Update

Paniek in voetbalstadion Indonesië na traangas bij rellen: 125 fans dood door verdrukking

Bij een van de dodelijkste stadiondrama’s in de sportgeschiedenis zijn in Indonesië zeker 125 doden gevallen. Een beladen voetbalderby zaterdagavond in Malang eindigde met supportersrellen. De politie schoot met traangas. In de chaos raakten slachtoffers verdrukt toen ze probeerden te vluchten.

Het Parool
Nadat supporters het veld bestormden en de politie met traangas schoot, ontstond grote paniek in het stadion. Beeld ANP / EPA
Nadat supporters het veld bestormden en de politie met traangas schoot, ontstond grote paniek in het stadion.Beeld ANP / EPA

Het begon in het Kanjuruhanstadion met het gooien van flesjes en andere objecten naar de spelers en scheidsrechters. Dat gebeurt wel vaker bij een voetbalwedstrijd in Indonesië. Zelfs dat supporters van thuisclub Arema FC het veld bestormden en hun eigen spelers aanvielen na de 2-3 nederlaag tegen aartsrivaal Persebaya Surabaya was niet ongewoon.

Het ging écht mis toen de politie met traangas schoot om de relschoppers uit elkaar te drijven. Veel fans vluchtten in paniek naar de poorten. Zeker 34 slachtoffers werden in de chaos vertrapt of verdrukt en kwamen op het veld door verstikking om het leven. Anderen overleden op weg naar of in het ziekenhuis. De meesten door zuurstofgebrek, aldus de politie.

Ook agenten overleden

“We hebben eerst een preventieve actie ondernomen voordat we uiteindelijk traangas afvuurden toen supporters de politie begonnen aan te vallen, anarchistisch handelden en voertuigen in brand staken,” verklaarde Nico Afinta, politiechef van Oost-Java, op een persconferentie.

Onder de 125 doden zijn ook een aantal agenten. Op de tribune werd brand gesticht en op het veld brandden politiebusjes uit. De rellen verplaatsten zich deels naar de omgeving van het stadion, waar ook vijf politievoertuigen in vlammen opgingen.

Zeker 180 gewonden liggen in het ziekenhuis; sommigen van hen verkeren in levensgevaar. Bij de ziekenhuizen wachtten gewonden op hulp en wanhopige familieleden op nieuws over hun dierbaren – anderen moeten slachtoffers identificeren in het mortuarium.

Grondige evaluatie

De Indonesische voetbalbond PSSI legde direct de voetbalcompetitie voor een week stil. De bond stelt een onderzoek in. Ook de regering eist een grondige evaluatie van de veiligheid bij wedstrijden. Er zouden 42.000 kaartjes verkocht zijn, terwijl er plek was voor 38.000 toeschouwers. “Ik hoop dat dit de laatste voetbaltragedie in het land zal zijn,” aldus president Joko Widodo.

Wereldvoetbalbond Fifa heeft de Indonesische bond om opheldering gevraagd. Volgens de reglementen is het verboden traangas te gebruiken in stadions. “De voetbalwereld is in shock vanwege de tragische incidenten die plaatsvonden na de wedstrijd tussen Arema FC en Persebaya Surabaya in het Kanjuruhanstadion,” aldus Fifa-voorzitter Gianni Infantino. “Dit is een donkere dag voor iedereen die betrokken is bij het voetbal, een ongekende tragedie.”

Arema FC en Persebaya Surabaya spelen in de hoogste divisie van het Indonesische voetbal, de Liga 1. Wedstrijden tussen de clubs uit de steden Malang en Soerabaja, beide op Oost-Java, zijn altijd beladen. “De onderlinge rivaliteit tussen deze teams is enorm,” aldus de Indonesisch-Nederlandse voetballer Marc Klok, die speelt voor Persib Bandung in het westen van het eiland. Het zijn beide heel mooie, grote clubs met een enorme aanhang. Als zij tegen elkaar spelen, is dat een typische derby waarbij veel emotie loskomt bij zowel de supporters als de voetballers. Dat is niet te vergelijken met welke wedstrijd ook in Nederland, zelfs niet Ajax-Feyenoord.”

Om die reden werden voor deze wedstrijd op advies van de politie geen uitsupporters van Persebaya toegelaten in het stadion in Malang. In februari vorig jaar braken er ook al gevechten uit tijdens een bekerwedstrijd.

Te bang

Dat de rivaliteit ver gaat, ondervond de Nederlandse trainer Robert Alberts toen hij trainer was van Arema. “Ik heb in het eerste jaar ook nog op de grond in de bus gelegen toen we naar Persebaya moesten,” vertelde hij vorig jaar in een interview met Voetbalzone.nl. “Zo erg werd de bus bekogeld. Sommige jongens waren aan het huilen. Je kunt het niet beschrijven. Die wedstrijd verlies je al voordat je begint, terwijl ik er alles aan gedaan heb om niet te verliezen. Die jongens waren gewoon te bang.”

Rick Braker uit Nijverdal is al zeven jaar fanatiek supporter van Persebaya. Hij bezoekt elk jaar twee wedstrijden van zijn club. “Ik kan als Persebayasupporter niet in Malang lopen,” vertelt hij. “Dat is niet veilig. Op sociale media krijg ik soms bedreigingen: dat ik beter niet kan komen omdat ze me anders pakken. De spelers van Persebaya werden voor deze wedstrijd in pantserwagens van de politie naar hun hotel en het stadion vervoerd. Zo gaat dat daar. Op deze wedstrijd zat al weken spanning.”

Het was bovendien de eerste thuisnederlaag van Arema in de derby. Daarom sloeg de vlam extra in de pan en eisten de supporters uitleg van het bestuur. “Er zijn wel vaker gevechten in stadions in Indonesië,” zegt Braker. “In 2019 was ik bij een thuiswedstrijd waar supporters van Persebaya het veld bestormden, brand stichtten en reclameborden en doelen kapotmaakten. Toen schoot de politie niet met traangas. Omdat ik een buitenlander ben, stonden er gelijk een paar militairen om me heen om me te beschermen.”

Passie

Het is onduidelijk wat er nu gaat gebeuren met de voetbalcompetitie. Veel clubs en supporters hebben een rouwlogo op de site geplaatst of zetten socialemediakanalen op zwart. Braker: “Ik zou in november weer naar een wedstrijd gaan, maar ik denk dat dit lang gaat duren.”

Nederlandse profvoetballers in Indonesië vrezen dat de competitie de rest van het seizoen wordt stilgelegd. “Het is een enorme tragedie. Hier is wereldgeschiedenis geschreven,” zegt voormalig ADO-speler Nick Kuipers, nu voetballend voor Persib Bandung.

“Laten we hopen dat de consequenties meevallen. Desnoods voetballen we de rest van het seizoen door zonder supporters. Het profvoetbal en de economie zitten hier erg in de lift. Voetbal is het enige wat veel mensen hier hebben. En bij sommige supporters gaat de passie zó diep dat ze bij verlies heel agressief kunnen reageren.”

Een van de dodelijkste voetbalrampen

Het drama in het Kanjuruhan stadion in Malang op Java behoort tot de grootste stadionrampen ooit. Er vielen zeker 174 doden toen supporters van een club uit Soerabaja en een club uit Malang op het veld slaags raakten en de politie traangas inzette om de menigte uiteen te drijven. Het dodelijkste stadiondrama was voor zover bekend in 1964 bij de wedstrijd tussen Peru en Argentinië in de Peruaanse hoofdstad Lima. Tijdens die wedstrijd ontstonden er kort na aanvang rellen waarbij de politie traangas inzette. Er vielen 328 doden in het gedrang.

Ruim tien jaar geleden vielen zeker 73 doden en 1000 gewonden bij rellen na een voetbalwedstrijd tussen de aartsrivalen al-Masry and al-Ahly in de Egyptische stad Port Said. In mei 2001 vielen in een stadion in de Ghanese hoofdstad Accra 126 doden door gedrang dat ontstond nadat de politie traangas had ingezet om relschoppers te verdrijven.

In oktober 1996 vielen naar schatting ruim 80 doden in Guatemala-Stad bij een wedstrijd van het nationale voetbalelftal tegen Costa Rica. In het stadion was plaats voor 45.000 toeschouwers maar er waren veel meer kaarten verkocht, wat leidde tot fataal gedrang.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden