Plus

Oude gevoeligheden in Hope Mississippi: ‘Hoop is groter dan corona’

Is er nog hoop in Amerika? Correspondent Karlijn van Houwelingen reist in de aanloop naar de verkiezingen dwars door het land, naar tien plaatsen die Hope heten. Vandaag: oude gevoeligheden in Hope, Mississippi.

Een verlaten tankstation in Fayette, Mississippi.Beeld AFP

Zo stil als de afgelopen maanden is het nog nooit geweest op het Choctaw-reservaat in Mississippi. Het casino van de Choctaw-stam moest sluiten, toen het coronavirus genadeloos binnendrong in deze gemeenschap van oorspronkelijke bewoners van Amerika. Zelfs begrafenissen mochten niet doorgaan. Dat maakte alles nog hartverscheurender, zegt Dustin Isaac, een 33-jarige horecamedewerker. Hij verloor vier neven en nichten aan het coronavirus – twee van hen overleden op één dag. Somber: “Ze waren niet eens zo oud. Ze hadden nog zoveel leven te leven. Heel triest dat ze zo vroeg, zo jong moesten gaan.”

We zijn in Hope, Mississippi, een dorpje op de rand van het reservaat. Dustin Isaac en zijn gezin wonen in een klein bungalowtje op Choctaw-land dat direct tegen de dorpsgrens ligt. Zoals in wel meer regio’s zijn in Mississippi oorspronkelijke Amerikanen – Indianen, werden ze vroeger genoemd - het hardst getroffen door de coronapandemie. Armoede, gebrek aan medische voorzieningen en de bijbehorende onderliggende kwalen lijken de oorzaak. In Neshoba County, de regio rond Hope, vormen stamleden 18 procent van de bevolking, maar is 64 procent van de coronadoden Choctaw.

Is er nog hoop in Amerika? Correspondent Karlijn van Houwelingen reist in aanloop naar de verkiezingen dwars door het land, naar tien plaatsen die Hope heten. Tot aan de verkiezingen op 3 november, vind je op deze kaart iedere woensdag en zaterdag de afleveringen én de bijbehorende videoreportages.

‘hoop > covid’

Dustin Isaac was een tikje nerveus, toen hij na maanden thuiszitten met een werkloosheidsuitkering weer aan de slag ging in het casinorestaurant. De schrik is gezakt, na zijn eerste werkdagen. Het is rustig in het Pearl River Resort, de economische motor van de regio. De parkeerterreinen zijn nog half leeg, de speeltafels onderbezet. Buiten proberen flikkerende lichtborden de moed erin te houden: ‘hoop > covid’, staat erop.

Voor Dustin had deze beproeving één voordeel: zijn jongste dochter werd geboren in maart, dus hij heeft de eerste maanden van haar leven thuis mee kunnen beleven. God en familie sleepten hem er doorheen, vertelt hij. “We houden veel contact. Als iemand iets nodig heeft brengen we het, of zij naar ons. Of als ze gewoon iemand nodig hebben om mee te praten, staan we klaar om te luisteren.”

Wanda McDonald (63) kent niemand die het coronavirus niet overleefde. Ze kon doorwerken, want ze is kassière in het enige winkeltje van Hope, en mist vooral de jaarmarkt. De Neshoba County Fair is een jaarlijkse toeristische attractie. Er zijn paardenrennen, en politici. In 2016 kwam Donald Trump junior stemmen werven voor zijn vader. De hele boel afblazen, dat hoefde alleen in de Tweede Wereldoorlog. En in het rampjaar 2020, dus. McDonald: “We hopen allemaal dat we weer het gewone leven kunnen leven, dat we onszelf niet meer hoeven opsluiten. Dat de jaarmarkt weer doorgaat.”

Verplichte zorgverzekering

Ze is blij, zegt ze, dat Trump in deze onzekere tijden aan het roer staat. “Hij heeft geweldig werk verricht om dit land draaiende te houden.” Nu hoopt ze van harte dat hij herkozen wordt. “Ik ben letterlijk bang dat Joe Biden president zou kunnen worden. Ik weet niet wat met dit land zou gebeuren. Ik vrees echt dat hij niet de geest meer heeft om het land te leiden.” Dat hij zorg voor iedereen toegankelijk wil maken klinkt goed, maar de verplichte zorgverzekering die hij met Obama invoerde, klaagt McDonald, is voor de mensen in Mississippi vaak niet te betalen.

Mississippi is een arme staat, met een inktzwarte geschiedenis. “De meesten van ons zijn niet meer bevooroordeeld,” zegt Wanda McDonald. Maar ze weet nog hoe het was: ze mocht vroeger niet met zwarte kinderen omgaan. Lid zijn van de Ku Klux Klan was hier heel gewoon. Het hele land was diep geschokt toen even buiten Hope in 1964 drie jonge activisten werden ontvoerd, gecastreerd en geëxecuteerd door een groep van zeker vijftien mannen, geholpen door de lokale sheriffs. De slachtoffers hadden zwarte burgers willen helpen om zich te registreren als kiezer. Enkele betrokkenen kregen een paar jaar celstraf, maar nooit is iemand veroordeeld voor moord. Pas veertig jaar later kreeg de planner van de racistische moorden, KKK-leider Edgar Ray Killen, zestig jaar cel. Terwijl zo’n beetje het hele dorp wel iemand kende die lid was van ‘de klan’ en erbij betrokken was, vertelt McDonald. Haar familieleden ook, vermoedt ze. “Maar daar werd nooit over gepraat.”

Twee lichamen

We voelen de onderhuidse spanning nog altijd. Voor het eerst op deze reis zijn we niet welkom. De chagrijnige pompbediende stuurt ons weg bij het benzinestation, en veel mensen hebben helemaal geen zin om aan buitenlanders te vertellen over het leven in en rond Hope. Er zijn in het afgelopen jaar twee lichamen gevonden in dit dorpje – iets met lokale drugshandel, vermoeden de bewoners. We krijgen op een zeker moment het gevoel dat een zwarte auto met geblindeerde ramen ons volgt, dus als het donker wordt, rijden we rap naar het gokpaleis waar we een kamer huren.

“Wees voorzichtig,” zegt Terrence Willis, die in de omgeving van Hope woont en er vaak komt op weg naar het casino waar hij werkt als beveiliger. De witte verslaggeefster komt misschien nog wel weg met nieuwsgierige vragen over radicale gevoeligheden, maar de fotograaf is geboren in Latijns-Amerika en kan zich daar maar beter ver van houden, adviseert hij. Witte bewoners mogen dan volhouden dat alles hier nu koek en ei is, Willis ervaart dat heel anders.

Die County Fair, bijvoorbeeld, daar zou hij zich als zwarte man nooit vertonen. “Het is waarschijnlijk een van de meest racistische jaarmarkten ooit, je zou er het n-woord kunnen horen,” zegt hij. “Als je al racistisch bent, dronken wordt, en dan iemand ziet die… je wilt daar gewoon niet zijn, weet je.”

Zwarte mensen

In Hope, gaat het verhaal in de zwarte gemeenschap, kun je na zonsondergang maar beter niet gezien worden. “Het is niet veranderd sinds de jaren 60. Ja, je kan mensen niet meer zomaar vermoorden. Maar nu stoppen ze je in de gevangenis, slaan ze je. Het gebeurt op slimmere manieren, niet zo zichtbaar,” zegt Willis. “Je ziet weinig zwarte mensen in Hope. Dat heeft een reden.”

Mississippi probeert haar duistere kant af te schudden. Tot deze zomer prijkte op de officiële vlag een symbool van de confederatie van Zuidelijke staten die in de Amerikaanse burgeroorlog, in de negentiende eeuw, vocht voor behoud van de slavernij. De staat Mississippi organiseerde na de recente golf aan antiracismeprotesten een ontwerpwedstrijd voor een vlag zonder die pijnlijke herinnering aan slavernij. Het werd een doek met een magnolia. In de verkiezingen op 3 november mogen de bewoners van Mississippi niet alleen een president kiezen, maar ook de nieuwe gebloemde vlag goed- of afkeuren.

Erfgoed

Wanda McDonald vindt hem moeilijk te accepteren, zegt ze. “Het was zo lang geleden, en ik weet dat slaven veel klachten hadden, maar er werd ook goed voor ze gezorgd, hun familie had een bed, medisch werd voor ze gezorgd, ze hadden eten.” We wijzen erop dat het sláven waren – mensen die volgens de toenmalige wet andermans bezit waren, met pakweg dezelfde rechten als een koe of een kast. “Ja, het was natuurlijk zwaar, en er waren veel plantage-eigenaren die seks hadden met de jongeren, en van die dingen. Dat was fout,” zegt Wanda. “Maar ik weet niet, dit is het Zuiden. Die vlag is er mijn hele leven geweest. Het is mijn erfgoed, ik haat het om dat te zien verdwijnen.” Ze vreest, laat ze doorschemeren, dat de antiracismeprotesten van het afgelopen jaar leiden tot een situatie waarin zwarte landgenoten ‘alle macht’ hebben, en witte mensen zoals zij ‘niets’.

Zulke debatten gaan voor het grootste deel langs Dustin Isaac heen. Politiek, daar doet hij niet aan. Zoals veel oorspronkelijke Amerikanen vertrouwt hij de overheid voor geen cent. Dat heeft ook met de duistere geschiedenis te maken: regeringen in Washington deden decennialang hun best de taal en cultuur van inheemse volkeren als de Choctaw te vernietigen. Oude verdragen over zelfbestuur en land werden geschonden.

Isaac noemt de oliepijplijn die vlak langs grondgebied van de Sioux-stam in Noord-Dakota wordt aangelegd, door terrein waar de Sioux overledenen begraven. “In verdragen is vastgelegd dat ze helemaal niet op dat land horen, maar dat kan ze niet schelen. Drie dagen nadat Trump aangetreden was, tekende hij het besluit om er gewoon mee door te gaan.” Voor Dustin Isaac gaan de verkiezingen om een overheid die niet de zijne is. Stemmen? “Ik ken mijn geschiedenis, ik stem niet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden