mee in ons beleid als we ze naar beneden duwen, zonder voldoende financiële steun,” zei hij op een ingelaste persconferentie op straat. Omstanders applaudisseerden. Burnham kreeg veel lof, sommigen noemden hem al de ‘koning van het Noorden’, terwijl Johnson overkwam als de kille onderhandelaar. Vooralsnog maakt Downing Street 60 miljoen pond over aan Manchester, maar weigert die extra 5 miljoen bij te leggen.

Corona heeft aan de oppervlakte gebracht hoeveel macht Westminster in de afgelopen decennia heeft weggegeven. En hoewel Johnson met een meerderheid van 80 zetels regeert, zit de echte oppositie niet in het Lagerhuis, maar in de rest van het land. Dat is iets waar ze in Edinburgh, Cardiff en Manchester dankbaar gebruik van maken. Met als gevolg dat het Verenigd Koninkrijk totaal niet meer verenigd is.

Johnson is elke dag strijd aan het leveren. Over geld, over coronaregels en ook steeds meer over zijn eigen status. Als de weerstand in het land en in al die verschillende regio’s zo groot blijft, knaagt dat meer en meer aan zijn geloofwaardigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden