Plus Achtergrond

Plan B nu de VS uit het klimaatakkoord stapt: China

De Franse president Emmanuel Macron en zijn Chinese collega Xi Jinping in Shanghai. Beeld AFP

President Trump houdt woord: hij trekt de VS terug uit het akkoord van Parijs. Om het verdrag te redden wendt de EU zich tot China, dat nu een nieuwe leidersrol naar zich toe kan trekken.

Het zat er al aan te komen. Donald Trump wond er als uitgesproken klimaatscepticus geen doekjes om dat hij graag van het in 2016 geratificeerde klimaatakkoord af wilde. Terugtreding uit het akkoord van Parijs was echter pas mogelijk, drie jaar nadat het was ingegaan. En dat was maandag: 4 november.

Pragmatisch model

Zonder een dag langer te wachten stuurde Trump een brief naar de Verenigde Naties om de terugtreding in werking te zetten. Via Twitter maakte Trumps minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, het besluit wereldkundig.

‘We zijn begonnen met het formele proces van het terugtreden uit het akkoord van Parijs. De VS is trots op zijn verdiensten in het terugdringen van alle uitstootgassen, én onze groeiende economie en het verzekeren van energie aan onze burgers. Ons model is een pragmatisch model,’ aldus Pompeo.

Plan B in de maak

Het verlies van ’s werelds grootste economie als bondgenoot in de strijd tegen klimaatverandering is ingrijpend. Voor de bijna 200 landen die zich nog wel via het akkoord blijven committeren aan het terugdringen van broeikasgassen, wordt het lastiger om de druk op te voeren op een ­wereldwijde groene energietransitie.

Een plan B, zonder de VS, is in de maak. Vorig jaar hield de Europese Unie al belangrijke ontmoetingen in Peking om de toewijding van zowel China als de EU te herbevestigen. Dinsdag ontmoeten de Franse president Emmanuel Macron en zijn Chinese collega Xi Jinping elkaar in Sjanghai. Zij zullen volgens bronnen een vernieuwd akkoord ondertekenen. Daarin wordt de ‘onomkeerbaarheid van het klimaatverdrag’ vastgelegd.

Wereldtoneel

Macron is ongetwijfeld als de dood dat het akkoord dat in 2015 in zijn hoofdstad werd gepresenteerd, helemaal zijn betekenis verliest zonder China, de grootste uitstoter ter wereld. Pekings groene ambities zijn niet van de lucht, maar de uitvoering laat te wensen over.

Voor president Xi lonkt met de versterkte samenwerking meer dan alleen het vooruitzicht op een schoner klimaat. Het terugtrekken van de Amerikanen is voor de Chinese president een uitgelezen kans om een nieuwe leidersrol naar zich toe te trekken op het wereld­toneel.

Helemaal definitief is het Amerikaanse terugtreden nog niet. Onder de complexe regels van het akkoord duurt het nu nog een jaar tot de Verenigde Staten officieel niet meer meedoen. Met de verkiezingen op 3 november betekent dat dat Trump pas een dag na zijn eventuele herverkiezing de knoop kan doorhakken. Daarna zou de VS nog steeds de gelegenheid hebben om de onderhandelingen bij te wonen, maar wordt het land wel terug­geschaald naar de status van waar­nemer.

Al tweede opzegging

Omarmers van het klimaatakkoord hoeven zich overigens niet alvast rijk te rekenen bij een eventuele Democratische verkiezingszege en de gevolgen daarvan op het akkoord. Zelfs als de VS in 2020 een Democraat als president kiest en met hangende pootjes wil terugkeren naar het akkoord, zal dat waarschijnlijk met enige scepsis worden ontvangen.

Het is namelijk al de tweede keer dat een Republikeinse president een door zijn Democratische voorganger ondertekend mondiaal klimaatpact tenietdoet. Zo trok George W. Bush de Verenigde Staten terug uit het Kyoto­protocol van 1997.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden