PlusAnalyse

Palestijnen krijgen vrede opgelegd door Trump en Netanyahu

De Amerikaanse president Donald Trump presenteerde dinsdag zijn oplossing voor het decennia oude conflict tussen Israël en de Palestijnen. ‘Misschien wel de laatste kans op een onafhankelijke Palestijnse staat.’

Een Palestijn passeert een schildering van de Amerikaanse president Trump in Gaza-Stad.Beeld AFP

De Palestijnen krijgen een eigen hoofdstad in het oosten van Jeruzalem, ‘twee keer zoveel grondgebied als nu’ en ze kunnen bovendien reken­en op 50 miljard dollar aan Amerikaanse investeringen. Dit staat in het 181 pagina’s tellende plan van de regering-Trump dat dinsdag is gepresenteerd.

De Israëlische premier Netanyahu was daarbij aanwezig, de Palestijnse president Abbas bedankte voor de eer. Hij vindt dit voorstel ‘een serieuze overweging niet eens waard’.

Volgens het Witte Huis kunnen de Palestijnse autoriteiten met hun plan één miljoen banen creëren, de economie in omvang verdubbelen en de armoede juist halveren. Trump: “Dit is misschien wel de laatste kans op een onafhankelijke Palestijnse staat.”

De methode-Trump

Sinds Lyndon B. Johnson in 1967 met de Zesdaagse Oorlog geconfronteerd werd, heeft iedere Amerikaanse president een poging gedaan: vrede sluiten tussen Israël en de Palestijnen.

Zo ook Donald Trump. En zoals vaker koos hij een duidelijk andere aanpak dan zijn voorgangers. Eerdere presidenten nodigden de politiek leiders van Israël en de Palestijnse auto­riteiten uit in de hoop samen tot een ­akkoord te komen. Trump liet zijn schoonzoon Jared Kushner de laatste drie jaar een deal opstellen waar de strijdende partijen dinsdag hun krabbel onder mochten zetten. Bij de presentatie kwam alleen Netanyahu op­dagen. De Palestijnse ambassadeur in Londen tegen de BBC: “De toekomst van 13 miljoen Pales­tijnen wordt bepaald zonder ook maar één Palestijn in de kamer.”

Het zuur zit vooral in de Amerikaanse houding ten aanzien van de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Die worden internationaal gezien als bezet gebied maar vormen – zeggen de Palestijnen – in het nieuwe model de eerste bouwstenen ‘van een Joodse apartheidsstaat’.

Netanyahu liet ook weinig te raden over aan hoe híj de voorgestelde privileges ervaart: “Meneer de president, u begrijpt dat Israël soevereiniteit moét hebben over de Jordaanvallei en andere strategische gebieden van Judea en Samaria.” Hij noemde internationaal betwiste gebieden consequent bij hun Bijbelse naam.

Tempelberg

Volgens het Witte Huis belooft Israël minstens vier jaar geen nieuwe nederzettingen te bouwen langs de Westoever. Hoe rekbaar dat is, bleek gisteravond. Netanyahu liet weten dat hij zijn ministerraad nog dit weekend wil laten stemmen over annexatie van de nederzettingen. Een stap verder dus, nu het nog kan.

Er zijn meer punten in het voorstel waar de Pales­tijnen eufemistisch gezegd hun twijfels bij hebben. Zo mag een toekomstige staat geen ­eigen leger of vliegveld hebben. En hoe zit het met de beloofde hoofdstad Al Quds, waar Trump ‘met trots een ambassade zou openen’? De president sprak tijdens de persconferentie over ‘oostelijk Jeruzalem’, maar liet daar in een verklaring van het Witte Huis later ‘Oost-Jeruzalem’ van maken – wat je kunt inter­preteren als het deel ten oosten van de ­oude stad, waar de Tempelberg ligt. Met die ­aanduiding zou Trump bepalen dat Israël daar de controle over krijgt. De Tempelberg is de belang­rijkste plek in het Joodse geloof en één van de heiligste plaatsen in de islam. 

Reacties op het plan

Zo verdeeld als de Palestijnen en Israël reageren op het Amerikaanse plan, zoveel tweespalt veroorzaakt het ook in de rest van de wereld. Secretaris-generaal Ahmed Aboul Gheit zei dat de Arabische Liga openstaat voor ‘serieuze inspanningen die leiden tot vrede’, maar concludeerde dat het VS-voorstel leidt tot ‘een groot verlies aan Palestijnse basisrechten’.

De Turkse president Erdogan ging een stap verder en omschreef de deal als ‘een plan van aanpak voor annexatie’.

Buurland Egypte heeft vaker bemiddeld tussen Israël en de Palestijnen en toonde zich nu ook diplomatiek. Bij monde van ­president Sisi vroeg het land beide partijen om het plan van Trump ‘serieus te overwegen’.

De ambassadeurs van Oman, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten waren dinsdag bij de presentatie van Trumps plannen, wat algemeen gezien wordt als steunbetuiging. Saoedi-Arabië is de trouwste bondgenoot die de Verenigde Staten hebben in het Midden-Oosten. Het land liet langs officiële kanalen weten ‘de Amerikaanse inspanningen te waarderen’.

Niettemin verscheen via staatsmedia het bericht dat koning Salman de Palestijnen heeft gebeld om zijn steun uit te spreken. Een vergelijkbaar geluid kwam uit Jordanië, waar de regering zei dat een onafhankelijke Palestijnse staat de enige weg is naar vrede. Jordanië bedoelt een staat langs de grenzen van voor de herindeling van 1967.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden