PlusAchtergrond

Poetin lijft bezette Oekraïense regio’s in: wat is zijn volgende stap?

De Russische president Poetin ondertekent vrijdag de toetreding van vier bezette gebieden van Oekraïne tot Rusland. Hoewel de rest van de wereld de annexatie niet erkent, belandt de oorlog in Oekraïne daarmee in een nieuwe, mogelijk nog gevaarlijkere fase.

Tom Kieft
Russische soldaten op het Rode Plein in Moskou. Op de spandoeken staat: ‘Donetsk, Loehansk, Zaporizja, Cherson – Rusland!’  Beeld Alexander Nemenov/AFP
Russische soldaten op het Rode Plein in Moskou. Op de spandoeken staat: ‘Donetsk, Loehansk, Zaporizja, Cherson – Rusland!’Beeld Alexander Nemenov/AFP

Het moet een patriottisch feest worden vrijdag in Moskou, als de Russische president de inlijving van vier bezette Oekraïense gebieden aankondigt. Op het Rode Plein is een podium opgebouwd en er hangen banieren met teksten als ‘Donetsk, Loehansk, Zaporizja, Cherson – Rusland!’ en ‘Voor altijd samen’. Om ervoor te zorgen dat het plein vol staat voor de viering, worden naar verluidt Russen tegen betaling geronseld om te komen opdraven.

Of de Russische president Poetin zelf op het podium zijn opwachting zal maken, is onbekend. Wel liet het Kremlin gisteren weten dat Poetin om 14.00 uur (Nederlandse tijd) de inlijving van de regio’s zal ondertekenen in het bijzijn van de Russische Eerste en Tweede Kamer. Op 4 oktober volgt ratificatie door de Russische Staten Generaal, waarmee de annexatie officieel wordt.

Althans, officieel; Rusland zélf beschouwt de gebieden vanaf dat moment als Russisch grondgebied. Regeringsleiders van over de hele wereld – dus niet alleen van het Westen, maar ook bijvoorbeeld Servië, Turkije en Kazachstan – hebben al laten weten de annexatie niet te zullen erkennen.

Schijnreferenda

De inlijving volgt op illegitieme referenda die tot dinsdag werden gehouden in de vier bezette Oekraïense gebieden. Volgens de Russische autoriteiten hebben de inwoners van de bezette gebieden – verrassing – daarbij met een overweldigende meerderheid (denk aan 98 en 99 procent) gestemd voor aansluiting bij Rusland. Westerse leiders spreken van schijnreferenda en twijfelen er niet aan dat de uitslagen zijn vervalst of gemanipuleerd.

Ook de Oekraïense regering heeft aangekondigd de annexatie van de gebieden – die samen goed zijn voor ongeveer 15 procent van het grondgebied van het land – absoluut niet te erkennen en door te gaan met het tegenoffensief om de regio’s te bevrijden.

Maar dat de rest van de wereld de annexatie niet erkent, neemt niet weg dat de inlijving wel degelijk gevolgen kan hebben. Niet in de laatste plaats voor het verloop van de oorlog.

Nucleaire dreiging

Want vanaf het moment dat de gebieden zijn geannexeerd, ziet Moskou aanvallen in die regio’s als aanvallen op het eigen grondgebied. Dan kan en zal Rusland het conflict als een defensieve oorlog framen. Bovendien zijn volgens de eigen militaire doctrine zwaardere tegenaanvallen gerechtvaardigd. Zoals een verdere mobilisatie, of zelfs een nucleaire aanval.

Poetin benadrukte dat vorige week ook al in zijn tv-toespraak, waarin hij de ‘gedeeltelijke’ mobilisatie van 300.000 reservisten afkondigde voor de bescherming van bezette regio’s: alle mogelijke middelen, dus ook nucleaire, zou hij inzetten bij een bedreiging van de territoriale integriteit, waarschuwde hij. “Ik bluf niet.”

Hoe serieus Poetin nu echt een (beperkte) nucleaire aanval overweegt, en wat dan precies zijn rode lijn zal zijn, is de grote vraag. Veel westerse analisten denken dat hij met de annexatie en de dreigementen vooral wil afschrikken, in de hoop dat Oekraïne met zijn tegenoffensief stopt en het Westen met wapenleveringen.

Het Oekraïense leger wist de afgelopen weken rondom Charkov zo’n 6000 vierkante kilometer aan bezet gebied te heroveren en wint ook steeds meer terrein in Cherson en Donetsk – gebieden die Rusland dus als de zijne zal beschouwen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden