Plus

Philip Freriks: 'Frankrijk heeft geen koning, Frankrijk heeft de Notre-Dame'

De Notre-Dame is niet weg te denken uit Parijs. Philip Freriks weet dat als geen ander. De presentator-journalist vertrok na de hbs naar de Franse hoofdstad. "Frankrijk was in 1944 pas écht bevrijd toen de klokken van de Notre-Dame luidden."

Philip Freriks Beeld anp

Hoe vaak zou Philip Freriks (74) de Notre-Dame gezien hebben? Zelfs als we een voorzichtige schatting maken en rekenen met een gemiddelde van één keer per week, is dat ongeveer 3000 keer. En het kan net zo goed meer zijn. "De kerk heeft bijna iets banaals, je komt er zo vaak langs," zegt de presentator, journalist en schrijver, die ruim een halve eeuw gele­den vanuit Utrecht naar Parijs vertrok, om zich daar min of meer defini­tief te vestigen.

Wat u misschien niet weet, maar Freriks wel: als u bij Brussel of Valenciennes over de snelweg naar het zuiden rijdt en de afstand tot Parijs op een bord langs de weg ziet staan, geeft die afstand exact het aantal kilometers tot de Notre-Dame weer.

Icoon
Het geeft maar aan hoe belangrijk de kerk voor het land is. "Frankrijk heeft geen koning, Frankrijk heeft de Notre-Dame," zegt hij tot twee keer toe, telefonisch vanuit Parijs. "De bevrijding van Frankrijk was in 1944 pas echt een feit toen de klokken van de Notre-Dame luidden."

Het is een icoon, een echt icoon. "In al zijn grootsheid, en tegelijk ook zijn alledaagsheid, is de Notre-Dame niet weg te denken uit Frankrijk."
Toch hadden de Parijzenaars, en Freriks met hen, dat bijna moeten doen, dat wegdenken. "Op een gegeven moment was de brandweer­commandant heel pessimistisch. Ik heb me wel even verbaasd. We zijn in 2019 technisch tot het hoogste in staat, maar slagen er kennelijk niet in om de renovatie van een kerk ­zonder ongelukken te laten ver­lopen."

Zijn voornaamste herinnering aan de kathedraal op het Île de la Cité, het eiland van de stad, is de herdenkingsdienst in 1996 voor de overleden president François Mitterrand. Het was er koud, weet hij nog wel, in die donkere kathedraal waar het licht zo mysterieus kan binnenvallen.

Extra authentiek
Ook al was het kielekiele, de kerk kan worden gered. En eigenlijk mag dat geen verrassing heten. Moeiteloos lepelt de voormalig nieuwslezer en correspondent de stormen op die de kerk doorstond. Tijdens de Franse Revolutie bijvoorbeeld werden
28 beelden in de kerk onthoofd: de daders dachten dat het beelden van Franse koningen waren - ten onrechte. De kerk werd zelfs ontkerkelijkt en uitgeroepen tot Tempel van de Rede.

Er was een restauratie van 23 jaar nodig om de door de bestormers van de Bastille aangerichte schade weer te herstellen, onder leiding van de beroemde architect Eugène Viollet-le-Duc. "Die heeft ook die torenspits laten bouwen, die gisteren instortte. Die zat niet in het oorspronkelijke ontwerp. Maar Viollet-le-Duc had de gewoonte om dingen wat extra authentiek te maken, om het nog meer op een gebouw uit de middeleeuwen te laten lijken."

Victor Hugo
Een keer eerder brak er een grote brand uit in de Notre-Dame. Niet in het echt, maar in Le Notre-Dame de Paris, het beroemde boek van Victor Hugo uit 1831, dat in Nederland bekend is als De Klokkenluider van de Notre-Dame. "Hij beschrijft hoe er brand uitbreekt, en hoe de mensen van Parijs daarna stil zijn van de schrik. Dat is eigenlijk precies wat er is gebeurd."

Ook Freriks schrok toen hij het nieuws hoorde, maar aan de andere kant van de lijn zit bepaald geen verslagen man. Geweld en beschadigingen horen bij de stad, leerde Freriks al snel na zijn komst. In mei 1968 brak de studentenopstand uit, die zowat uitdraaide op een burgeroorlog. Recent was er het vreselijke geweld in de Bataclan, en deze winter braken 'gele hesjes' de Champs-Élysées bijkans af en enterden ze de Arc de Triomphe.

"Het is hier altijd wat," constateert Freriks droogjes. Met de Notre-Dame komt het ook wel weer goed, is zijn stellige overtuiging. "De mensen voelen zich heel betrokken. Ze willen de kerk weer in haar oude glorie herstellen. Er komt veel geld binnen, dat is mooi. Want het zal wel een paar centen gaan kosten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.