Politieke doorbraak in Spanje: eerste coalitieregering in 90 jaar nabij

Demissionair PSOE-premier Pedro Sánchez (links) en leider van Podemos Pablo Iglesias tekenen hun regeerakkoord. Beeld REUTERS

Na twee verkiezingen binnen een kalenderjaar is een politieke doorbraak in Spanje binnen handbereik. Premier Sánchez presenteerde maandag een regeerakkoord. 

Het regeerakkoord dat de sociaaldemocratische demissionair premier Pedro Sánchez het Spaanse parlement gaat voorleggen, is in verschillende opzichten uniek. Het is bijna negentig jaar geleden dat het land voor het laatst een coalitieregering had. De regering die nu gevormd kan worden is bovendien uitgesproken links en dat gaat geheel tegen de (West-)Europese trend in.

Sánchez en coalitiepartner Pablo Iglesias van het socialistische Unidas Podemos spreken van een progressief pact. “Het is een progressieve coalitie, gericht op de vooruitgang van Spanje,” aldus Sánchez maandag. Het regeerakkoord bevat een aantal klassiek linkse maatregelen: lastenverzwaring voor de rijken en grote bedrijven, maar ook een verhoging van het minimumloon. Mogelijk zelfs een verdubbeling. Ook verdwijnt religie als verplicht vak op school en wordt geïnvesteerd in de woningmarkt.

De kans bestaat dat het parlement nog vóór het weekend over het akkoord stemt. Als die stemming in het voordeel van Sánchez uitvalt, zijn de opstomende populisten van Vox de pas afgesneden. Bij de verkiezingen in mei won die nieuwe partij behoorlijk terrein. En dat ligt gevoelig in het Spanje waar sinds het einde van de dictatuur van Franco niet meer zo’n rechts geluid te horen was geweest.

Afgelopen zomer mislukten formatieonderhandelingen tussen Podemos en de PSOE van Sánchez nog. Sánchez hoopte vervolgens meer macht naar zich toe te trekken door nieuwe verkiezingen uit te schrijven, maar dat was een misrekening. Hoewel de PSOE ook bij de verkiezingen in november de grootste werd, verloren zowel de sociaaldemocraten als Podemos honderdduizenden stemmen. Twee dagen na de stembusgang lukte het duo wat ze eerder in maanden gekibbel niet voor elkaar kregen: een conceptakkoord.

Catalanen mogelijk aan boord

Tegen de Spaanse gewoonte in kan de nieuwe regering nu mogelijk wel rekenen op gedoogsteun uit Barcelona. De partij van Sánchez denkt het Catalaanse linkse Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) zover te krijgen zich achter de coalitieregering te scharen. Min of meer dan. In ruil voor besprekingen over de nog altijd sterk levende autonomiewensen in Catalonië, zou de ERC moeten beloven zich van stemming te onthouden over het regeerakkoord van Sánchez en Podemos. En dat betekent in elk geval dus geen tégenstem. Tel daar de steun van kleinere fracties uit onder meer Baskenland en de Canarische eilanden bij op en Sánchez kan met een serieus mandaat aan de slag. En dat is gezien de gespannen verhoudingen met separatisten in Catalonië best knap.

Sánchez leek maandag een steuntje in de rug te krijgen van de openbaar aanklager. Die gelastte de (tijdelijke) vrijlating van ERC-leider Oriol Junqueras, in oktober juist veroordeeld tot een celstraf van 13 jaar voor zijn aandeel in de Catalaanse afscheidingspoging via een door Madrid verboden referendum. Voor Junqueras de straf kreeg, deed hij namens ERC een gooi naar een zetel in het Europees Parlement. Junqueras mag die zetel opeisen als hij tijdelijk wordt vrijgelaten. Hoewel dat officieel niet wordt bevestigd, kunnen Spanjaarden dat moeilijk anders zien dan een teken van goede wil uit Madrid. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden